تبیان بررسی می‌کند: کاهش ارزش پول ایران از کی شروع شد؟ سایت فرهنگی اطلاع‌رسانی تبیان همزمان با آغاز سومین سال فعالیت دولت یازدهم و در مقاله ایی اقتصادی به بررسی «روند کاهش ارزش پول ملی» پرداخت. به گزارش روابط عمومی، بخش اقتصادی موسسه فرهنگی اطلاع‌رسانی تبیان این مقاله را با عنوان «کاهش ارزش پول ایران از کی شروع شد» منتشر کرده است. موسی حقانی کارشناس اقتصادی و رئیس موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران در این مقاله می نویسد:« در دروه جمهوری اسلامی، بحث تهاجم اقتصادی به شکل جدی اتفاق افتاده است. در دوره قاجار هجوم اقتصادی استعمار غرب به کشور ما بیشتر می‌شود. این هجوم به سمتی می رود که ما شاهد سلطه کفار در حوزه های اقتصادی کشورمان می شویم. در این دوره، نوعی مصرف گرایی رخ می دهد و بالتبع مصرف زدگی جامعه، امتیازاتی نیز به بیگانگان واگذار می‌شود. پس از معاهده ترکمنچای و پذیرش اینکه حقوق گمرکی ایران را باید روس ها تعیین کنند و به تبع آن هر سه دولت (دوستی کامل) از این امتیاز برخوردار شدند ما رفته رفته شاهد سرازیر شدن کالاهای خارجی به کشور خودمان هستیم. این مسئله از آن حیث که منجر به سلطه کفار در حوزه اقتصادی می شد با عکس العمل علما و پاره ای از مردم مواجه شد. اگر مردم در این زمینه چشم و هم چشمی هم می کردند، علما همیشه هشدار می دادند که نباید مصرف این کالاها و استفاده از آن منجر به سلطه بیگانگان بر ما شود، مخصوصا زمانی که برخی از آن کالاها در داخل تولید می شد و نمونه داخلی داشت. در ابتدای دوره ناصری خیلی وضع وخیم نبود. در مقطعی از این دوره یک تومان ایران برابر با یک پوند انگلیس بوده است. اما در اواسط دوره ناصری که دیگر خط امیرکبیر هم دنبال نمی شود و جریان دینی هم در ایران تا حدودی تضعیف می‌شود، ما شاهد هجوم کالای خارجی به ایران و نابودی و تضعیف بنیان های اقتصادی کشور هستیم. به نحوی که در اواسط دوره ناصری یک پوند انگلیسی با ۵۰ تومان ایرانی برابری می کرد و سقوط ارزش پول ایران به خاطر ضعف اقتصادی و از بین رفتن بنیه های تولیدی که در کشور وجود داشت، حالت بدی را به کشور ما تحمیل کرد. پس از آن ما شاهد تکاپوی علما و مراجع برای جلوگیری از سقوط اقتصادی ایران هستیم. در چنین فضایی مرحوم شیخ رضا کرمانی طی استفتایی از مرحوم میرزای شیرازی تکلیف جامعه اسلامی و مومنین را در قبال کالاهایی که از بلاد کفر وارد ایران می‌شود، جویا می‌شود.به خصوص که در آن زمان واردات زیادی از روسیه داشتیم، به طوری که کالاهای روسی به طرز چشمگیری در بازار ایران وجود داشت و از آن سمت هم از انگلستان و دیگر سرزمین های بلاد کفر شاهد سرازیر شدن محصولات آنها به کشور خودمان بودیم. حساسیت ایجاد می‌شود که اگر این روند ادامه پیدا کند، موجب غلبه کفار بر مسلمین خواهد شد. در همان زمان مرحوم میرزای شیرازی نیز پاسخ می دهند که ما در گام اول نباید کالای خارجی مصرف کنیم. بنابراین نهضت تحریم در ۱۳۰۶ قمری شکل می گیرد و نهضت تحریم تنباکو در ادامه نهضت تحریمی بود که در سال ۱۳۰۶ شکل گرفت. البته نهضت کلی تحریم به وقوع پیوست و توام با پیروزی، هم برای مردم و هم برای مرجعیت شیعه بود. در ادامه این بحث مطرح شد که اگر کالای خارجی را مصرف نمی کنیم، نیاز بازار را چه کنیم؟ بحث های مختلف مطرح شد، هم بحث صرفه جویی و هم اینکه ما برویم به سمت تولید کالاهای مورد نیاز مردم از قبیل منسوجات، اقمشه (قماش)، کاغذ و قلم و غیره که در آن زمان جزء ضروریات زندگی مردم محسوب می شد. در همان موقع حمایت از سرمایه گذار داخلی به جد مطرح می‌شود و علما هم از ظرفیت های دینی استفاده می‌کنند تا مردم را متقاعد به مصرف کالاهای داخلی و ترک مصرف کالاهای خارجی کنند. نامه ای از علمای اصفهان داریم که تعدادی از علمای اصفهان که مرحوم آقا نجفی هم در رأس آنان قرار دارد، اعلام می‌کنند که ما چند نفری که این نامه را امضا کردیم پس از این بر مرده ای که پارچه کفنش از پارچه غیر از ایرانی باشد، نماز نمی خوانیم. این امر نشان می دهد که پارچه های ایرانی وجود داشته اما پارچه های خارجی با هدف جایگزینی پارچه های ایرانی وارد شده بوده است که به تولید کننده داخلی آسیب می زند. بنابراین علما از همین ظرفیت دینی استفاده کردند و چنین اعلامیه‌ای‌را خطاب به مردم امضا می‌کنند.بحث بعدی در این اعلامیه، آن است که می‌گویند پس از این ما معاملاتی که بر روی کاغذ خارجی ثبت شده باشد را در محضرهای خودمان ثبت و تایید نمی کنیم و همه این موارد بیانگر یک ظرفیت بزرگی است که ما در ادبیات دینی خودمان می بینیم. مردم تا حد زیادی تبعیت می‌کنند. اما نیازهای جدی همچنان مطرح است و ما در سال ۱۳۱۷ شاهد تاسیس شرکت اسلامیه در اصفهان هستیم. کار این شرکت آن بود که کالاهای مورد نیاز مردم را در سایر منسوجات خودشان تولید کنند. آنها شروع به ساختن کارخانه و تولیدات داخلی کردند که حتی صادرات محصولات آن به کشورهای دیگر حتی مصر نیز با استقبال رو به رو می شد.» علاقه مندان می توانند متن کامل این مقاله را در بخش اقتصاد سایت تبیان مشاهده کنند.