آشنایی با تجربه‌های نویسندگان ایران و جهان

بعضی کارها هست که جز با آموزش استاد به نتیجه نمی‌رسد.داستان‌نویسی هم شاید از همین كارها باشد كه باید مهر آموزگار بر سر آموزنده سایه بیفكند و او را به نتیجه برساند. خوشبختانه هنوز هستند كسانی كه راه رسیدن به مقصد و مقصود را با پشتكار خود كوتاه می‌كنند و در این راه از كمك یار مهربان بیشترین و بهترین بهره را می‌برند.

 برای آنها كه دوست دارند با ریزه‌كاری‌های داستان‌نویسی از الف تا یا آشنا شوند، یك راه كم‌دردسر و احتمالا پرفایده خواندن كتابی است كه زیر و بم یك كار پرهیجان و خلاقانه را به علاقه‌مندان نشان بدهد. چه بهتر از اینكه كسی بداند نویسندگان بزرگ هنگام خلق داستان‌های ماندگار چه می‌كرده‌اند و در سرشان چه می‌گذشته است. در زمانه‌ای كه همه دنبال راه‌های میانبر برای رسیدن به موفقیت می‌گردند، این شاید پیشنهادی شگفت‌انگیز باشد؛ خواندن كتاب و البته یاد گرفتن شیوه‌های

نوشتن داستان

حسین حداد، نویسنده مجموعه سه‌جلدی «زیر و بم داستان: تجربه‌های نویسندگان ایران و جهان» است كه با تصحیح و بازنویسی محمد حنیف در دسترس دوستداران هنر و فن داستان‌نویسی قرار دارد. جلد اول كه در 408صفحه آماده شده، با داستان و انواع آن آغاز می‌شود و با ایده داستانی و طرح اولیه، فعالیت ناخودآگاه ذهن یا جست‌وجوی خودآگاه و شخصیت‌پردازی ادامه می‌یابد. هر فصل چند زیرمجموعه دارد و مفاهیم را با ذكر مثال‌های گوناگون و گسترده برای خواننده شرح می‌دهد.

مجلد دوم با فصل پنجم آغاز می‌شود تا نشان دهد این مجموعه به هم پیوسته است. گفت‌وگو، صحنه‌پردازی، پیچیدگی (گره‌افكنی و گره‌گشایی)، زاویه دید، درونمایه و حقیقت‌مانندی و زبان و نماد فصل‌های شش‌گانه زیر و بم داستان2 در 464صفحه هستند و در كتاب 376صفحه‌ای سوم موضوع‌ها و مفاهیمی چون انتخاب نام داستان، آغاز و انجام داستان، بازبینی و بازنویسی، نویسنده و ناشر، نویسنده و آسایش و عادت‌ها و ظرافت‌های كاری داستان‌نویسان در فصل‌های 11تا 16مورد بررسی و مداقه قرار گرفته است.

یكی از ویژگی‌های كتاب این است كه در هر بخش تجربه‌های نویسندگان ایرانی و خارجی در بخش‌های مختلف كنار هم قرار گرفته تا خوانندگان متوجه تفاوت‌ها و شباهت‌های شیوه‌های نویسندگی ایرانی‌ها و خارجی‌ها بشوند و هر كدام را دوست دارند، شخصا تجربه كنند. داشتن پاورقی‌های جذاب، معرفی نام‌های خاص، آوردن بخش‌های جذاب مهم‌ترین كتاب‌ها و داستان‌های ایرانی و خارجی و كتابنامه و نمایه را هم می‌توان دیگر ویژگی‌های زیر و بم داستان دانست كه منبعی خوب و جذاب برای دوستداران داستان‌نویسی است.

تصور كنید در یك مجموعه این نام‌ها گردهم آمده باشند: جان آپدایك، جین آستین، جلال آل‌احمد، وودی آلن، ادگار آلن‌پو، منیرو روانی‌پور، ارنست همینگوی، نادر ابراهیمی، مارسل پروست، سیمین دانشور، فئودور داستایفسكی، لئو تولستوی، صادق چوبك، رومن رولان، ریموند كارور، چارلز دیكنز، الكساندر دوما، اوژن یونسكو، سامرست موام، امبرتو اكو، سیدمهدی شجاعی، آناتول فرانس، ژول ورن، صادق هدایت، جیمز تربر و... خواندن بخش‌هایی از نوشته‌های مهم‌ترین نویسندگان ایران و جهان خودش به تنهایی تجربه‌ای است كه لذت آن را نمی‌توان توصیف كرد.

فارغ از اینكه خواندن سه‌گانه زیر و بم داستان از شما یك داستان‌نویس بسازد یا حداقل كسی را به نوشتن داستان علاقه‌مند كند، نكته مهم آشنا شدن با تجربه‌هایی است كه به كمترین بهای ممكن به‌دست می‌آید. همكاری انتشارات علمی و فرهنگی با بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان یك مجموعه خواندنی و ماندگار در دسترس داستان‌دوستان قرار داده كه شاید جنبه‌های آموزشی آن زیر سایه متن پربارش مانده باشد.

 چكیده ادبی پژوهشگر فقید

حسین حداد، پژوهشگر ادبیات داستانی به‌ویژه ادبیات كودك و مسئول بخش پژوهش‌های ادبی حوزه بود كه 12اسفند سال 85بر اثر عوارض ناشی از ابتلا به بیماری سرطان در 46سالگی از دنیا رفت و پیكر او در زادگاهش ساوه به خاك سپرده شد. جمعی از اهالی فرهنگ و ادب 7سال پس از مرگ مرحوم حداد گرد هم آمدند و چكیده ارزشمند یك عمر تلاش فرهنگی او را در آذرماه 92رونمایی كردند.

شناسنامه

زیر و بم داستان؛ تجربه‌های نویسندگان ایران و جهان

نویسنده: حسین حداد - تصحیح و بازنویسی: محمد حنیف

چاپ: 1396در شمارگان 1000نسخه - چاپ پیشین: 1392 عصر داستان

انتشارات علمی و فرهنگی با همكاری بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان

منبع: همشهری آنلاین