خیلی ها تصور می کنند که سرطان سینه ارثی است، ولی باید بدانید که تنها حدود 5 الی 10 درصد سرطان های سینه ارثی است فقط ۵ تا ۱۰ درصد از سرطان‌های سینه ارثی هستند، اکثریت قابل توجهی از افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند هیچ سابقه خانوادگی نداشته و این آمار نشان می دهد که عوامل زیست محیطی و سبک زندگی تاثیرات مهمتری در ابتلا به سرطان سینه دارد.  

پرسیده می شود که چرا بعضی از افراد دچار سرطان سینه می‌شوند و بعضی دچار نمی‌شوند. اصلی‌ترین عوامل خطر یکی زن‌بودن است و دیگری بالا‌رفتن سن. با‌ گذشت زمان، ممکن است سلول‌های سالم سینه به‌خودی‌خود جهش پیدا کرده و درنهایت به سلول‌های سرطانی مبدل شود. البته باید اضافه کرد که داشتن سابقه سرطان سینه در خانواده مادری یا پدری عامل خطر مهمی است که باید آن را نیز جدی گرفت. اگر در اقوام خونی نزدیک، بیشتر از یک یا چند مورد سرطان سینه (به‌خصوص در سنین پایین‌تر از ۵۰ سال) یا سابقهٔ سرطان تخمدان یا سرطان پروستات دارید، حتما این موضوع را پیگیری کنید.

باورهای غلط در مورد عوامل بوجود آمدن سرطان سینه

- ماموگرافی سالانه تشخیص زودهنگام سرطان سینه را تضمین می‌کند، واقعیت این است که باوجوداینکه ماموگرافی بهترین ابزار تشخیص زودهنگام سرطان سینه است ولی همیشه سرطان سینه را در مراحل ابتدایی پیدا نمی‌کند.

طبیعی است که بعد از گرفتن جواب منفی ماموگرافی نفسی راحت بکشیم و فکر کنیم تا ۱ سال دیگر خیال‌مان از بابت سرطان سینه راحت است.

بااینکه ماموگرافی ابزار خوبی برای غربالگری است، اما عاری از خطا نیست. ممکن است گاهی نتایج منفی کاذب داشته باشد، یعنی حتی باوجود سلول‌های سرطانی چیزی در تصاویر دیده نشود.

تخمین زده می‌شود ماموگرافی حدود ۲۰ درصد از سرطان‌های سینه را در هنگام غربالگری نشان ندهد. نتایج منفی کاذب در زنانی که تراکم بافت‌های سینهٔ بالایی دارند بیشتر دیده می‌شود. بافت متراکم در سینه‌هایی وجود دارد که بافت‌های هم‌بند و غده‌ای در آن‌ها بیشتر از بافت چربی است.

احتمال داشتن سینه‌های متراکم در زنان جوان بیشتر است. ماموگرافی در بیشتر موارد سرطان‌ سینه را تشخیص می‌دهد و غربالگری منظم ضروری است. اما باید به هر تغییر کوچکی در سینه دقت کنیم و خودآزمایی و معاینه سینه توسط متخصص را فراموش نکنیم.

- بسیاری از بانوان عقیده دارند که تشخیص سرطان سینه با غده‌های قابل‌لمس همراه است، ولی واقعیت این است که شاید سرطان سینه غده‌ای ایجاد نکند، به‌خصوص اگر در مراحل ابتدایی باشد. به باور بسیاری از مردم سرطان سینه همیشه غده‌ای ایجاد می‌کند که با خودآزمایی قابل‌لمس است.

به همین دلیل، گاهی اوقات ممکن است چون غده‌ای احساس نمی‌کنند ماموگرافی انجام ندهند. ولی سرطان سینه همیشه با ایجاد غده همراه نیست. زمانی که غده ظاهر می‌شود، ممکن است سرطان به پشت سینه حرکت‌ کرده‌ و به گره‌های لنفی رسیده باشد. بااینکه انجام خودآزمایی قطعاً مفید است، اما نمی‌تواند جایگزین ماموگرافی منظم شود.

- این عقیده وجود دارد که گذاشتن تلفن همراه در سوتین باعث سرطان سینه می‌شود. ولی در واقعیت شاهدی وجود ندارد که میان تلفن‌‌های همراه و سرطان سینه رابطه‌ای وجود داشته باشد ولی ایمن‌بودن تلفن‌های همراه هنوز در حال بررسی است.

