گونههای مختلف ویروس کرونای انسانی، روی سطوح بیجان، مانند میز و دستگیره درها، بین ۲ ساعت تا ۹ روز فعال میمانند. علت این اختلاف بازه زمانی، شرایط محیطی دیگر مانند دما، رطوبت و جنس سطوح است.
محلولهای ضدعفونیکننده بازاری اغلب حاوی میزان زیادی الکل هستند که برای کودکان مناسب نیست. محلولهای خانگی بهویژه برای کودکان مناسب هستند.
در دمای ۴ درجه سانتیگراد، برخی از ویروسهای کرونا تا ۲۸ روز فعال میمانند. اگر دما را بالا ببریم و به ۳۰ تا ۴۰ درجه برسانیم، طول عمر ویروس کرونا روی سطوح کمتر میشود.
در دمای اتاق و با رطوبت ۵۰ درصد، ویروس کرونا، دوام بیشتری در همین دما نسبت به رطوبت ۳۰ درصد دارد. این مسئله شاید علت شیوع بیشتر ویروس کرونای جدید در محیطهای مرطوبتر است.
بهطورکلی، خانواده ویروسهای کرونا تا ۹ روز در دمای اتاق زنده میمانند. این زمان برای ویروسهای کرونای حیوانی، تا ۲۸ روز است.
مثلا ویروس کرونای عامل بیماری مرس، روی سطح فولاد و دمای ۲۰ درجه، تا ۴۸ ساعت فعال میماند؛ درحالیکه با همین شرایط، یک گونه ویروس کرونای حیوانی تا ۲۸ روز دوام میآورد.
یک گونه از ویروس کرونای عامل سارس، روی کاغذ بین ۴ تا ۵ روز زنده ماند و دیگری فقط ۳ ساعت.
راههای از بین بردن ویروسهای کرونا از روی سطوح
موادی مانند پراکسید هیدروژن، اتانول و هیپوکلریت سدیم (یک ماده شیمیایی در سفیدکننده)، ویروسهای کرونا را روی سطوح مختلف بهسرعت نابود میکنند.ضدعفونی کردن سطوح بهمدت ۱ دقیقه با هیپوکلریت سدیم با غلظت ۰٫۱ درصد یا اتانول ۶۲ تا ۷۱ درصد، توان شیوع ویروسها را بهشدت کاهش میدهد.
البته برخی مواد تأثیری روی ویروسها ندارند؛ مثلا کلرهگزیدین دیگلوکونات، که مردم از آن بهعنوان ضدعفونیکننده موضعی در دهانشویهها استفاده میکنند، اثری روی ویروسهای کرونا نخواهد داشت.
البته اقداماتی مانند شستن صحیح دست ها بهترین راه مقابله با شیوع ویروس از طریق سطوح مختلف است؛ با نصب وسایل شستوشوی دست در نقاط مختلف، می تواند تا حد زیادی جلوی شیوع ویروس کرونای را بگیرد.
طرز تهیه محلول ضدعفونی کننده دست در خانه
در زمان شیوع ویروسها، مثلا ویروس آنفولانزا یا ویروس کرونا و بهویژه در زمانهایی که با کمبود ماسک و مواد ضدعفونی کننده در داروخانهها مواجه میشویم، بهتر است به فکر راههای دیگری برای حفظ بهداشت فردی باشیم. کمتر از خانه بیرون برویم و تا جای ممکن نکات بهداشتی را رعایت کنیم.محلولهای ضدعفونی کننده حاوی الکل میتوانند تعداد میکربهای دست را کم کنند؛ اما این محلولها نمیتوانند هر نوع میکربی را از بین ببرند. بااینحال، هنوز هم بهترین روش پیشگیری از کرونا، صحیح شستن دستها بهمدت ۲۰ ثانیه با آب و صابون است.
اما در مکانهایی مانند وسایل حملونقل عمومی که دستشویی ندارند، چطور میتوانیم دستهایمان را تمیز نگه داریم؟ به خاطر داشته باشید، محلولهای ضدعفونی کننده دست باید حداقل ۶۰ درصد الکل داشته باشند تا بتوانند میکروبها را از بین ببرند.
طرز تهیه محلول ضدعفونی کننده دست (مناسب بزرگسالان)
اصلیترین محصولی که برای این محلول ضدعفونی کننده نیاز دارید الکل ایزوپروپیل است. برای خوشبو کردن محلولتان میتوانید از روغن های اسانس استفاده کنید. (روغن درخت چای) که ویژگیهای آنتیباکتریال خوبی دارد. همچنین میتوانید ژلاتین گیاهی یا ژل آلوئه ورا هم اضافه کنید تا دستهایتان مرطوب بمانند. البته توصیه میشود که از الکل خالص استفاده کرده یا حداقل الکلِ موجود در محلول ضدعفونی کننده۶۰ درصد باشد.مواد لازم:
- یک پیمانه الکل ایزوپروپیل ۷۰ درصد
- 6 تا ۱۰ قطره اسانس درخت چای
- بطری اسپری
طرز تهیه:
همه مواد را به بطری اضافه کنید، در بطری را ببندید و خوب تکان دهید. اگر الکل دستهایتان را خشک کرده است، باید صبر کنید تا همه الکل از دستهایتان بخار شود سپس مرطوب کننده معمولی را اضافه کنید.
