افراد چاق همیشه به دنبال راهی برای کم کردن وزن خود هستند، این افراد با گرفتن رژیمهای غذایی سخت و فعالیتهای بدنی سنگین مبادرت به کاهش وزن می کنند که در بیشتر مواقع شکست میخورند و نتایج مطلوبی بدست نمیآورند. یکی از بزرگترین مشکلات افرادی که اضافه وزن دارند، اشتهای زیاد و تمایل بیش از حد آنها به خوردن است.
مصرف پرتقال بهترین درمان برای رفع چاقی است، با مصرف این میوه كمبود عناصر فلزی بدن تامین می شود و مقاومت طبیعی بدن نیز افزایش می یاید.
با پیشرفت علم پزشکی، برای کم کردن وزن روشهایی ابداع شده که کمک زیادی به این افراد می کنند، مثلاً آنها توانستهاند با ایجاد تغییراتی در معده مانع زیادهروی در خوردن برای این افراد شوند.
در واقع با به کارگرفتن انواع روشهای جراحی حجم معده را کاهش داده تا فرد با وجود داشتن اشتها، خیلی سریع دست از غذا خوردن بکشد. به همین دلیل با کم شدن مواد غذایی مصرفی، میزان کالری دریافتی بدن کاهش مییابد.
روشهای مختلفی برای کوچک کردن معده افراد چاق وجود دارد. در هر یک از این روشها با تکنیکی خاص تغییراتی در حجم معده میدهند و این عمل باعث می شود تا تمایل به خوردن در این افراد در حد زیادی کم شود.
- بالون معده (بیشتر فضای خالی معده را با بالونی از آب یا هوا پر می کنند)
- بای پس معده (قسمتی از معده و روده را برمیدارند)
- حلقه معده(معده را تنگ می کنند)
علل چاقی و نحوه درمان آن
هنگامی که متابولیزم(سوخت و ساز) بدن کم باشد، باعث چاقی و اضافه وزن می شود، زیرا زمانی که سرعت متابولیزم کند باشد، بدن به جای اینکه مواد غذایی را به انرژی تبدیل کند، آن را به چربی تبدیل کرده و در خود ذخیره میکند، در این حالت بدن دائما با کمبود انرژی روبرو شده و برای کسب انرژی میل به مصرف مواد قندی و شیرین پیدا می کند. چرا که مواد شیرین علاوه بر داشتن کالری زیاد باعث ترشح بیشتر هورمون انسولین شده که این هورمون سبب افزایش وزن میشود.نکته مهم: افراد چاق بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع دو هستند، زیرا غده پانکراس با ترشح بیش از حد هورمون انسولین سبب مصرف و تخلیه بدن از عناصر روی، منگنز و کروم میشود، و کمبود آن ها در بدن یکی از عوامل مهم در بروز دیابت نوع دو است.
چرخه تولید انرژی در بدن را متابولیزم می نامند، یعنی با چه سرعتی بدن مواد غذایی را هضم و جذب و آن ها را به انرژی تبدیل کرده و در اختیار سلول های بدن قرار میدهد. زیرا تمام ارگان ها و سلول های بدن برای فعالیت نیازمند انرژی هستند و اختلال در این چرخه باعث اضافه وزن و کم شدن راندمان فیزیکی و ذهنی می شود.
در زمان شروع درمان چاقی، یکی از موثرترین عوامل، دوری از اضطراب و افسردگی است، زیرا افسردگی و غم، مزاج را به سمت سردی می کشد و در تحلیل رطوبت های اضافی اختلال ایجاد می کند.
این هورمونها برای فعالیت نیازمند:
- مواد مغذی( پروتئین، چربی و کلسترول)
- مواد معدنی(منگنز، ید، روی، سلنیوم، کمی عنصر مس، کروم، سدیم، منیزیم)
- ویتامینها(گروه ب، ث، ای)
هرگونه کمبود یا ازدیاد در میزان این مواد در بدن میتواند باعث پرکاری یا کمکاری غده تیروئید شده، که نتیجه آن هم کند شدن سرعت متابولیزم بدن و چاقی می شود.
