قانونمردان و ایمیل های خارجی!
هافینگتون پست در خبری با عنوان صفحه فیس بوک جدید وزیران ایران نوشت: "وزیران ایرانی کاری را انجام داده اند که در کشورشان ممنوع است."
اگرچه این روزها انواع و اقسام ایمیل های ایرانی ایجاد شده و حتی شاید در حد نام بسیاری از کاربران اینترنت با آنها آشنایی داشته باشند اما با این وجود همچنان ای میلهای رایج و پرمصرف در میان کاربران ایمیل های خارجی مانند یاهو و جی میل هستند.
گاه دیده می شود که در میان مسئولان رده بالا نیز عده ای از ایمیل هایی با آدرس یاهو یا جی میل استفاده می کنند که این نکته جای بحث بسیار دارد چراکه مدتهاست تمام سازمان های دولتی موظف شده اند که میزبانی سایت خود را به داخل کشور منتقل کنند و تمام آنها نیز برای کارمندان خود صندوق های پست الکترونیکی داخلی و خاص سازمان را طراحی کرده اند. حال چه می شود که با وجود تمام این تلاش ها یک مدیر و مسوول مملکت که به هرحال به اسناد و اطلاعات مهم کشور دسترسی دارد بدون در نظر گرفتن مباحث امنیتی به استفاده از یاهو پرداخته و یا کاربران عادی در 95 درصد موارد استفاده ازا یمیل های خارجی را ترجیح می دهند؟
اکنون با یک جستوجوی ساده اینترنتی شما با لیستی بلند بالا از ایمیل های ایرانی مواجه خواهید شد اما با این وجود از میان تمام این موارد شاید تنها چند ایمیل باشد که با اقبال نسبی مواجه شده و نامیتر شدهاند البته حتی همین چند سرویس هم در ارائه خدمات خود چنان عمل کرده اند که کاربران ترجیح میدهند رقبای خارجی آنها از جمله یاهو و جیمیل را مورد استفاده قرار دهند. در این میان اگرچه ممکن است برخی مباحث امنیتی را دلیل این موضوع بدانند اما این نکته بر هیچ یک از کاربران پوشیده نیست که از این منظر برای ایمیل های خارجی نیز وضعیت چندان متفاوتی وجود ندارد.
علاوه بر این اگرچه حداقل در یک سال گذشته با مسدود شدن ایمیل های خارجی مواجه نبودیم اما همه ما به خاطر داریم که در مقاطع زمانی مختلف کاربران این ایمیل ها به یکباره و بدون هیچ اطلاع رسانی قبلی به مدت چندین روز در دسترسی به ایمیل های خود با محدودیت مواجه می شدند. به عنوان مثال در آخرین باری که سرویس پست الکترونیکی جیمیل قطع شد مسوولان دلیل آن را انتشار فیلم اهانت آمیز به پیامبر(ص) اعلام کردند و حتی در آن دوره در پاسخ به این سوال که آیا جایگزین مناسبی در داخل کشور برای این سرویس وجود دارد، اظهار شد: اگر در خیابانها نگاه کنید، ممکن است مرسدس بنز هم باشد اما آیا معنی این حرف آن است که همه باید مرسدس سوار شوند؟! حال شاید مروری بر شرایط کلی برخی ایمیل های بومی دلیل اقبال کم مردم به آنها را نشان دهد.
اکنون با یک جستوجوی ساده اینترنتی شما با لیستی بلند بالا از ایمیل های ایرانی مواجه خواهید شد اما با این وجود از میان تمام این موارد شاید تنها چند ایمیل باشد که با اقبال نسبی مواجه شده و نامیتر شدهاند البته حتی همین چند سرویس هم در ارائه خدمات خود چنان عمل کرده اند که کاربران ترجیح میدهند رقبای خارجی آنها از جمله یاهو و جیمیل را مورد استفاده قرار دهند
ایمیل با پرداخت هزینه و مراجعه حضوری
با توجه به هزینه بالایی که طراحی یک سرویس موفق و مردمی به دنبال دارد قطعا نقش و تاثیر بخش دولتی قابل چشم پوشی نخواهد بود. در میان پست های الکترونیکی بخش دولتی یکی از موارد به ایمیلهای شرکت پست مربوط میشود که این سرویس قادر است به هر ایرانی یا هر شرکت یا دستگاه دولتی و خصوصی یک صندوق پست الکترونیکی براساس کد ملی یا شماره ثبت شرکت یا دستگاه اختصاص دهد. نکته جالب این که مدت استفاده از این صندوق پستی محدود است و برای استفاده از آن نیاز به مراجعه حضوری به شرکت پست نیز وجود دارد که البته در کنار این موارد موضوع پرداخت مبلغی به عنوان حق اشتراک هم وجود دارد.