نکته مهم:
- اگر الکل ایزوپروپیل پیدا نکردید، از الکل متانول استفاده نکنید؛ زیرا این دو گونه الکل را نمیتوان بهجای یکدیگر استفاده کرد. متانول بهشدت اشتعالزا و سمی است.
- در تهیه محلول ضدعفونی کننده دست باید مراقب باشید، زیرا الکل اشتعالزا است.
- بهتر است ژل مرطوبکننده آلوئهورا یا گلیسیرین را از محلول حذف کنید، زیرا این مواد میزان الکل موجود در محلول را تا زیر ۶۰ درصد پایین میآورند.
- حتما دقت کنید که هرگونه ژل ضدعفونی کننده دست حاوی الکل را از دسترس کودکان دور نگه دارید.
طرز تهیه محلول ضدعفونی کننده دست (مناسب بزرگسالان)
چند هفتهای است که بیشتر شهرهای ایران درگیر ویروس کرونا شدهاند. پزشکان و پرستاران تلاش بسیاری برای مهار این ویروس میکنند، ولی ما نیز برای حفظ سلامت خود و دیگران باید اقدامات پیشگیرانه را انجام دهیم.
مواد لازم:
- یک قاشق غذاخوری الکل مالشی
- یکسوم قاشق غذاخوری گلیسیرین گیاهی
- یکچهارم پیمانه ژل آلوئهورا
- 10 قطره اسانس دارچین
- 10 قطره اسانس درخت چای
- آب مقطر یا نقره کلوئیدی (قدرت آنتیباکتریالی داشته باشد)
- اسانسهای دیگر برای خوشبو شدن
طرز تهیه:
- ابتدا ژل آلوئهورا، گلیسیرین گیاهی و الکل مالشی را در کاسهای با هم مخلوط کنید.
- اسانس دارچین، اسانس درخت چای و اسانسهای دلخواه دیگر را به محلول اضافه کنید. (اسانس لیمو، پرتقال، اسطوخودوس و نعناع فلفلی گزینههای خوبی هستند)
- این مواد را بهخوبی با هم مخلوط کنید؛ سپس آب مقطر یا نقره کلوئیدی را بهمیزان دلخواه اضافه کنید تا محلولتان رقیق شود.
- با استفاده از قیف کوچکی، محلول را به بطری اسپری یا هرگونه بطری پمپی اضافه کنید.
طرز تهیه محلول ضدعفونی کننده دست (مناسب کودکان)
برای تهیه محلول ضدعفونی کننده ویژه کودکان از مواد گیاهی استفاده میشود؛ زیرا الکل دست آنها را خشک میکند و اگر زیاد استفاده شود، حتی میتواند به پوست آنها آسیب برساند.تهیه این محلول بسیار ساده است و میتوانید از فرزندانتان بخواهید در تهیه آن به شما کمک کنند. میتوانید مواد را در همان بطری محلول اضافه کنید و از کاسه برای مخلوط کردن آنها استفاده نکنید.
مواد لازم:
- یکچهارم پیمانه ژل آلوئهورا
- 20 قطره روغن اسانس میکروبکش (ایمن برای کودکان.
طرز تهیه:
برای تهیه محلول ضدعفونی کننده دست برای کودکان فقط کافی است مواد بالا را با هم مخلوط کرده و در بطری سیلیکونی نگهداری کنید.
نحوه استفاده از محلول ضدعفونی کننده
- میزان توصیهشده از محلول ضدعفونی کننده دست (بهاندازه یک سکه) را در کف دست قرار دهید.- دستها را بهخوبی بههم بمالید. محلول ضدعفونی کننده حتما باید بین انگشتها و زیر ناخنها برسد.
- تا زمانی که دستها خوب خشک شوند، این کار را ادامه دهید یا صبر کنید محلول ضدعفونی خودش خشک شود. از خشککردن محلول با دستمال خودداری کنید.
فواید مصرف محلولهای ضدعفونی کننده خانگی
محلولهای ضدعفونیکننده بازاری اغلب حاوی میزان زیادی الکل هستند که برای کودکان مناسب نیست. محلولهای خانگی بهویژه برای کودکان مناسب هستند.در محلولهای خانگی بهجای استفاده از تریکلوسان از روغنهای اسانس استفاده میشود که ویژگیهای آنتیباکتریایی طبیعی دارند؛ البته دقت کنید اسانسهایی را انتخاب کنید که برای کودکان مناسب باشند.
