پرداختن به موضوعات عاشورایی در سالهای اخیر افت کرده است
نهضت عاشورا صحنهای است که هر ساله از سوی بازیگران مردمی روی صحنه میرود اما قرار است در آستانه ماه محرم و در قالب جشنواره چهلچراغ آثارسینمایی سه دهه کشور با موضوع نهضت امام حسین(ع) مورد ارزیابی و داوری قرار بگیرد.
بخش سینما و تلویزیون تبیان
در فضای سینمایی کشور جشنوارههای موضوعی متعددی در این چند وقت در حال برگزاری است. در این بین جشنواره فیلم و عکس چهلچراغ جشنوارهای موضوعی و بیش از هرچیز جشنوارهای مردمی است که توجه به نهضت امام حسین(ع) و فرهنگ عاشورا را مورد تاکید و توجه خود قرار داده و با استقبال سینماگران در بخشهای مختلف مواجه شده است. نهضت عاشورا صحنهای است که هر ساله از سوی بازیگران مردمی روی صحنه میرود اما قرار است در آستانه ماه محرم و در قالب جشنواره چهلچراغ آثارسینمایی سه دهه کشور با موضوع نهضت امام حسین(ع) مورد ارزیابی و داوری قرار بگیرد. با سیدضیا هاشمی؛ عضو هیات انتخاب بخش سینمایی جشنواره چهلچراغ، عضو شورای مركزی مجمع تهیه كنندگان فیلم ایران و تهیهکننده سینما درباره آثار سینمایی این جشنواره گفتوگو کردهایم که از نظر میگذرانید.
اولین دوره جشنواره فیلم و عکس چهلچراغ درحال برگزاری است. در این جشنواره فیلمهای حرفهای در کنار آثار تجربی و غیرحرفهایتر مورد بررسی و داوری قرار میگیرند. درباره این جشنواره و تنوع آثار سینمایی در بخش سینمایی توضیح دهید. اولین دوره جشنواره فیلم و عکس چهلچراغ درحال برگزاری است. در این جشنواره فیلمهای حرفهای در کنار آثار تجربی و غیرحرفهایتر مورد بررسی و داوری قرار میگیرند. درباره این جشنواره و تنوع آثار سینمایی در بخش سینمایی توضیح دهید.
واقعیت این است که من بههمراه سایر داوران بخش سینمایی تنها به ارزیابی آثار این بخش پرداختیم و بنده از بخشهای مختلف جشنواره و آثار آن اطلاعی ندارم و در جریان آنها نیستم. میتوانم تنها درباره سینمای حرفهای اظهارنظر کنم. در مجموع آثار سینمایی با موضوع نهضت عاشورا و مسائل آن تنوع بسیاری داشت و شامل مجموعهای از آثار سینمایی میشد که پس از پیروزی انقلاب و در این سی و چندسال ساخته شدهاند. در این آثار علاقه و ارادت به امام حسین(ع) نمود خوبی داشت و تماشای آنها برای من بسیار خاطرهانگیز بود. در بین فیلمها آثاری نظیر«سفیر» به کارگردانی فریبرز صالح تا آثاری که در سالهای اخیر ساخته شدهاند وجود داشت. به اعتقاد من این فیلمها کاملا جذاب و حرفهای بودند. واقعیت این است که من بههمراه سایر داوران بخش سینمایی تنها به ارزیابی آثار این بخش پرداختیم و بنده از بخشهای مختلف جشنواره و آثار آن اطلاعی ندارم و در جریان آنها نیستم. میتوانم تنها درباره سینمای حرفهای اظهارنظر کنم. در مجموع آثار سینمایی با موضوع نهضت عاشورا و مسائل آن تنوع بسیاری داشت و شامل مجموعهای از آثار سینمایی میشد که پس از پیروزی انقلاب و در این سی و چندسال ساخته شدهاند. در این آثار علاقه و ارادت به امام حسین(ع) نمود خوبی داشت و تماشای آنها برای من بسیار خاطرهانگیز بود. در بین فیلمها آثاری نظیر«سفیر» به کارگردانی فریبرز صالح تا آثاری که در سالهای اخیر ساخته شدهاند وجود داشت. به اعتقاد من این فیلمها کاملا جذاب و حرفهای بودند.
به نظر شما آیا ارائه این آثار و داوری آنها برای مخاطبان هم جذاب خواهد بود؟ بهویژه اینکه جشنواره چلچراغ جشنوارهای موضوعی و مردمی است. به نظر شما آیا ارائه این آثار و داوری آنها برای مخاطبان هم جذاب خواهد بود؟ بهویژه اینکه جشنواره چلچراغ جشنوارهای موضوعی و مردمی است.