باید توجه داشت که رژیم های کم کالری و یا استفاده از قرص های لاغری هیچکدام تنظیم کننده سوخت و ساز بدن نیست، به همین دلیل کاهش وزن از طریق آن ها بصورت موقت و همراه با عوارض جانبی است. مثل ریزش مو، کاهش انرژی بدن و کاهش تمایلات جنسی
برخی بر این عقیده هستند که چاقی ارثی و ژنتیک است، اما ژن چاقی یا چاقی مادرزادی(ارثی) کاملاً غیرعلمی است. توجه داشته باشید برای درمان چاقی و کسب نتیجه مطلوب و برگشت ناپذیر رعایت چند فاکتور مهم است:
- رژیم لاغری صحیح
- انتخاب مکمل های غذایی مناسب و نه مصرف قرص لاغری
درمان چاقی و کاهش وزن
برای درمان چاقی باید در ابتدا با انجام آزمایشات خون؛ وضعیت متابولیزم، فعالیت غدد تیروئید و آدرنال(فوق کلیوی) و میزان عناصر معدنی در بدن بررسی کنید و بر اساس اطلاعات به دست آمده برنامه های غذایی متنوع، مکملهای غذایی و درمان مناسب را انتخاب کنید که سبب تنظیم متابولیزم و به افزایش انرژی بدن شود و فرد در مدت زمان کوتاه به وزن دلخواه برسد.درمان های چاقی دارای دو هدف اصلی و مهم است،
1- رسیدن به وزن سالم
2- حفظ وزن سالم
نکته مهم: افراد چاق اگر به صورت آهسته و پیوسته وزن کم کنند(مثلا هفته ای نیم تا یک کیلو) در تثبیت کاهش وزن موفق تر هستند.
روش های درمان چاقی
- تغییرات رژیم غذایی: افراد چاق باید کل کالری مصرفی روزانه خود را کاهش دهند. بیشتر از میوه ها، سبزیجات و غلات کامل استفاده کرده و مصرف قند و کربوهیدرات های تصفیه شده و چربی ها را به طور قابل توجهی کاهش دهند.- فعالیت فیزیکی مناسب: هر چه بیشتر تحرک داشته باشید بیشتر کالری می سوزانید، پس سعی کنید شیوه زندگی خود را تغییر داده و عادت های سالم برای خود بسازید. مثلا تا جایی که امکان دارد از آسانسور استفاده نکنید و یکی دو طبقه را از پله ها بالا بروید. به جای استفاده از ماشین از وسایل حمل و نقل عمومی استفاده کنید تا پیاده روی بیشتری داشته باشید.
- داروهای تجویزی: درمان چاقی با دارو باید آخرین گزینه برای درمان باشد، در صورتی که کاهش وزن برای برخی افراد سخت باشد و یا چاقی به حدی بوده که سلامت فرد را به خطر انداخته است، می توان با تجویز پزشک از روش دارو درمانی استفاده کرد.
- روش ترکیبی از دو هورمون و یک مولکون: دانشمندان امیدوار هستند، که این روش در آینده به عنوان درمانی موثر برای چاقی باشد.
کاهش وزن سالم و درمان چاقی
زمانی که احساس گرسنگی ندارید از خوردن غذا بپرهیزید و تا کاملا سیر نشدید از سفره کنار بروید. وعده ناهار را حذف کرده و حدالامکان در ماه چند روز روزه بگیرید.
- با رژیم غذایی سالم شروع کنید:
باید رژیم غذایی غنی از سبزیجات، میوه، غلات کامل و حبوبات و دانه های تصفیه شده استفاده کرده وغذاهای شکری و چربی های اشباع شده و ترانس دار را بسیار کم کرد. همچنین می توانید ماهی، مرغ و دیگر گوشت های بدون چربی و غذاهای لبنی بدون چربی بخورید. فیبر به کم کردن جذب کربوهیدرات ها کمک می کند، غلات سبوس دارها و پروتئین باید حدود یک چهارم بشقاب غذایی فرد را شامل شود.
