کتاب «دموکراسی کربنی» (نفت و قدرت سیاسی در جهان امروز) نوشته تیموتی میچل، به تازگی با ترجمه شهریار خوّاجیان توسط نشر ققنوس منتشر و راهی بازار نشر شده است. نسخه اصلی این کتاب در سال ۲۰۱۳ توسط انتشارات ورسو منتشر شده است.

نویسنده این کتاب می گوید بی اعتنایی به اسباب و تجهیزات تولید نفت یک مفهوم مبنایی دموکراسی است. این مفهوم شامل حال یک کارشناس آمریکایی دموکراسی نیز می شد که ۹ ماه پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ به جنوب عراق فرستاد شد تا درباره «ظرفیت سازی» برای ایجاد دموکراسی با اعضای یک شورای ایالتی بحث و گفتگو کند. وی در حالی که اسلایدهای پاورپوینت ساختار اداری طراحی شده آمریکایی ها را نمایش می داد، خطاب به اعضای شورا گفت: به دموکراسی جدید خود خوش آمدید! اما دو تن از اعضای شورا برخاسته و در حینی که می گفتند «شما را پیش تر در کامبوج، روسیه و نیجریه هم دیده ایم» از جلسه بیرون رفتند.

تیموتی میچل همچنین می گوید: تا آن جایی که من آگاهی دارم، دلیل معتبری حاکی از وجود نوعی فرهنگ مدنی _ نگرش های مبتنی بر اعتماد، بردباری، احترام متقابل و دیگر ارزش های لیبرالی _ تسهیل کننده ظهور دموکراسی وجود ندارد.

کتاب «دموکراسی کربنی» ۸ بخش اصلی دارد که به ترتیب عبارت اند از: ماشین دموکراسی، جایزه سرزمین پریان، رضایت حکومت شوندگان، سازوکارهای حسن نیت، اقتصاد سوخت، خرابکاری، بحرانی که هرگز روی نداد، مک جهاد.

بعد از این بخش ها نیز قسمت «جمع بندی: دیگر به نفت اتکا نکنید» و پی گفتاری بر چاپ دوم کتاب درج شده اند.

میچل درباره نگارش این اثر نوشته است: نوشتن کتاب را به این دلیل آغاز کردم که می خواستم درک بهتری از رابطه بین دموکراسی و نفت داشته باشم. ابتدا، مانند هر شخص دیگری به نفت و دموکراسی به مثابه دو موضوع جداگانه می اندیشیدم و می خواستم درک بهتری از چرایی بد بودن یکی برای دیگری پیدا کنم. اما پس از پیگیری نحوه شکل گیری صنعت نفت در خاورمیانه، و یافتن راه های اکتشاف نفت، ساخت خط لوله و پایانه ها، تبدیل نفت به اشکالی از انرژی گرمایی و ترابری، تبدیل درآمد حاصل از این فرایندها به سود و جستجوی راه هایی برای گردش و مدیریت جریان پول به طور فزاینده ای برایم آشکار شد که انرژی فسیلی و سیاست های دموکراتیک مدرن به شکل پیچیده ای در هم تنیده اند.

در قسمتی از این کتاب می خوانیم:

«...آن گاه که کار مخاطره آمیز آن ها موجب تعارض محلی یا دردسر مالی می شد، سرمایه گذاران آن ها را به عنوان «امپریالیسم» تصویر و از نفوذ آن ها در دستگاه های دولتی استفاده می کردند تا منابع عمومی را صرف حمایت نظامی از این منافع به قرار عمومی کنند.

برای محرکان جنگ آفریقای جنوبی، الحاق جمهوری های بوئر و تاسیس اتحادیه آفریقای جنوبی نمونه اولیه شکل جدیدی از امپراتوری مبتنی بر اصل خودگردانی بود. آلفرد میلنر، کمیسر عالی آفریقای جنوبی، و کارگزاران جوانی که به کار گرفت امیدوار بودند که مستعمرات بریتانیا را به سرزمین های خودگردان مشترک المنافع تبدیل کنند. خودگردانی ای که با برنامه هایی برای بهبود نظام بهداشتی و صنعتی تقویت می شد، امپراتوری را تحکیم و هزینه حفظ مستعمرات را بیشتر در میان خود آن ها سرشکن می کرد. فقط مهاجرنشینان سفیدپوست حق داشتند که در انتخاب و ادراه تشکیلات این سرزمین های تحت الحمایه شرکت کنند.»

این کتاب با ۴۴۷ صفحه، شمارگان هزار و ۱۰۰ نسخه و قیمت ۲۹۰ هزار ریال منتشر شده است.