تماشای این فیلمها بهعنوان یکی از اعضای هیات انتخاب جذابیت زیادی داشت و نوستالژیک بود. به نظر میرسد که تماشای آنها برای مردم هم جذاب خواهد بود. نگاههای خوبی به موضوع قیام امام حسین(ع) و حوادث مربوط به این نهضت در آثار منعکس شده است. امیدوارم در شرایطی که ما در آستانه ماه محرم قرار گرفتهایم بتوانیم به برکت این ماه شرایط را برای آشنایی عمیقتر با فلسفه این قیام تاریخی فراهم کنیم. تماشای این فیلمها بهعنوان یکی از اعضای هیات انتخاب جذابیت زیادی داشت و نوستالژیک بود. به نظر میرسد که تماشای آنها برای مردم هم جذاب خواهد بود. نگاههای خوبی به موضوع قیام امام حسین(ع) و حوادث مربوط به این نهضت در آثار منعکس شده است. امیدوارم در شرایطی که ما در آستانه ماه محرم قرار گرفتهایم بتوانیم به برکت این ماه شرایط را برای آشنایی عمیقتر با فلسفه این قیام تاریخی فراهم کنیم.
شما مجموعه آثار موضوعی را درباره قیام امام حسین(ع) مرور کردهاید. به نظر شما در این روند ما چطور با این مسئله برخورد کردهایم؟ آیا توانستهایم به موضوعات تاریخی و مذهبی با نگاه سینمایی و تصویری نزدیک شویم؟ شما مجموعه آثار موضوعی را درباره قیام امام حسین(ع) مرور کردهاید. به نظر شما در این روند ما چطور با این مسئله برخورد کردهایم؟ آیا توانستهایم به موضوعات تاریخی و مذهبی با نگاه سینمایی و تصویری نزدیک شویم؟
در مجموع آثار نسبتا زیادی در این جشنواره پذیرفته نشده است. ما بهعنوان هیات انتخاب در مجموع 17 اثر را برگزیدیم که این آثار از بین بیست و چند فیلم برگزیده شدهاند. این موضوع نشان میدهد که حتی کمیت آثار هم چندان زیاد نیست و از نظر تعداد نیز دست بالا را نداریم. وقتی که فکر میکنیم این تعداد اندک حاصل حدود سی سال تلاش است درمییابیم که این رقم چندان قابل توجه و برجسته نیست؛ آنهم در کشوری که مبنای عاشورایی دارد و تمام مردم خود را با این موضوع درگیر میدانند. بهنظرم حتی مجموع کمیت آثار نیز بسیار ضعیف است. در مجموع آثار نسبتا زیادی در این جشنواره پذیرفته نشده است. ما بهعنوان هیات انتخاب در مجموع 17 اثر را برگزیدیم که این آثار از بین بیست و چند فیلم برگزیده شدهاند. این موضوع نشان میدهد که حتی کمیت آثار هم چندان زیاد نیست و از نظر تعداد نیز دست بالا را نداریم. وقتی که فکر میکنیم این تعداد اندک حاصل حدود سی سال تلاش است درمییابیم که این رقم چندان قابل توجه و برجسته نیست؛ آنهم در کشوری که مبنای عاشورایی دارد و تمام مردم خود را با این موضوع درگیر میدانند. بهنظرم حتی مجموع کمیت آثار نیز بسیار ضعیف است.
