کیسه صفرا اندام کوچکی است که به فرانید هضم و گوارش در بدن کمک می کند. مایع صفراوی که در کبد تشکیل می شود از چندین ماده مختلف از جمله بیلی روبین(مواد رنگدانه ای صفرا)، کلسترول و نمک صفراوی است و دلیل بوجود آمدن سنگ کیسه صفرا این است که کلسترول و رنگدانه های صفرا گاهی با هم ترکیب می شود و باعث بوجود آمدن ذرات سختی در کیسه صفرا شده که به آن سنگ کیسه صفرا می گویند.

علائم نشاندهنده سنگ در کیسه صفرا:

در بیشتر مواقع این بیماری هیچ علائمی را دربر ندارد و بیمار از وجود سنگ در کیسه صفرا باخبر نیست مگر اینکه در حین انجام آزمایش به این بیماری پی ببرد. این سنگ زمانی آثار خود را بروز می دهد که سنگ بطور موقت یکی از مجراهای صفرا را مسدود نماید، که این انسداد در بیشتر مواقع باعث بوجود آمدن دردهای شکمی و یا به اصطلاح ساده تر عارضه دل درد را به وجود می آورد.

از متداول ترین علائم سنگ کیسه صفرا درد ناگهانی و شدید شکم است یا چند ساعتی طول می کشد ویا گاهی  این درد بعد از چند دقیقه ساکت می شود. این دردها را در اصطلاح پزشکی کولیک صفراوی می نامند.

- درد کیسه صفرا، بطور مداوم و ادامه دار است
- بعد از اجابت مزاج، و یا استفراغ کمتر نمی شود
- با خوردن  غذایی چرب این درد افزایش می یابد

کولیک صفرا بطور مستمر بروز نمی کند و ممکن است بیمار طی یه دوره درد، تا چندین هفته دچار درد دوبار نشود. برخی از این بیماران درزمان بروز درد کیسه صفرا ممکن است دچار حالت تهوع و تعریق فراوان شوند.

محل دقیق درد در هنگام بروز مشکلات سنگ کیسه صفرا:

- درد در مرکز شکم، بین استخوان قفسه سینه و ناف بوجود می آید  
- در قسمت پایین دنده ها سمت راست، انتشاردرد در پهلو یا کتف

انواع سنگ کیسه صفرا:

سنگ کلسترولی؛ این سنگ صفراوی از رایج ترین نوع بیماری است که از کلسترول حل نشده و مواد دیگر در صفرا تشکیل شده است

سنگ رنگدانه ای؛ یا همان بیلی روبین است و زمانی تشکیل می شود که مقدار زیادی از این سنگ در کبد تشکیل شده باشد.

بسیاری از پزشکان علل بوجود آمدن این بیماری را در کیسه صفرا زمانی می دانند که صفرا حاوی کلسترول زیاده شده و مواد شیمیایی کافی برای حل شدن کلسترول و دفع آن در کبد ایجاد نشود اگر دفع  کسترول از کبد بیشتر از حد معمول باشد ایجاد کریستال و در نهایت سبب بوجود آمدن سنگ در صفرا می شود. و گاهی مواقع نیز صفرا حاوی بیلی‌روبین فراوان می شود، بیلی‌روبین ماده‌ای شیمیایی‌ست که در زمان تجزیه سلول‌های قرمز خون تولید می شود.

مبتلا شدن به برخی از بیماری ها باعث می شود، کبد بیلی روبین بیشتری تولید کند این بیماری ها مانند : سیروز کبدی، اختلال‌های خونی معین و همچنین عفونت های مجرای صفراوی است که در تشکیل سنگ صفرا مهم هستند.

و گاهی مواقع صفرا به طور کامل تخلیه نمی شود و این دیر تخلیه شدن صفرا را غلیظ کرده و احتمال بروز سنگ را ایجاد می کند.در خصوص این بیماری تاکنون درمان موثری اثبات نشده وتوصیه برخی پزشکان  برای  پیشگیری از ایجاد سنگ‌ها، ممکن است برای بعضی از بیماران مفید باشد.

روشهای تشخیص سنگ کیسه صفرا:

تهیه تصویر از کیسه صفرا با سونو گرافی و یا سی تی اسکن امکان تشخیص را راحت تر می کند .
استفاده از ماده رنگی مخصوص (ماده حاجب یا ماده کنتراست زا) برای بهتر مشخص شد مجراهای صفرا در تصویر که پزشک آسانتر بتواند تشخیص دهد که در این مجرا ها سنگ وجود دارد یا خیر.

 اسکن HIDA، کولانژیوپانکراتوگرافی رتروگراد اندوسکوپیک (ERCP) یا تصویربرداری رزونانس مغناطیسی(ام.آر.آی) از انواع روش تشخیص با مواد رنگی است.

درنهایت در آزمایش های خون؛ زردی، التهاب پانکراس (پانکراتیت)، عفونت و یا دیگر عوارض ناشی از سنگ کیسه صفرا تشخیص داده می شود.

---