آیا در اسلام تنبیه بدنی زن ها جایز است؟ یکی از مسائلی که همیشه در موردش حرف وجود دارد بحث تنبیه بدنی زنان در اسلام است که در این مطلب به آن می پردازیم. فراوری: حجت الاسلام تیموری- بخش احکام اسلامی تبیان 1 - اختصاص به مورد سرپیچى زن از تکلیف خود و حقوق مسلّم مرد دارد؛ حقوقى که با پیمان ازدواج، زن وفادارى خود نسبت به آن را متعهد شده است؛ 2 - در راستاى حل مشکل در داخل خانه و خوددارى از بروز آن در خارج از منزل وضع شده؛ 3 - سومین مرحله حل اختلاف در خانه است و بدون گذر از مراحل پیشین روا نیست. 4- حد آن نازل ترین مرتبه ضرب است و نباید موجب کمترین آسیبى بر بدن زن شود؛ 5-موقتى است و چه داراى نتیجه مثبت و چه منفى باشد باید به زودى از آن دست کشید. دیدگاه شارع و احکام وضع شده نسبت به زدن همسر، نگرشى منفى است و نصوص زیادى در نهى از این عمل وارد شده است. این روایات همه در زمانى بیان شده که خشونت علیه زنان از توهین و فحاشى تا ضرب و جرح و حتى قتل را شامل مى شد، و اسلام آنها را تحریم کرد و مستوجب مجازات فقهى و قضایى در دنیا و عذاب آخرت دانست. روایتی دیدم که بر اساس آن، پیامبر(ص) با زدن زن توسط شوهرش مخالف بود، اما آیه ای بر خلاف نظر حضرتشان نازل شد و زدن همسر را مجاز اعلام کرد! نظرتان در مورد این روایت چیست؟ دیدگاه شارع و احکام وضع شده نسبت به زدن همسر، نگرشى منفى است و نصوص زیادى در نهى از این عمل وارد شده است. این روایات همه در زمانى بیان شده که خشونت علیه زنان از توهین و فحاشى تا ضرب و جرح و حتى قتل را شامل مى شد، و اسلام آنها را تحریم کرد و مستوجب مجازات فقهى و قضایى در دنیا و عذاب آخرت دانست ترجمه ی صحیح این حدیث و بررسی سندیت آن را می خواستم، باتشکر عن علی علیه السلام ، قال: أتى النبی صلى الله علیه وآله رجل من الانصار بابنة له، فقال: یا رسول الله، ان زوجها فلان بن فلان الانصاری، وإنه ضربها فأثر فی وجهها، فقال رسول الله صلى الله علیه وآله : لیس ذلک لک، فأنزل الله عزوجل: الرجال قوامون على النساء بما فضل الله به بعضهم على بعض وبما انفقوا من أموالهم أی قوامون على النساء فی الادب، فقال رسول الله صلى الله علیه وآله : أردت أمرا وأراد الله غیره مستدرک الوسائل، ج 14، ص 260 همان گونه که در پرسش بدان اشاره شد، در برخی منابع، روایتی به نقل از امام علی علیه الاسلام وجود دارد که به چنین ماجرایی با اختلاف و تشویش در برخی الفاظ می پردازد. قبل از هر چیز به ترجمه این روایت طبق یکی از نسخه ها می پردازیم: امام على علیه الاسلام فرمود: «مردی از انصار در حالى که دخترش را همراه خود داشت، نزد پیامبرصلوات الله علیه آمد و گفت: اى رسول خدا! شوهر این دختر - که فلانى پسر فلانى از انصار است - او را تا اندازه ای کتک زده که اثرش در صورت فرزندم باقى مانده است! پس برای دخترم از او قصاص کن،[برخی نسخه ها: من برای دخترم قصاص کردم] رسول خدا فرمود: "این کار در اختیار تو است)یعنی حق داری که او را قصاص کرده و یا درخواست قصاص کنی!)"، بعد از مدّتی خداوند این آیه را نازل کرد: "الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساء... نساء، 34.یعنی مردان بر زنان سرپرستى دارند(ادبشان بر عهده آنان است).... پس از نزول این آیه، پیامبرپیامبرصلوات الله علیه فرمود: " نظر من چیزی بود، اما پروردگارم چیز دیگرى را اراده فرمود"» .