تغییر سال خمسی
سوال: آیا می توان سال خمسی را از شمسی به قمری و یا بالعکس تغییر داد؟ (تقدم و تأخّر سال خمسی)
امام خمینی(ره):
شخصی نمی تواند سال خمسی را تغییر دهد مگر با اجازه ولیّ امر.
(توضیح المسائل،1385، ص 448، س 40)
آیة الله بهجت(ره):
بله، می توان تغییر داد ولی اگر این تغییر موجب تأخیر سال خمسی شود باید سود فاصله سال اصلی و سال جدید را تخمیس کند و هر وقت حساب خود را تسویه کرد، همان وقت ابتدای سال او می شود.
(استفتائات، 1386، ج 3، ص 8 و 9 با استفاده از س 3404)
آیة الله تبریزی(ره):
چنانچه فعلاً سال خمسی شمسی شخص تمام نشده و بخواهد آن را به سال قمری تبدیل کند یا به عکس، می تواند حساب کند و خمس ربح تاکنون را بدهد و از روزی که خمس بعض سال که گذشته محاسبه کرده و پرداخت می کند سال خمسی جدید شروع می شود. والله العالم
(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)
آیة الله خامنه ای(دام ظلّه):
تقدیم و تأخیر سال خمسی جایز نیست مگر با اجازه ولیّ امر خمس و بعد از حساب مدت گذشته و مشروط است به این که موجب وارد شدن ضرر به صاحبان خمس نشود.
(اجویة الاستفتائات، 1378، ص 213، س 1001)
آیة الله سیستانی(دام ظلّه):
تغییر به زودتر مانعی ندارد.
(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)
آیة الله شبیری زنجانی(دام ظلّه):
میزان محاسبه در خمس، سال قمری است و سال شمسی را باید به سال قمری تبدیل کرد و تبدیل سال قمری به شمسی بنابر احتیاط واجب جایز نیست.
(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)
آیة الله صافی گلپایگانی(دام ظلّه):
مانع ندارد ولی باید بنحوی باشد که موجب تضییع خمس نشود.
(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)
آیة الله فاضل لنکرانی(ره):
مانعی ندارد.
تذکر: در صورتی که ضرری به اهل خمس وارد نشود تغییر جایز است به این طریق که در اثنای سال، منافع خود را تخمیس کند و پس از گذشت یک سال تمام از تخمیس مذکور به حساب سال خود رسیدگی کند.
(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)
(جامع المسائل، ج1، ص 203، س 808)
آیة الله گلپایگانی(ره):
در مورد تبدیل سال قمری به شمسی، 10 روز تأخیر در سال قمری اشکال ندارد و در زیادتر از ده روز اگر در آخر سال خود، خمس زائد بر موونه را بدهد و مثلاً اگر دو ماه بعد نیز حساب عوائد خود را نموده و خمس زائد بر موونه این مدت را نیز بپردازد می تواند این وقت را اول سال خود قرار دهد.
(مجمع المسائل، 1411 هـ ق، ج1، ص 375، س 313)
(همان، ج4، ص 237 ، س 651)
آیة الله مکارم شیرازی(دام ظله):
جلو انداختن حساب سال به هر اندازه هیچ مانعی ندارد ولی تأخیر آن جز با اجازه حاکم شرع جایز نیست.
(استفتائات جدید 1386، ج1، ص 109 و 110، س 253)
آیة الله نوری همدانی(دام ظلّه):
می تواند سال خمسی را جلوتر قرار دهد و اگر عقب تر قرار داد باید مدت اضافی را محاسبه نماید و این تأخیر با اجازه فقیه باشد.
(هزار و یک مساله فقهی، 1383، ج 2، ص 91 و 92، س 320)
آیة الله وحید خراسانی(دام ظلّه):
تغییر سال خمسی از قمری به قمری اشکال ندارد.
تذکر: بنابر احتیاط واجب سال خمسی باید قمری باشد. (بنابراین تغییر سال قمری به شمسی اشکال دارد.)
(منهاج الصالحین، 1386، ج 2، ص 361، م 1296)
بخش احکام اسلامی تبیان
