معمولا برای همه ما پیش می آید که بر اثر خستگی جسمی، یک کش و قوس به بدن خود می دهیم. بر اثر عادت فشاری را روی انگشتان خود وارد می کنیم یا با کج و راست کردن گردن و کمر که بر اثر خستگی ها مثلا نشستن های طولانی مدت ایجاد شده است، لذت شنیدن صدای شکستن قولنج را به جان بخریم. این صدای لذت بخش از کجا می آید؟ چرا بعد از شکستن قولنج احساس خوبی پیدا می کنیم؟ آیا این کار سلامت مان را به خطر می اندازد؟ با ما همراه باشید.
شکستن قولنج به عملی گفته میشود که طی آن فرد به مفاصل خود فشار وارد میکند تا صدایی شبیه به شکستگی از آن شنیده شود. این کار معمولاً با شکستگی و درد همراه نیست، هرچند ممکن است در صورت تداوم، برای مدتی کوتاه درد خفیفی ایجاد کند.
چرا قولنج میشکنیم؟
متخصصان بر این باورند که قولنج شکستن هیچ زمینۀ پزشکی یا ورزشی ندارد، بلکه به یکی از دلایل زیر اتفاق میافتد:
– ممکن است زمینۀ آن استرس باشد.
– ممکن است فرد به انجام این کار عادت کند؛ به این معنی که شاید زمینه شروع آن چیز دیگری بوده باشد اما در اثر تکرار و حتی زمانی که زمینۀ آن از بین برود، فرد از سر عادت قولنج شکستن را ادامه دهد.
– ممکن است به دلیل احساس لذت باشد. قولنج شکستن باعث ایجاد احساسی متفاوت در مفاصل میشود که برخی از افراد از آن خوششان میآید. همین احساس لذتبخش میتواند آنها را به تکرار این کار تحریک کند.
آمار قولنجی ها!
براساس آمار بیش از 68 درصد افراد عادت به شکستن قولنج انگشتان دست شان دارند. 50 درصد علاوه بر انگشتان دست، قولنج کمر، گردن و شانه های شان را هم می شکنند اما درصد کمی هم وجود دارند که با شکستن قولنج گوش و انگشتان پا و مچ و... احساس خوبی پیدا می کنند.
چگونه قولنج شکسته میشود؟
به گفته متخصصان علت قولنج کردن مفاصل این است که وقتی فشار منفی ایجاد میشود، در داخل مفصل فضای اضافهای به وجود میآید و برای اینکه این فضا پر شود، مایع درون کپسول مفصلی به گاز تبدیل میشود که معمولاً این گاز، دیاکسیدکربن CO2 است. تبدیل این مایع به گاز باعث ایجاد صدایی میشود که آن را اصطلاحاً «هاپینگ» یا شکستن قولنج میگویند.
آیا شکستن قولنج برای سلامتی ضرر دارد؟
متخصصانی هستند که اعتقاد دارند شکستن قولنج تنها برای افرادی خطرناک است که دچار مشکلات مفصلی و دردهای مزمن استخوانی ـ عضلانی هستند و انجام این کار تقریباً هیچ ضرری برای افراد سالم ندارد. همچنین باید دانست که تاکنون هیچ پژوهش علمی موثقی درخصوص ارتباط شکستن قولنج و ابتلا به آرتروز انجام نشده است.
اما بسیاری دیگر از پزشکان بیخطر بودن شکستن قولنج را در طولانیمدت رد میکنند و بر این باورند که شکستن قولنج برای بعضی افراد با آسیبهایی همراه است چون فرد برای رسیدن به صدای خوشایند ناشی از آن گاهی فشار زیادی به مفاصل وارد میکند و به آنها صدمه میزند.
نکته مهم در این میان این است که اگر شما جزء افرادی هستید که عادت به شکستن قولنج دارید و در نتیجه انجام این کار دچار درد میشوید، بهتر است که این عادت را هرچه سریعتر ترک کنید چراکه این کار میتواند به ستون فقرات شما آسیب بزند و باعث بروز دردهای مفصلی در ناحیه کمر و گردن شود. سردرد و تاری دید نیز از عوارض دیگر شکستن قولنج همراه با احساس درد است.
شکستن قولنج و پارکینسون
حتما شما هم شنیده اید که می گویند شکستن قولنج باعث بروز بیماری پارکینسون در دوران میان سالی و سالمندی می شود. این موضوع چقدر واقعیت دارد؟ شاید بهتر باشد با آگاهی در مورد پارکینسون و توضیحاتی درباره این بیماری به جواب برسیم. پارکینسون یک بیماری دستگاه عصبی مرکزی در بزرگسالان است که با افزایش سن، احتمال ابتلا به آن افزایش می یابد و از جمله علائم آن سفتی عضلانی پیش رونده تدریجی، لرزش و از بین رفتن مهارت های حرکتی است.
درواقع این مشکل هنگامی ایجاد می شود که نواحی خاصی از مغز توانایی شان را در تولید هورمون دوپامین از دست می دهند. پس با توجه به این موضوع که پارکینسون یک اختلال مغزی است و در شاخه بیماری های مغز و اعصاب قرار می گیرد، نمی تواند رابطه ای با شکستن قولنج داشته باشد و اگر هم عده ای می گویند شکستن قولنج زمینه لرزش دست را در دوران سالمندی فراهم می کند، این لرزش هیچ ربطی به پارکینسون ندارد؛ هرچند این موضوع هم نیاز به بررسی های بیشتر دارد چون در محافل علمی بحث درباره آن کم نیست و تنها براساس نتایج چندتحقیق محدود در دنیا پزشکان روی این ارتباط تاکید کرده اند.
شکستن قولنج گردن ممنوع!
شاید شکستن معمولی قولنج انگشتان در حالت عادی مشکل زا نباشد اما این موضوع در مورد گردن اصلا صادق نیست و ممکن است انجام حرکات سریع برای شکستن قولنج به شریان های گردن آسیب برساند و باعث تحریک لنف های ناحیه سر و گردن و سایش تدریجی مهره ها شود و سلامت فرد را به شدت به خطر بیندازد.
همچنین هرگز نباید از فرد دیگری برای شکستن قولنج تان کمک بگیرید چون احتمال آسیب به ستون فقرات، کوفتگی، ضرب دیدگی، و دررفتگی مفاصل کم نیست. از طرفی شکستن قولنج برای افرادی که در سنین میان سالی و سالمندی قرار دارند خطرناک تر است چون به دلیل ضعف مفاصل، ابتلا به آرتروز یا پوکی استخوان ممکن است دچار دردهای شدید در ناحیه مورد نظر و حتی شکستگی استخوان شوند.
منابع:
مجله برترین ها
سینا پرس