ابن حیون مغربی، نعمان بن محمد، دعائم الإسلام و ذکر الحلال و الحرام و القضایا و الأحکام، ج 2، ص 217، قم، مؤسسه آل البیت علیه الاسلام ، چاپ دوم، 1385ق؛ راوندى کاشانى، فضل الله بن على ، النوادر، محقق، صادقى اردستانى، احمد، ص 38، قم، دار الکتاب ، چاپ اول ، بی تا. سرپچی یا نشوز زن به چه مصادیقی گفته میشود: نشوز منحصر در حقوق واجب همسر است و فراتر از آن را شامل نمی شود. از این رو، اگر زن کارهای منزل را انجام ندهد و خواسته های شوهر را که ارتباطی با کامجویی از او ندارد، بر نیاورد، ناشزه نمی شود، مثل اینکه از جارو کردن منزل، خیاطی، آشپزی و... حتی آب به دست شوهر دادن و رختخواب پهن کردن خودداری ورزد. مرد نیز حق ندارد زن را به انجام اینگونه خدمات مجبور سازد. نشوز منحصر در حقوق واجب همسر است و فراتر از آن را شامل نمی شود. از این رو، اگر زن کارهای منزل را انجام ندهد و خواسته های شوهر را که ارتباطی با کامجویی از او ندارد، بر نیاورد، ناشزه نمی شود، مثل اینکه از جارو کردن منزل، خیاطی، آشپزی و... حتی آب به دست شوهر دادن و رختخواب پهن کردن خودداری ورزد. مرد نیز حق ندارد زن را به انجام اینگونه خدمات مجبور سازد. ناکارآمدی موعضه: جواز تنبیه همسر ناشزه به دست شوهر، مشروط به ناکارآمدی موعظه است: الرجال قوامون علی النساء... وال تی تخافون نشوزهن فعظوهن واهجروهن فی المضاجع واضربوهن.. [ مردان، سرپرست و نگهبان زنانند، بخاطر برتریهایی که خداوند (از نظر نظام اجتماع) برای بعضی نسبت به بعضی دیگر قرار داده است، و بخاطر انفاقهایی که از اموالشان (در مورد زنان) می کنند. و (اما) آن دسته از زنان را که از سرکشی و مخالفتشان بیم دارید،پند و اندرز دهید! (و اگر مؤثر واقع نشد،) در بستر از آنها دوری نمایید! و (اگر هیچ راهی جز شدت عمل، برای وادار کردن آنها به انجام وظایفشان نبود،) آنها را تنبیه کنید! و اگر از شما پیروی کردند، راهی برای تعدی بر آنها نجویید! (بدانید) خداوند، بلندمرتبه و بزرگ است. (و قدرت او، بالاترین قدرتهاست.) و اللاتی تخافون نشوزهن فعظوهن مرحله اول در مورد زنانی است که نشانه های سرکشی و عداوت و دشمنی در آنها آشکار می گردد که قرآن در جمله فوق از آنها چنین تعبیر می کند: " زنانی را که از طغیان و سرکشی آنها می ترسید موعظه کنید و پند و اندرز دهید" و به این ترتیب آنها که پا از حریم نظام خانوادگی فراتر می گذارند قبل از هر چیز باید بوسیله اندرزهای دوستانه و بیان نتائج سوء اینگونه کارها آنان را براه آورد و متوجه مسئولیت خود نمود. و اهجروهن فی المضاجع: " در صورتی که اندرزهای شما سودی نداد، در بستر از آنها دوری کنید" و با این عکس العمل و بی اعتنایی و به اصطلاح قهر کردن، عدم رضایت خود را از رفتار آنها آشکار سازید شاید همین" واکنش خفیف" در روح آنان مؤثر گردد. و اضربوهن در صورتی که سرکشی و پشت پازدن به وظائف و مسئولیتها از حد بگذرد و هم چنان در راه قانون شکنی با لجاجت و سرسختی گام بردارند، نه اندرزها تاثیر کند، و نه جدا شدن در بستر و کم اعتنایی نفعی ببخشد و راهی جز" شدت عمل" باقی. نماند، برای وادار کردن آنها به انجام تعهدها و مسئولیتهای خود چاره منحصر به-خشونت و شدت عمل گردد، در اینجا اجازه داده شده که از طریق" تنبیه بدنی" آنها را به انجام وظائف خویش وادار کنند. منبع: اسلام کوئست مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی ویکی فقه