استفراغ خونی با نام هماتمز شناخته می شود، استفراغ خونی به معنی دیدن رگه های خون در تهوع نیست، بلکه وجود مقدار قابل توجهی خون( قرمز روشن یا دانه های سیاه رنگ) در استفراغ است.

تشخیص استفراغ خونی

تشخیص این مشکل می تواند به وسیله ی معاینه ی فیزیکی و بررسی های رادیولوژیک(سی تی اسکن، اسکن رادیوگرافی یا آندوسکوپی) انجام شود. اگر دلیل استفراغ خونی بیماری ویروسی یا باکتریایی باشد، تست های تشخیصی مانند آزمایش خون و آزمایش مدفوع انجام می شو د و گاهی نیز پزشک مشکوک به خون ریزی شریان ها می شود  که گاهی به آنژیوگرافی می انجامد.

علائم استفراغ خونی

غلیظ بودن و رنگ خون بسته به علت و محل خون ریزی متفاوت است. البته با توجه به علت خونریزی، ممکن است فرد علائم دیگری را نیز تجربه کند. علائمی مانند:

- سرگیجه، احساس ضعف داشتن یا غش کردن
- گیجی
- پوست سرد، مرطوب، چسبناک و رنگ پریده
- ضربان قلب تند و تحریک پذیری یا داشتن اضطراب
- گشادی مردمک چشم
- تاری دید
- حالت تهوع
- ضعف
- تنفس تند و سطحی
- کاهش ادرار
- درد شدید معده، استفراغ مقادیر زیادی خون، استفراغ مکرر یا علائم نگران کننده ی دیگر

علت استفراغ خونی

بیماریهای متفاوتی می تواند باعث بروز استفراغ خونی شود مانند:
- زخم معده
- استفراغ های پی درپی یا شدید
- پارگی، تحریک و یا از بین رفتن پوشش داخلی معده
- بزرگ شدن رگ ها در لوله گوارشی یا مری و روده
- تومورها و ضایعات معده و مری
- آسیب رادیواکتیو به مسیر گوارشی
- عفونت هایی مانند هپاتیت یا عفونت هلیکوباکتر پیلوری
- استفاده از بعضی داروها، مانند آسپیرین، داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی و یا رقیق کننده های خون
- مسمومیت غذایی
- حاملگی، ویار صبحگاهی و استفراغ مکرر
- التهاب معده و روده ها
- رفلاکس معده به مری
- اختلالات عروق خونی در روده
- التهاب مری، روده یا لوزالمعده
- سرطان پانکراس
- بیماری های خاص کبدی(نارسایی حاد کبدی و سیروز کبدی)
- زخم های سطحی معده(عروق دیواره معده به سمت خارج ملتهب می شود)
- پارگی در مری ناشی از افزایش فشار حین استفراغ یا سرفه
- فشار بالای سیاهرگ باب کبدی، بیماریی است که به علت فشار خون بالا در ورید های پورتال رخ می دهد
- ناهنجاری های خون، مثل کم بودن تعداد پلاکت خون، هموفیلی، کم خونی یا لوسمی (سرطان خون)

از عوامل دیگری که باعث استفراغ خونی می شود، مصرف بیش از اندازه الکل بدن را دچار صدماتی جبران ناپذیر می نماید و این صدمات منجر به استفراغ خونی می شود:

پارگی در دستگاه گوارش: مصرف الکل ممکن است باعث ایجاد استفراغ شدید شود و در نتیجه باعث افزایش فشار در مری، معده و روده خواهد شد که این فشار می تواند منجر به پارگی روده شود. علائم آن شامل درد ناگهانی و شدید قفسه ی سینه است که ممکن است به پشت انتشار یابد، عرق، تنگی نفس و درد معده است.

سیروز: مصرف بیش از اندازه الکل می تواند به کبد آسیب رسانده و منجر به پارگی عروق خونی و در نهایت موجب خون ریزی شود. ضعف، غش و خونریزی از مقعد و همچنین استفراغ خونی در این مواقع دیده می شود.   

زخم معده: اسیدی بودن الکل باعث می شود که معده را تحریک کرده و منجر به زخم معده شود. از دیگر علائم زخم معده خونریزی شدید روده، مدفوع سیاه و تیره، درد در معده و یا درد در قسمت پایینی قفسه ی سینه است.

روش تشخیص

خیلی از مشکلات  در بدن منجر به تهوع می شود، اما زمانی که بالا آوردن همراه با خون باشد، می بایست برای تشخیص علت تاوَن به پزشک مراجعه کرد.  در بیشتر مواقع پزشک برای دست یابی به وضعیت درونی بدن بیمار تصویر برداری را تجویز نماید.

زیرا تصویربرداری ناهنجاری‌های درون بدن مانند پارگی ارگان‎ها یا توده‎های غیر نرمال را نشان می دهد. این تست ها شامل:
- CT اسکن
- اندوسکپی
- سونوگرافی
- اشعه X
- MR

نکته مهم: استفراغ خونی یک مسئله اورژانسی است، توجه به علت ایجاد این عارضه و همچنین سرعت در درمان آن حائز اهمیت است.

---