درباره پرداختن به موضوعات مذهبی و بهویژه عاشورا که در دستور کار این جشنواره است توضیح دهید. به نظر شما آیا مستقیمگویی و پرداختن به اصل واقعه است که یک فیلم را از سایر فیلمها جدا میکند یا میشود بین آن واقعه و مسائل جاری ارتباط برقرار کرد؟ درباره پرداختن به موضوعات مذهبی و بهویژه عاشورا که در دستور کار این جشنواره است توضیح دهید. به نظر شما آیا مستقیمگویی و پرداختن به اصل واقعه است که یک فیلم را از سایر فیلمها جدا میکند یا میشود بین آن واقعه و مسائل جاری ارتباط برقرار کرد؟
این موضوع بسیار قابل توجه است. ما نباید بهطور مستقیم به اصل واقعه که اکثر مخاطبان داستان آن را بهخوبی میدانند بپردازیم بلکه باید از فضاهای روز درخدمت انتقال آن مفاهیم بلند، بهره بگیریم. پرداختن به اصل موضوع جذاب است و جای خود دارد اما من تاکید میکنم که باید در موضوعاتی مانند نهضت امام حسین(ع) با بهرهگیری از مسائل روز و جذابیتهای جهان فعلی به آنها پرداخت. این کار باعث میشود که موضوعات تاریخی در دل تاریخ شناور شوند. متاسفانه در سالهای نزدیک به روزگار ما کیفیت کارهای مذهبی کم شده است و من از خیلیها که در این زمینه تجربه دارند انتظار نداشتم که مستقیمگویی کرده و بدون توجه به حال و هوای جامعه و مردم به این موضوع بپردازند. همواره در ایام محرم، مردم در زنده نگه داشتن این مکتب نقش مهمی داشته و بازیگران اصلی در عرصه اجتماع هستند. حال نمیشود فیلمی با موضوع نهضت امام حسین(ع) ساخت و به مردم و حال و هوای آنها بیتوجه بود. متاسفانه در پرداختن به موضوعات عاشورایی در سالهای اخیر افت کرده و ضعیف شدهایم. این موضوع بسیار قابل توجه است. ما نباید بهطور مستقیم به اصل واقعه که اکثر مخاطبان داستان آن را بهخوبی میدانند بپردازیم بلکه باید از فضاهای روز درخدمت انتقال آن مفاهیم بلند، بهره بگیریم. پرداختن به اصل موضوع جذاب است و جای خود دارد اما من تاکید میکنم که باید در موضوعاتی مانند نهضت امام حسین(ع) با بهرهگیری از مسائل روز و جذابیتهای جهان فعلی به آنها پرداخت. این کار باعث میشود که موضوعات تاریخی در دل تاریخ شناور شوند. متاسفانه در سالهای نزدیک به روزگار ما کیفیت کارهای مذهبی کم شده است و من از خیلیها که در این زمینه تجربه دارند انتظار نداشتم که مستقیمگویی کرده و بدون توجه به حال و هوای جامعه و مردم به این موضوع بپردازند. همواره در ایام محرم، مردم در زنده نگه داشتن این مکتب نقش مهمی داشته و بازیگران اصلی در عرصه اجتماع هستند. حال نمیشود فیلمی با موضوع نهضت امام حسین(ع) ساخت و به مردم و حال و هوای آنها بیتوجه بود. متاسفانه در پرداختن به موضوعات عاشورایی در سالهای اخیر افت کرده و ضعیف شدهایم.
بهطور معمول ساخت فیلمهای تاریخی با هزینههای زیادی همراه است. گرانبودن و هزینهبر بودن پروداکشن تا چه اندازه باعث ضعف و کاهش تولید فیلمهای تاریخی و مذهبی شده است؟ بهطور معمول ساخت فیلمهای تاریخی با هزینههای زیادی همراه است. گرانبودن و هزینهبر بودن پروداکشن تا چه اندازه باعث ضعف و کاهش تولید فیلمهای تاریخی و مذهبی شده است؟
ساخت و تولید فیلم دینی شرایط مخصوص به خود دارد. فیلم دینی ممکن است جذابیتهای معمولی را نداشته باشد و بهلحاظ اقتصادی هزینهبر باشد اما لازم است که از تولید چنین فیلمهایی حمایت اقتصادی شود. این نیاز وجود دارد که این حمایتها به شکل درستی اعمال شود. بهجای دادن پول و فرق گذاشتن بین فیلمسازان بهتر است به سازندگان این فیلمها امکانات سختافزاری بدهند. فیلم تاریخی و مذهبی لوکیشنهای متعدد، گریم زیاد و هزینه زیادی دارد اما ارگانها و مراکز دولتی باید از این آثار ورای وظایف اداری و دولتی حمایت اعتقادی کنند. ساخت و تولید فیلم دینی شرایط مخصوص به خود دارد. فیلم دینی ممکن است جذابیتهای معمولی را نداشته باشد و بهلحاظ اقتصادی هزینهبر باشد اما لازم است که از تولید چنین فیلمهایی حمایت اقتصادی شود. این نیاز وجود دارد که این حمایتها به شکل درستی اعمال شود. بهجای دادن پول و فرق گذاشتن بین فیلمسازان بهتر است به سازندگان این فیلمها امکانات سختافزاری بدهند. فیلم تاریخی و مذهبی لوکیشنهای متعدد، گریم زیاد و هزینه زیادی دارد اما ارگانها و مراکز دولتی باید از این آثار ورای وظایف اداری و دولتی حمایت اعتقادی کنند.