- مراقب وعده های غذایی خود باشید:
کلید این کار کنترل غذاهایی است که کالری بیشتری دارند. اندازه بشقابتان را بررسی کنید، میزان کالری خوراکی های مصرفی خود را نیز بررسی کرده و از مصرف غذاهای پرکالری دوری کنید.
- آگاهانه غذا بخورید:
خوردن غذا به معنی توجه کامل به چیزی است که می خورید؛ مثلا هنگام تماشای تلویزیون، کار با کامپیوتر، هنگام رانندگی باعث می شود که بیشتر بخورید بدون آنکه متوجه شوید چه مقدار غذا مصرف کرده اید. همچنین اگر نگران و مضطرب باشید، بیشتر پرخوری می کنید.
- به آرامی غذا بخورید:
جویدن زیاد غذا منجر به تحریک علائم سیری در مغز می شود، به علاوه آرام خوردن باعث می شود که از بو، مزه و بافت غذاها آگاهی بیشتری پیدا کرده و منجر به رضایت بیشتر می شود و همچنین باعث مصرف کالری کم تری در حین غذا خوردن خواهد شد.
- با اراده باشید:
وقتی گرسنه نیستید غذا نخورید، در بین دو وعده غذایی هله هوله نخورید، روال عادی غذا خوردنتان را تغییر دهید، از بشقاب ها، کاسه ها، فنجان ها، و لوازم آشپزخانه کوچک تری استفاده کنید.
- شناسایی عوامل احساسی:
استرس دارید، افسرده یا عصبانی هستید، تنها، یا حتی شاد و هیجان زده هستید، تمام این عوامل باعث می شود که بیشتر غذا بخورید. پس تفاوت بین گرسنگی واقعی و خوردن عاطفی را پیدا کنید.
- حجم غذای کم انرژی:
غذاهایی که انرژی و کالری کمی دارند را مصرف کنید، یعنی غذاهایی که دارای کالری کمتری نسبت به وزن و حجمشان دارند، را مصرف کنید. غذاهایی که حاوی آب زیاد و مقدار فیبر بالایی (مانند میوه ها، سبزیجات، سوپ گوجه) هستند، بیشتر استفاده کنید .
- پروتیین کافی مصرف کنید:
پروتیین مصرفی را در طول روز پخش کنید، تا به کاهش وزن کمک کند. رژیم غذایی پروتیینی که حداقل 25 گرم پروتئین در هر وعده غذایی را شامل می شود، می تواند اشتها را کاهش داده و در نتیجه وزن را کم کند.
- به طور منظم غذا بخورید، وعده های غذایی را حذف نکنید:
چند ساعت غذا نخوردن باعث می شود که بیشتر غذا بخوریم، یک الگوی زمانی در وعده های غذایی روزانه خود پیدا کنید و ببیند کدام الگوی زمانی در کم کردن وزن شما موثرتر است.
- بیشتر در خانه آشپزی کنید:
اینکار باعث میشود که غذای مصرفی خود را در هنگام طبخ کنترل کنید، مثلا چه مقدار روغن، شکر و کالری مصرف می کنید. چرا که وقتی بیرون غذا می خورید، تمایل خوردن در شما بیشتر می شود.
- اندازه کافی بخوابید:
خواب کم به افزایش وزن مرتبط است و کم خوابی باعث چاقی می شود. زیرا بر هورمون های اشتها و جذب غذا تاثیر می گذارد.
مرتب خودتان را وزن کنید:
این کار باعث می شود که آگاهی شما نسبت به وزنتان افزایش یابد، و اگر اعداد در جهت درست حرکت کند می تواند به شما انگیزه برای کم کردن وزن بدهد. وزن کردن به طور منظم یک استراتژی موثر برای حفظ وزن برای مدت طولانی است.