البته گزارش‌های زیادی به این نگرانی دامن زده که گذاشتن تلفن همراه در سوتین می‌تواند خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهد. چند مورد از سرطان سینه در زنان جوانی دیده شده‌ که عادت داشتند تلفن‌ خود را در سوتین بگذارند. تاکنون بیشتر مطالعات اثر تشعشع فرکانس‌های رادیویی تلفن همراه را برافزایش خطر تومور مغزی بررسی کرده‌اند (برخلاف تشعشعات اشعهٔ ایکس که پرانرژی هستند، تشعشع فرکانس‌های رادیویی تلفن همراه کم‌انرژی است).

پس هنوز این موضوع به‌اندازه کافی مطالعه نشده است. البته تولیدکنندگان تلفن همراه همیشه تأکید می‌کنند که تاحدامکان تلفن‌ها را از بدن‌ دور نگه دارید. بااینکه هنوز ارتباطی بین فرکانس‌های تلفن همراه و سرطان سینه دیده نشده است، بهتر است تلفن همراه‌تان را در سوتین‌ یا جیب سینه‌تان نگذارید.

- خیلی‌ها معتقدند که اضطراب و استرس می‌تواند سبب سرطان سینه شود، ولی واقعیت این است که تاکنون فرضیه به اثبات نرسیده است.

هیچ پژوهشی ارتباط استرس با سرطان سینه را اثبات نکرده است. شماری از پژوهش‌ها ارتباط استرس با سرطان سینه را بررسی کرده‌اند اما شواهد کافی برای اثبات وجود رابطه‌ای بین آن‌ها نیافته‌اند. استرس ممکن است باعث بروز عادات اشتباه در سبک زندگی، مثل مصرف دخانیات یا الکل باشد که می‌توانند به‌نوبه خود خطر سرطان را افزایش دهند.

- برخی عقیده دارند اگر وزن را کنترل کرده، ورزش کنند، رژیم غذایی سالم داشته و الکل مصرف نکنند، نیازی نیست نگران سرطان سینه باشم. واقعیت این است؛ بااینکه این رفتارها می‌توانند خطر سرطان سینه را کاهش دهند، اما احتمال آن را حذف نمی‌کند.

این را از خیلی از زنانی که به‌تازگی سرطان سینه در آن‌ها تشخیص داده شده می‌شنویم. اگرچه شواهدی وجود دارد که ثابت می‌کند این رفتارها از خطر ابتلا به سرطان سینه می‌کاهند ولی تضمین نمی‌کنند که هرگز به این بیماری مبتلا نخواهید شد. افراد بسیاری هستند که همهٔ موارد مذکور را رعایت می‌کنند ولی بازهم به سرطان سینه مبتلا می‌شوند.

مطمئناً کنترل عوامل خطر مثل داشتن رژیم غذایی سالم و ورزش کردن ارزشمند است اما غربالگری منظم، خودآزمایی سینه‌ها و دقت به هر‌گونه تغییر غیرعادی در آن‌ها مهم است و اگر در خانواده یا دوستانتان افرادی هستند که تصور می‌کنند به‌دلیل داشتن سبک زندگی سالم هرگز به سرطان سینه مبتلا نخواهند شد، حتماً به آن‌ها گوشزد کنید که هیچ‌کس صددرصد در امان نیست.

- به باور برخی از خانم‌ها بستن سوتین در ابتلا به سرطان سینه نقش مهمی دارد، ولی واقعیت این است که هیچ فرضیه‌ای وجود ندارد که اثبات کند بستن سوتین به سرطان سینه منجر می‌شود.

گاهی می‌شنویم که سوتین خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می‌دهد. البته بستن سوتین، به‌خصوص سوتین‌های فنری، ممکن است مانع خروج مایع لنف از سینه شود و به تجمع مواد سمی در بافت سینه بینجامد؛ ولی شاهدی  برای اثبات این ادعا وجود ندارد.

- مصرف مام زیر بغل و دئودورانت های ضد عرق باعث ایجاد سرطان سینه می‌شود. واقعیت این است که هیچ شاهدی وجود ندارد تا ارتباط میان استفاده از ضدعرق و سرطان سینه را نشان دهد، اما سلامت ضدعرق‌ها هنوز در حال بررسی است.

