معنای nation «ناسیو» در زبان فرانسه به معنای قبیله عقب‌مانده و به معنای «زادن» بوده است. ولی این معنا مشتمل بر حاکمیت سیاسی و یا حق حاکمیت نیست. در فارسی یا عربی، لغت‌های مشابه فراوانی وجود دارد که از پیوند و نسبت خونی و نژادی افراد حکایت می‌نماید و بر گروه‌های انسانی به لحاظ این پیوند دلالت دارد؛ مانند «قوم» که اقامه در مکان دارد و شامل گروهی از مردم می‌شود که به جدی واحد نسبت دارند یا قبیله، عشیره و شعب که فرزندان پدر واحدی هستند. عشیره به معنای قبیله و فرزندان پدری نزدیک‌تر هستند. شعب نیز معنایی نزدیک به قبیله داشته و جمع چند قبیله را شامل می‌شود. معنای ملت «ملت» بر طریقت، شریعت و راه نظر دارد و «امت» به مقصدی که فراروی است. البته در هر امت و یا ملت، قوم یا اقوامی حضور دارند، ولی صرف قومیت، که حاکی از پیوند خونی است امت و ملت را تشکیل نمی‌دهد. «ملت» و «امت» هنگامی پدید می‌آید که گروهی در پرتو گزینش یک مقصد واحد، راهی مشترک را – که از آن به «سنت» یاد می‌شود – بپیمایند. بنابراین، عنصر پیونددهنده ملت، آگاهی و ایمان به مقصدی است که با همه حضور و احاطه خود نسبت به زمین و زمان، حقیقت و باطنی الهی و آسمانی داشته و محدود به طبیعت نیست. تفاوت معنای ناسیونالیسم و ملت از آنچه در مورد معنای لفظ ناسیو و nation و الفاظی از قبیل قوم، شعب، قبیله، عشیره و همچنین دو لفظ ملت و امت گذشت این نتیجه به دست می‌آید که در ترجمه لفظ nation استفاده از کلمه قوم، شعب و نظایر آن بی‌مناسبت نیست. همان‌گونه که مفهوم ملت – به شرحی که گذشت – مفهومی است که در یک نگاه دینی بر عالم و آدم می‌تواند مصداق داشته باشد، مفهوم نوینی که nation در اندیشه سیاسی غرب پیدا می‌کند نیز تنها در یک نگاه غیردینی فرصت بروز و ظهور پیدا می‌کند. تا هنگامی‌که یاور دینی حضور دارد عصبیت‌های قومی که از برخور چهره به چهره و رویاروی در هنگام شکار، دفاع و زندگی مشترک خانوار پدید می‌آید، تنها با پوشش و نقاب دینی می‌تواند در مرکز اقتدار یک نظام سیاسی قرار گیرد و به همین دلیل صورت‌های اساطیری خداوندگاران متفرق، که حاصل تمثلات نفسانی انسان‌های محروم از شهود وحدت و یگانگی حقیقت است در قالب اشعار و آثار حماسی قومی به حراست از پیوندهای زمینی و خاکی اقوام مختلف می‌پردازند. پس از تبیین اختلاف و تباین ذاتی جامعه‌ای که بر مدار قوم‌پرستی و ناسیونالیسم شکل می‌گیرد با ملت، که یک جامعه دینی و الهی است به‌خوبی خطای کسانی که nation را به‌خصوص در معنا و مفهوم جدید آن به ملت ترجمه کرده‌اند آشکار می‌شود زیرا اگرچه این لغت در معنای جدیدش معادل مناسب و مرادفی در زبان فارسی یا عربی ندارد اما استفاده از لفظ قوم و یا شعب برای ترجمه آن خالی از مناسبت نیست و درصورتی‌که از لفظ قوم استفاده شود، ناسیونالیسم باید به لفظی نظیر قوم‌پرستی و قوم‌گرایی ترجمه گردد. منبع: مقاله «ناسیونالیسم» به قلم حمید پارسا نیا به نقل از پایگاه خبری تحلیلی طلیعه