درمان چاقی در طب سنتی
افراد چاق همیشه به دنبال راهی برای کم کردن وزن خود هستند، این افراد با گرفتن رژیمهای غذایی سخت و فعالیتهای بدنی سنگین مبادرت به کاهش وزن می کنند که در بیشتر مواقع شکست میخورند و نتایج مطلوبی بدست نمیآورند. یکی از بزرگترین مشکلات افرادی که اضافه وزن دارند، اشتهای زیاد و تمایل بیش از حد آنها به خوردن است.
طب سنتی افراد را به چهار گروه تقسیم می کند؛
- گرم و تر(دموی)
- سرد و تر(بلغمی)
- سرد و خشک(سوداوی)
- گرم و خشک(صفرایی)
در اصول طب سنتی ایرانی، افرادی که مزاج سرد و تر دارند (یعنی بلغمی مزاج هستند) به چاقی همراه با چربی دچار هستند و دموی ها عضلانی ترند؛ و بلغمی مزاج ها به معضل چاقی شکمی گرفتار هستند، این گروه اصولا اندام های پُر داشته و میل به سستی، تنبلی و خواب در آنها بیشتر است.
عوامل افزایش تَری در بدن
- پرخوری- مصرف غذاها و داروهای رطوبت زا (مثل زیاده روی در مصرف میوه های تر یا مالیدن زیاد روغن بادام شیرین به بدن)
- حمام رطوبت زا یعنی حمام نه چندان گرم؛ زیرا این حمام سبب باز شدن منافذ پوست و نفوذ رطوبت به داخل بدن می شود.
- نداشتن تحرک کافی
- مصرف نکردن مواد کم کننده رطوبت بدن
- دفع نشدن مواد زاید بدن
- دفع خلط صفرا زیرا به دلیل گرمی و خشکی مزاج، تحلیل برنده رطوبت است.
- خواب زیاد و نشاط
عوامل افزایش خشکی در بدن
- کم خوری- مصرف غذاها و داروهای بسیار گرم که رطوبت ها را تحلیل می برند به صورت خوراکی یا مالیدنی
- بسته بودن راه های ورود غذا به اعضا
- قرار گرفتن در هوای بسیار گرم و بسیار سرد
- حرکت های نفسانی به افراط(عصبانیت و فعالیت فکری زیاد)
- توقف طولانی در حمام
- دفع بیش از حد مواد از بدن( اسهال، استفراغ، ادرار یا تعریق)
- مصرف غذاها یا داروهای خشکی افزا(غذاهای خشک و شور و نمک سود)
- خوابیدن در شن یا آفتاب گرفتن طولانی
- تحرک و فعالیت بدنی بیش از حد
- کم خوابی زیاد
بخور نخورهای کاهش وزن در طب سنتی:
- بیش از حد غذا نخورید.- از پرخوری، روی هم خوری، ریزه خواری دوری کرده و در هر وعده غذایی یک نوع غذای ساده میل کنید.
- غذا را به طور کامل بجوید.
- غذاهای چرب و شیرین مصرف نکنید، زیرا مصرف غذاهای چرب و شیرین سبب ایجاد رطوبت در بدن می شود، پس از مصرف شیرینی های خامه ای، حلوا، شله زرد، چربی دنبه و انواع روغن ها پرهیز کنید.
- نان را برشته میل کنید.
- از خوردن نان های خمیر و فانتزی خودداری کرده و نان های برشته و نان جو میل کنید.
- همراه غذا مخلفات مصرف نکنید.
- سر ساعت غذا بخورید؛ برنامه غذایی منظم داشته باشید و در صرف وعده های غذایی نظم را رعایت کنید و سر ساعت غذا بخورید.
- غذاهای پرکالری مصرف نکنید؛ (از مصرف غذاهای کثیرالغذا یا پرکالری مانند حلواها، گوشت ها، حبوب به همراه شیر مانند شیربرنج، گندم، آجیل تازه و فرنی ها جلوگیری کنید.