در فضای فرهنگی و سینمایی کشور جشنوارههای متعددی وجود دارد. بعضی از افراد نسبت به جشنوارههای جدید گارد منفی دارند و برخی دیگر از محلی تازه برای اکران فیلمها حمایت میکنند. زمانی که جشنواره چهلچراغ ایجاد شد نگاه خودتان درباره این جشنواره چه بود؟ در فضای فرهنگی و سینمایی کشور جشنوارههای متعددی وجود دارد. بعضی از افراد نسبت به جشنوارههای جدید گارد منفی دارند و برخی دیگر از محلی تازه برای اکران فیلمها حمایت میکنند. زمانی که جشنواره چهلچراغ ایجاد شد نگاه خودتان درباره این جشنواره چه بود؟
در واقع من جزو افرادی هستم که نسبت به جشنوارههای متعدد همواره گارد منفی دارم و موافق با ایجاد جشنوارههای جدید نیستم اما زمانی که متولیان جشنواره چهلچراغ برای حضور و انتخاب آثار جشنواره تماس گرفتند با رغبت و رضا به این درخواست پاسخ داده و با افتخار جزو هیات انتخاب این جشنواره شدم. به این دلیل که یک نگرانی در من وجود داشت که مبادا فرهنگ عاشورایی خدایناکرده خاموش و کمرنگ شود یا افراد طماع از این مفاهیم به نفع سود شخصی و خواست درونی خود بهره ببرند. به همین دلیل از جشنواره استقبال کردم. تمام آدمهایی هم که به جشنواره آمدهاند و من با آنها در ارتباط بودم همین دیدگاه را داشتند. در واقع من جزو افرادی هستم که نسبت به جشنوارههای متعدد همواره گارد منفی دارم و موافق با ایجاد جشنوارههای جدید نیستم اما زمانی که متولیان جشنواره چهلچراغ برای حضور و انتخاب آثار جشنواره تماس گرفتند با رغبت و رضا به این درخواست پاسخ داده و با افتخار جزو هیات انتخاب این جشنواره شدم. به این دلیل که یک نگرانی در من وجود داشت که مبادا فرهنگ عاشورایی خدایناکرده خاموش و کمرنگ شود یا افراد طماع از این مفاهیم به نفع سود شخصی و خواست درونی خود بهره ببرند. به همین دلیل از جشنواره استقبال کردم. تمام آدمهایی هم که به جشنواره آمدهاند و من با آنها در ارتباط بودم همین دیدگاه را داشتند.
به نظر شما چطور میشود جشنوارهای موضوعی و تازه ایجاد شده را در روند سینمایی کشور جا انداخت؟ اگر این جشنواره دورههای بعدی داشته باشد. به نظر شما باید چه نکاتی را لحاظ کند؟ به نظر شما چطور میشود جشنوارهای موضوعی و تازه ایجاد شده را در روند سینمایی کشور جا انداخت؟ اگر این جشنواره دورههای بعدی داشته باشد. به نظر شما باید چه نکاتی را لحاظ کند؟
بهنظر من این جشنواره، موضوعی مهم و تاثیرگذار را سرلوحه خود کرده است اما باید در دورههای بعدی هرچند سال یکبار برگزار شود تا هم فیلمسازان بتوانند چنین آثاری را تولید کنند و هم به جامعه نسبت به تولید و اکران آنها آگاهی روشن بدهد. علاوه بر این جشنوارهای مانند چهلچراغ اگر بخواهد موفقتر باشد باید روی فیلمهای ویدئویی تمرکز بیشتری داشته باشد. نهضت عاشورا بهانه خوبی برای فیلمسازان است که این عرصه توجه داشته باشند و به آن بپردازند. منظور من البته از فیلم مذهبی تنها صرف روایت واقع نیست بلکه باید آن موضوع را با شرایط زیست امروزی مطابق و هماهنگ کرد. ما اگر به آثار اثرگذار و نه خنثی در این فضا بپردازیم حتما میتوانیم موفقیتهای بیشتری را بهدست بیاوریم. بهنظر من این جشنواره، موضوعی مهم و تاثیرگذار را سرلوحه خود کرده است اما باید در دورههای بعدی هرچند سال یکبار برگزار شود تا هم فیلمسازان بتوانند چنین آثاری را تولید کنند و هم به جامعه نسبت به تولید و اکران آنها آگاهی روشن بدهد. علاوه بر این جشنوارهای مانند چهلچراغ اگر بخواهد موفقتر باشد باید روی فیلمهای ویدئویی تمرکز بیشتری داشته باشد. نهضت عاشورا بهانه خوبی برای فیلمسازان است که این عرصه توجه داشته باشند و به آن بپردازند. منظور من البته از فیلم مذهبی تنها صرف روایت واقع نیست بلکه باید آن موضوع را با شرایط زیست امروزی مطابق و هماهنگ کرد. ما اگر به آثار اثرگذار و نه خنثی در این فضا بپردازیم حتما میتوانیم موفقیتهای بیشتری را بهدست بیاوریم.
منبع: خبرگزاری صبا