شایعات زیادی مبنی بر ارتباط استفاده از ضدعرق‌های زیربغل، به‌ویژه آن‌هایی که حاوی آلومینیوم و دیگر مواد شیمیایی هستند، و ابتلا به سرطان سینه وجود دارد. این شایعات ادعا می‌کنند که مواد شیمیایی موجود در ضدعرق‌ها توسط گره‌های لنفاوی جذب می‌شوند و به این شکل به سلول‌ها راه می‌یابند و خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهند.

تصور می‌شد که رفع موهای زائد زیر بغل نیز شکاف‌هایی ایجاد می‌کند و به مواد شیمیایی بیشتری اجازهٔ ورود به بدن می‌دهد. نظریهٔ دیگر این بود که این ضد عرق‌ها مانع عرق‌کردن می‌شوند و درنتیجه به مواد سمی اجازهٔ خروج از گره‌های لنفاوی زیربغل را نمی‌دهند و بدین‌سان خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می‌دهند.

- به عقیده خیلی از افراد فشار آوردن و یا ضربه زدن به‌موجب سرطان سینه می‌شود، ولی واقعیت این است که واردشدن ضربه به سینه شاید موجب بروز غده‌های خوش‌خیم شود، اما موجب سرطان سینه نخواهد شد.

هر نوع ضربه‌ای مثل افتادن یا ضربه به قفسهٔ سینه باعث سرطان سینه نمی‌شود. فشاردادن سینه یا نوک سینه هم ارتباطی با سرطان ندارد. گاهی ممکن است ضربه به سینه باعث بروز غده‌های خوش‌خیم (غیرسرطانی) شود. این‌ها بافت‌های زخم هستند که وقتی بدن به‌شکل طبیعی بافت‌های چربی سینه را ترمیم می‌کند به وجود می‌آیند.

سوراخ کردن نوک سینه یا پیرسینگ سینه باعث ایجاد سرطان سینه می‌شود، ولی واقعیت این است که هیچ ارتباطی میان پیرسینگ و سرطان سینه دیده نشده است. همان‌طور که گفتیم تاکنون هیچ رابطه‌ای بین پیرسینگ نوک پستان و سرطان سینه پیدا نشده با‌این‌حال، ممکن است خطر عفونت در ناحیهٔ پیرسینگ‌ وجود داشته باشد که در صورت استفاده از جواهرات شاید بیشتر طول بکشد.

- لقاح مصنوعی باعث بروز سرطان سینه می‌شود، ولی واقعیت این است که به‌هیچ‌وجه این موضوع به اثبات نرسیده است. درخصوص لقاح مصنوعی و خطر سرطان سینه هم، مانند موارد قبلی، هیچ پژوهشی وجود ارتباط میان این‌دو را اثبات نکرده است.

خطر ابتلا به سرطان سینه در زنانی که لقاح مصنوعی انجام داده‌اند و آن دسته از زنانی که این کار را نکرده‌اند یکسان است. با‌این‌حال، چون لقاح مصنوعی یک عمل تقریباً جدید است، باید ارتباط آن با سرطان سینه و دیگر عوارض جانبی بلند‌مدت آن بیشتر بررسی و پژوهش شود.

- به عقیده‌ی برخی افراد سقط جنین خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می‌دهد، ولی در واقعیت باید اشاره کنیم که هیچ رابطه‌ای بین سقط جنین و خطر ابتلا به سرطان سینه وجود ندارد.

- مواد شیمیایی موجود در محیط‌زیست باعث سرطان سینه می‌شود، واقعیت آن است که ارتباط بین سرطان سینه و مواد شیمیایی موجود در محیط زیست، مانند آفت‌کش‌ها، دود خودروها و پلاستیک را بررسی کرده‌اند اما هیچ ارتباطی نیافته‌اند. یافتن اثر مواد شیمیایی به‌شکل مجزا بسیار دشوار است، زیرا ما در طول زندگی‌ در معرض میزان کمی از هزاران ماده شیمیایی هستیم. البته احتمال سرطان سینه در زنانی که در محیط کار خود، برای نمونه در کارخانه‌ها، در معرض مواد شیمیایی هستند بیشتر است.

