بحث از دلالت نهی مولوی بر فساد به معنی بحث از دلالت یا عدم دلالت نهی مولوی بر فساد متعلق آن است.
معنی دلالت نهی مولوی بر فساد
دلالت نهی مولوی بر فساد، مقابل دلالت نهی ارشادی بر فساد بوده و به این معنا است که مولا عبد خود را به گونه ای از انجام عبادت یا معاملهای نهی و ردع نماید که بر مبغوض بودن آن دلالت کند، مانند: نهی مولا از نماز در ایام حیض و یا نهی وی از بیع ربوی.
نظر اصولیون در مورد دلالت نهی مولوی بر فساد
در این که آیا نهی مولوی بر فساد منهی عنه دلالت میکند یا نه، چند نظر وجود دارد:
عده ای معتقدند نهی مولوی ـ چه در عبادات و چه در معاملات ـ بر فساد منهی عنه دلالت میکند.
ابوحنیفه و شیبانی
برخی دیگر هم چون " ابوحنیفه " و " شیبانی " بر این باورند که نهی مولوی ـ چه در عبادات و چه در معاملات ـ بر صحت منهی عنه دلالت میکند.
قائلین به تفصیل بین معاملات و عبادات
گروهی، بین معاملات و عبادات تفصیل داده و گفتهاند: اگر نهی مولوی به عبادات تعلق گیرد بر فساد منهی عنه، و اگر به معاملات تعلق گیرد بر صحت منهی عنه دلالت میکند.
مشهور و محقق خراسانی
مشهور اصولیون هم چون مرحوم " محقق خراسانی " میان تعلق نهی مولوی به مسبب یا تسبیب و تعلق آن به سبب تفصیل داده اند؛ به این بیان که اگر نهی مولوی به مسبب یا تسبیب تعلق گیرد، بر صحت منهی عنه، و اگر به سبب تعلق گیرد، بر عدم صحت منهی عنه دلالت میکند.
محقق نایینی
جمعی از اصولیون هم چون مرحوم " محقق نایینی " میان سبب و مسبب تفصیل داده اند؛ یعنی اگر نهی مولوی به مسبب تعلق گرفت بر فساد، و اگر به سبب تعلق گرفت بر صحت دلالت میکند.
محقق حائری
مرحوم " شیخ عبدالکریم حائری " معتقد است که نهی متعلق به عقود و ایقاعات اگر به لحاظ آثار آن ها باشد، بر صحت دلالت میکند.
قول دیگر
برخی گفته اند اگر نهی مولوی به تسبیب معامله یا نتیجه آن تعلق بگیرد، در هر دو صورت، بر فساد منهی عنه دلالت میکند.
منبع: پایگاه اینترنتی ویکی فقه
