کلیه با دفع مواد مضر از بدن از طریق ادرار کردن، مواد مورد نیاز بدن را به خون برگردانده و آنها را از آلودگیها پاک می کند، و همین باعث می شود که وجود کلیه در بدن بسیار پراهمیت باشد. سنگ کلیه از دردناکترین اختلالات دستگاه ادراری بوده واین بیماری بسیار شایع است. هر ساله، بیشتر از یک میلیون نفر به این بیماری دچار می شوند، همچنین حدود ۱۰ درصد مردم در برههای از زندگی به این بیماری مبتلا شده اند. البته در بیشتر مواقع سنگهای کلیه بیهیچ دخالتی، از بدن دفع میشوند.
عوامل مختلفی باعث ایجاد سنگ کلیه میشود. مانند کمتحرکی، تغذیه نامناسب و عدم خوردن آب مورد نیاز بدن تمامی اینها می تواند باعث ایجاد سنگ کلیه شود، البته مصرف بیشازاندازه نمک و بیماری تیروئید هم از عواملی است که باعث تشدید این بیماری می شود.
بسیاری معتقدند دراین بیماری پیشگیری بهتر از درمان است. پس باید مصرف مایعات، میوه و سبزی را افزایش دهید، زیرا این کار تأثیر فوقالعادهای در عدم بروز این بیماری دارد. فردی که دچار عارضه سنگ کلیه می شود شاید علائم خاصی نداشته و تا وقتی که سنگ کلیه در بدن او کامل نشود علائم در بدن فرد بروز نخواهد کرد. اما هنگامی که دچار دردهای متناوب و شدید در ناحیه شکم و پهلو شدید باید به این موضوع شک کنید که سنگ کلیه دارید. پس باید بدانید که این دردها اصولاً ادامهدار است و تا وقتیکه سنگ کاملاً از بدن دفع نشده همچنان ادامه خواهد داشت.
رنگ ادرار هم می تواند زنگ خطری برای آگاهی از بروز سنگ کلیه باشد، مثلا اگر رنگ ادرارتان پررنگ یا دارای بویی تند باشد، باید متوجه شوید که در حال ابتلا به عارضه سنگ کلیه هستید ، پس تا میتوانید آب مصرف کرده و آنقدر به این کار مداومت کنید تا رنگ ادرارتان روشن شده و بوی آن از بین برود.
نکته مهم: روزی یک لیوان آب به همراه کمی آبلیمو شیرین بخورید تا به سنگ کلیه دچار نشوید.
هنگامی که در ناحیه شکم احساس درد شدیدکردید و احتمال می دهید که این درد در اثر وجود سنگ کلیه است می توانید با خوردن کدو و روغن بادام، نخود(خونساز است و میتواند در گردش خون و رساندن آب بیشتر به کلیهها کمک کند)، سیر و کرفس مشکل سنگ کلیه شما را تا حدود برطرف کند.
سنگ کلیه چیست؟
در اثر تجمع موادی که در ادرار حل می شوند، بوجود آمده و در کلیه به صورت سنگ تشکیل می شود، این ماده بصورت جامد، از کلسیم، اگزالات و فسفات تشکیل شده و گاهی قطر این سنگ آنقدر کوچک است، که در هنگام ادرار بدون هیچ گونه دردی از بدن خارج می شود، ولی در مواقعی که قطراین سنگ بزرگتر باشد دفع آن بسیار دردناک است.سنگ کلیه در مردان شایعتر است، ولی بروز این اختلال در زنان و کودکان نیز وجود داردپ. عوامل رژیمی هم گاهی در افزایش موارد سنگ کلیه نقش موثری دارند.