- غذاهایی که باعث غلظت خون می شود، میل نکنید؛غذاهایی را که سبب غلظت خون می شوند مثل هلیم و کله پاچه، خمیرها، رشته و ماکارونی، مغز، جگر، قلوه، تخم مرغ سفت شده و پنیر تازه مصرف نکنید.
نکته مهم: در زمان شروع درمان چاقی، یکی از موثرترین عوامل، دوری از اضطراب و افسردگی است، زیرا افسردگی و غم، مزاج را به سمت سردی می کشد و در تحلیل رطوبت های اضافی اختلال ایجاد می کند. افرادی که دچار افسردگی هستند کم تحرک می شوند و این خود به سردی بدن و تجمع رطوبت منجر می شود.
برای درمان چاقی در طب سنتی به نکات زیر توجه کنید:
1- نخستین و مهمترین درمان چاقی؛ جویدن خوب غذا در دهان است.2- استفاده از مواد غذایی هاضم یا هضمکننده (زنیان، زیره سبز، زیره سیاه) مسهل عام (برگ سنا + گل محمدی) و ملیّنات (خاکشیر و تخم شربتی) است.
3- نوشیدن دمنوشها و داروهای مدرّ(ادرار آور) مثل آب کرفس، تخم اسفند، اسطوخدوس؛ این داروها باعث افزایش برونده ادرار شده و موجبات کاهش وزن را فراهم میکند.
4- مصرف داروهای معرق که باعث شود تا عمل تعریق در بدن افزایش یابد.
5- امساک و روزهداری؛ زمانی که احساس گرسنگی ندارید از خوردن غذا بپرهیزید و تا کاملا سیر نشدید از سفره کنار بروید. وعده ناهار را حذف کرده و حدالامکان در ماه چند روز روزه بگیرید.
بهترین میوه برای درمان چاقی
با پیشرفت علم پزشکی، برای کم کردن وزن روشهایی ابداع شده که کمک زیادی به افراد چاق میکند، مثلاً پزشکان توانستهاند با ایجاد تغییراتی در معده مانع زیادهروی در خوردن برای این افراد شوند.
همچنین این میوه دارای آهن، فسفر، كلسیم، منیزیم، سدیم ، پتاسیم، مس، كلر، گوگرد، روی می باشد. باید بدانید افرادی كه چاق هستند، اگر رژیم پرتقال بگیرند، بهترین و موثرترین روش را برای کاهش وزن انتخاب کرده اید. در این رژیم باید چند روز پرتقال بخورند.
یك عدد پرتقال و 3 لیمو را به برشهای نازكی بزنید و آن را مدت 10 دقیقه در نیم لیتر آب بجوشانید، 2 قاشق سوپخوری عسل را به مواد اضافه كرده و دوباره 5 دقیقه دیگر بجوشانید، سپس آن را صاف کرده و صبر کنید تا سرد شود و هر روز 3 استكان كوچك از این مایع را میل كنید.
استفاده از این مواد غذایی برای درمان چاقی مفید است:
- غذاها: مرغ، ماهی، عدسی، خورشت آلو، سفیده ی تخم مرغ، آبدو خیار، سالاد کاهو، گوشت گوساله، و هر غذایی که دارای طبع (سردو تر) و (سرد و خشک ) باشد.
- سبزیجات: کاهو، خیار،کدو، اسفناج، گشنیز، قارچ، سیب زمینی، گوجه فرنگی، ریواس، خرفه
- میوه ها: هندوانه، توت فرنگی، کیوی، مرکبات، هلو، آلو، پرتقال، لیمو، سنجد، تمشک، ازگیل، به ترش
- دانه ها و حبوبات: تخم خیار، تخم کدو، تخم کاهو، ذرت، جو، عدس، جو، باقالی
- چاشنی ها: آلو، کشک، سس گوجه فرنگی، تمرهندی (فقط برای افرادباطبع گرم)، آبلیمو، زرشک، سماق
- نوشیدنی ها و طمع دهنده ها: آب، دوغ، شربت لیمو، شربت آلبالو، ماءالشعیر طبی، شربت زرشک، شربت آلو، سرکه سیب، سس گوجه