ایمیل پس از24 ساعت
اما دسته دوم ایمیل های دولتی پست های الکترونیکی موسوم به ایران هستند که برای باز کردن آن ها نیاز است کاربر اطلاعات متعددی از جمله نام، نام خانوادگی، کد ملی، کد پستی و آدرس محل زندگی، شماره تلفن ثابت و آدرس پست الکترونیکی فعلی خود را به عنوان اطلاعات ضروری ذکر کند. البته این سایت راه را برای اطلاعاتی از جمله اعلام شماره تلفن همراه، آدرس محل اشتغال و حتی سمت سازمانی افراد باز گذاشته و اگر کاربری مایل باشد حتی این اطلاعات را هم میتواند در اختیار گردانندگان این پست الکترونیکی قرار دهد. جالب تر این که بنا بر اعلام خود این سایت فعال سازی پست الکترونیکی ایران 24 ساعت پس از ثبت نام صورت می گیرد.
در این باره علیاصغر انصاری- معاون توسعه شبکه سازمان فن آوری اطلاعات - گفته بود: این 24 ساعت زمان برای کاربران عادی است چرا که ممکن است افراد دامنههای مختلفی را برای آدرس ایمیل خود استفاده کنند و در این میان گاه از سر کنجکاوی از عباراتی نامفهوم بهره بگیرند اما در این مدت ما جست وجو می کنیم تا اگر آدرس انتخاب شده مطابق عرف بود، آن را راه اندازی کنیم.
ایمیلی با نمونه های تقلبی
اما یکی دیگر از پستهای الکترونیکی دولتی که به نظر میرسد شرایط بهتری نسبت به سایر موارد دارد، چاپار است که از سوی شورای عالی اطلاع رسانی ایجاد شده و نیازی به دریافت هزینه، مراجعه حضوری و اطلاعات فراوان ندارد. البته درباره این سرویس هم تا کنون هشدارهای متعددی داده شده تا کاربران سرویسهای چاپار در دام چاپارهای قلابی نیفتند.
هشدار فعالان فضای مجازی درباره ایمیلهای ایرانی
نکته دیگر آن که چندی پیش و در پی الزام دستگاههای اجرایی برای بهره گیری از ایمیلهای ایرانی جمعی از فعالان فضای مجازی کشور نسبت به کیفیت این ایمیلها واکنش نشان داده و در قالب بیانیه ای با عنوان «هشدار نسبت به وضعیت ایمیل های موسوم به ملی» به بیان دیدگاههای انتقادی خود نسبت به این دسته از پست های الکترونیکی پرداختند.
حال چه می شود که با وجود تمام این تلاش ها یک مدیر و مسوول مملکت که به هرحال به اسناد و اطلاعات مهم کشور دسترسی دارد بدون در نظر گرفتن مباحث امنیتی به استفاده از یاهو پرداخته و یا کاربران عادی در 95 درصد موارد استفاده ازا یمیل های خارجی را ترجیح می دهند؟
در بخشی از این بیانیه آمده بود: «اگرچه در ضرورت راهاندازی سرویس های ایمیل داخلی تردیدی برای متخصصان وجود ندارد، اما دستورالعمل جدید وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مبنی بر الزامی بودن استفاده از سه سرویس پست الکترونیک معرفی شده که قطعا نه شایسته عنوان ملی هستند و نه حتی می توان آنها را تولید داخلی محسوب کرد، بسیار نگران کننده و سوال برانگیز است.» اما در بخش ایجاد ایمیل، متولیان اصلی اینترنت کشور طی سالهای گذشته به کرات اعلام کردهاند که ایجاد یک ایمیل کار دشواری به شمار نمی رود و به راحتی می توان نمونههای مختلفی در این زمینه ارائه کرد اما در این میان آنچه از اهمیت برخوردار است مدل کسب و کار این ایمیلهاست که در این زمینه حضور بخش خصوصی میتواند راهگشا باشد و دولت به نوعی ترجیح مدهد این موضوع را به بخش خصوصی محول کند.
این در حالی است که وزرای دولت علاقه ی وافری به ایمیل های خارجی و همچنین شبکه های اجتماعی از جمله فیس بوک و توئیتر دارند که به دلیل فیلتر بودن این شبکه ها و استفاده مداوم برخی وزرا، جای تاسف و تعجب است تا جایی که هافینگتون پست در خبری با عنوان صفحه فیس بوک جدید وزیران ایران نوشت: "وزیران ایرانی کاری را انجام داده اند که در کشورشان ممنوع است." حال با تمام این تفاسیر باید همچنان منتظر ماند تا آمار سال های آینده میزان موفقیت سرویس های داخلی را مشخص کرده و معلوم شود آیا در دوره جدید مدیریتی عزمی برای رسیدگی به اوضاع ایمیل های ایرانی وجود دارد یا خیر؟!
فرآوری: آزاده مرنی
بخش ارتباطات تبیان
منابع: ایتنا / جام نیوز
مطالب مرتبط:
ایمیل ملی هم خارج از دسترس!
نمودار ایمیل های خصوصی در دست کیست؟
جدول مصوبات راهاندازی شبکه ملی اینترنت