علائم سنگ کلیه
در بسیاری از مواقع عوامل بسیاری دست به دست هم میدهند و باعث بوجود آمدن سنگ کلیه در افراد میشوند. سنگ کلیه زمانی تشکیل میشود که تعادل ترکیبات و بعضی مواد معدنی و اسیدها به هم خورده و سبب جمع شدن مواد کریستالی در ادرار شود.علائم سنگ کلیه، هنگامی شدید می شود که سنگهای بزرگتر وارد حالب(حالب، لولهای است که کلیه را به مثانه وصل میکند) میشوند. حالب، بافت حالب بسیار حساس بوده و زمانی که سنگ کلیه، به اندازهای است که میتواند از حالب عبور کند، دیواره حالب را خراش می دهد و باعث حساسیت و تحریک شدن و یا گاهی مواقع جراحت آن میشود. اگر سنگ، خیلی بزرگ باشد، در اکثر مواقع امکان دارد در حالب گیر کرده و در همانجا بماند و مانع عبور و جریان ادرار در کلیه شود. برخی از علائم وجود سنگ کلیه در بدن به شرح زیر است:
- درد در زمان دفع ادرار- درد در پایین کمر
- درد در قسمتهای دیگر(قسمت وسط کمر، پایین کمر، کشاله رانها)
افرادی که سنگ کلیه دارند برای جلوگیری از بروز مجدد این بیماری می بایست از نوشیدنیهای بدون الکل، نوشیدنیهای خیلی شیرین، کافئین و از همه مهمتر نوشیدنیهای الکلی پرهیزکنند.
- وجود خون در ادرار
- تکرر ادرار
- عفونت مجاری ادراری
- تب و لرز
- تهوع و استفراغ
- خستگی جسمی
- ورم پا
- تیرگی پوست
- حس خارش شدید
- تنگی نفس
- سرگیجه و مشکل در تمرکز
- اختلالات هورمونی
عواملی که ابتلا به سنگ کلیه را افزایش می دهد
همانطور که قبلا نیز اشاره کردیم سنگ کلیه در مردان شایع تر است، اگرچه سنگ کلیه در زنان و در سنین متفاوت نیز رخ میدهد. اما برخی از عواملی در افزایش ابتلا به این بیماری شایع تر است، شامل:- کسانی که سابقه خانوادگی در سنگ کلیه داشته و یا مردان 40 سال به بالا.
- مصرف مداوم خوراکیهای سرشار از پروتئین، سدیم و قند
- کم آبی بدن و همچنین چاقی
- مشکلاتی مانند سیستینوریا و عفونتهای مجاری ادراری
انواع سنگ کلیه و علل تشکیل آنها
سنگهای اسیداوریکی: این نوع سنگ در کسانی که دچار دهیدراتاسیون یا از دست دهی آب بدن شده اند، بوجود می آید.سنگهای سیستین: این نوع سنگ در افراد دچار نوعی نارسایی ارثی تشکیل می شود.
سنگهای کلسیمی: بیشتر سنگ های کلیه از نوع کلسیمی است و برخی از میوه ها، سبزیجات، آجیل و شکلات ها باعث تشکیل این سنگ در کلیه می شود.
سنگهای ناشی از عفونت: بعضی از سنگ ها در اثر عفونت دستگاه ادراری و یا برخی از عفونت ها در بدن بوجود می آید.
رژیم غذایی افراد مبتلا به سنگ کلیه
برای کاهش احتمال تشکیل مجدد سنگ کلیه، بیماران بایستی بعضی از خوراکیها و نوشیدنیها را کم کنند و یا حتی از این خوراکی ها پرهیز نمایند. این افراد باید از گوشت قرمز، ماهی دریا(به دلیل داشتن کلسترول بالا)، لبنیات، چربیهای اشباع و خوراکیهای سرخ شده پرهیز کنند.- به طور منظم ورزش کنید
- نوشیدن آب کافی
- مصرف میوههای مناسب برای سنگ کلیه
- کاهش مصرف شکلات و شیر و پرهیز آنها
- محدود کردنمصرف کلسیم
- محدود کردن مصرف ویتامین C
- محدود کردن مصرف نمک و پروتئین گیاهی پ
- افزایش مصرف فیبر غیرحل شدنی
نکته مهم: افرادی که سنگ کلیه دارند برای جلوگیری از بروز مجدد این بیماری می بایست از نوشیدنیهای بدون الکل، نوشیدنیهای خیلی شیرین، کافئین و از همه مهمتر نوشیدنیهای الکلی پرهیز کنند.