- مصرف بیش‌از‌حد شکر سبب بروز سرطان سینه می‌شود، واقعیت این است که در این مورد نیز هیچ شاهدی وجود ندارد که اثبات کند مصرف شکر زیاد موجب سرطان سینه می‌شود. البته باید خاطر نشان کرد که این شایعه فقط درمورد سرطان سینه نیست، بلکه گفته می‌شود که شکر سلول‌های سرطانی را تغذیه می‌کند و باعث رشدشان می‌شود. همهٔ سلول‌ها، چه سلول‌های سرطانی و چه سلول‌های سالم، از قند خون (گلوکز) به‌عنوان سوخت استفاده می‌کنند. این حقیقت دارد که سلول‌های سرطانی سریع‌تر از سلول‌های عادی شکر مصرف می‌کنند اما هیچ پژوهشی اثبات نکرده است که مصرف زیاد شکر می‌تواند به سرطان سینه بینجامد.

باوجوداین، می‌دانیم که مصرف بیش‌از‌اندازه شکر باعث اضافه وزن می‌شود و چاقی از عوامل خطر در سرطان سینه است. به‌علاوه، پژوهش‌هایی وجود دارند که ارتباطی بین دیابت و خطر سرطان سینه، به‌خصوص سرطان‌های تهاجمی‌تر و پیشرفته‌تر، پیدا کرده‌اند. پژوهشگران مطمئن نیستند که آیا این ارتباط به‌دلیل اضافه‌وزن افراد دیابتی است یا به‌خاطر بالابودن میزان قند خون آن‌ها.

- اگر سرطان‌ سینه در مراحل ابتدایی باشد به‌ندرت برمی‌گردند، و واقعیت این است که حتی در سرطان‌های سینه مراحل ابتدایی همیشه خطر برگشت وجود دارد. افراد بسیاری احتمال می‌دهند، برگشت سرطان‌ سینه که در مراحل ابتدایی هستند، یعنی سرطانی که به پشت سینه و گره‌های لنفی زیربغل حرکت نکرده، صفر است. بااینکه این موضوع در بیشتر افراد صادق است اما خطر هرگز کاملاً رفع نمی‌شود.

باور اشتباه دیگر این است که اگر سرطان سینه در عرض ۵ سال برنگردد، دیگر هرگز برنخواهد گشت. به‌دلیل وجود این باورهای اشتباه، خیلی از زنانی که در مراحل ابتدایی در آن‌ها سرطان سینه دیده می‌شود، بعد از برگشت‌پذیری، کاملاً غافل‌گیر می‌شوند.  برگشت سرطان سینه ممکن است محلی یا منطقه‌ای باشد؛ یعنی ممکن است به پستان یا قفسهٔ سینه، یعنی به محل اولین سرطان، برگردد یا دورتر از آن باشد، یعنی در قسمت دیگری از بدن مثل استخوان، کبد یا ریه‌ها ظاهر شود. این نوع برگشت‌پذیری را دگرنشینی (متاستاز) یا مرحله چهارم سرطان سینه نامیده‌اند.

- به بارور خیلی افراد فقط زنان میان‌سال یا مسن به سرطان سینه مبتلا می‌شوند، ولی واقعیت این است که زنان جوان و حتی مردان نیز ممکن است به سرطان سینه مبتلا شوند. البته زن‌بودن و بالارفتن سن دو عامل اصلی خطر در سرطان سینه است.

زنان در همه سنین باید مراقب سینه‌ی خود باشند، خودآزمایی انجام دهند و تغییرات غیرعادی را به پزشک گزارش دهند و اگر علائم نگران‌کننده‌ای وجود داشت، حتماً بر درمان پافشاری کنند. همچنین سرطان سینه در مردان نادر است اما وجود دارد. مردم اغلب تصور می‌کنند مردان به سرطان سینه مبتلا نمی‌شوند زیرا پستان ندارند، اما بافت‌های سینه در مردان نیز وجود دارد.

بااینکه این بیماری در مردان نادر است، اما معمولاً در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شود، زیرا معمولاً تغییرات در غده‌های سینه برای آن‌ها و پزشکان‌شان خطر سرطان سینه محسوب نمی‌شود. تغییرات در سینه مردان را نیز باید جدی گرفت و بررسی کرد.

---