نظر رهبر انقلاب درباره «قانون»
به گزارش مهر، «قانون» یكی از مهمترین تألیفات علمی ابن سینا است. سایت دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری به مناسبت بزرگداشت حکیم بوعلی سینا و روز پزشک اقدام به بازخوانی فرمایشات رهبری درباره اهمیت و لزوم ترجمه فارسی کتاب «قانون» کرده و انتشار این اثر را کاری خوب، دارای استحكام و استوارى ترجمه و نثر زیبا خواندهاند.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در یكی از بازدیدهای خود از نمایشگاه كتاب تهران، وقتی در غرفهای كتاب قانون با ترجمه زندهیاد عبدالرحمن شرفكندی را دیدند، خطاب به وزیر ارشاد فرمودند: شما این كتاب را دیدهاید؟ عجب ترجمه خوبی دارد! و توضیحاتی را در مورد كتاب دادند كه آن روز از حاشیه آن دیدار مخابره نشد. چند سال بعد كه رهبر معظم انقلاب به کردستان سفر کردند،
بار دیگر ماجرای این كتاب را به تفصیل بیان كردند:
«نثر مرحوم عبدالرحمن شرفكندى (هژار) كه دوستان اشاره كردند، حقاً كار بسیار بزرگى را انجام داده؛ این ترجمه كتاب قانون ابن سینا یك كار پیچیده و مركب و بسیار ارزشمند است. هزار سال این كتاب كه به زبان عربى به وسیله یك ایرانى نوشته شده و در طول قرنها در دانشگاههاى بزرگ پزشكى عالم مورد استفاده قرار گرفته، به فارسى ترجمه نشده بود.
من اطلاع داشتم كه تا اندكى قبل، مثلًا شاید تا صد سال قبل، در مدارس پزشكى كشورهاى اروپائى، قانون به عنوان یك مرجع مطرح بوده و به زبانهاى اروپائى ترجمه شده بوده؛ اما فارسىزبان از دانستن قانون محروم بود! در سالهاى اواسط ریاست جمهورى به این نكته توجه كردم كه ما چرا قانون را ترجمه نكردیم. یك جمعى را صدا كردم، گفتم بیائید همت كنید قانون را ترجمه كنید. یك حكمى داده شد و رفتند دنبال این كار. خوب، این كارها عشق لازم دارد؛ با حكم و با فرمان این كارها انجام نمىگیرد.
در همین اثنا به من خبر دادند كه این كتاب ترجمه شده و -به نظرم كتاب حدود هشت جلد است- كتاب مرحوم هژار را آوردند. من كتاب را كه خواندم -حالا ما نه از پزشكى سررشته داریم، نه نشستهام این كتاب را با متن عربى قانون تطبیق كنم- دیدم هركسى این كتاب را بخواند، حقاً و انصافاً در مقابل استحكام و استوارى این نثر زیبا سر تعظیم فرود مىآورد.
خیلى خوب این ترجمه انجام گرفته. من البته ایشان را نمىشناختم؛ پرسیدم، گفتند ایشان كُرد هستند. بعد هم چند سال قبل اطلاع پیدا كردم ایشان از دنیا رفتند.»
همین گزارش می افزاید: متن ذیل به مناسبت روز بزرگداشت ابوعلی سینا و «روز پزشك»، به این شخصیت بزرگ علمی و كتاب ماندگارش میپردازد:
ابنسینا تألیف قانون را در حدود سال 403 قمری و در گرگان آغاز کرد. بخشی از آن را در سال 405 و هنگام حضور در ری و مابقی را بین سالهای 405 تا 414 در همدان تألیف کرد.
این اثر پس از تألیف، مورد توجه پزشكان و محققان بسیارى قرار گرفت كه ترجمه، شرح و حاشیههاى گوناگون، مۆید این مدعا است. تا پیش از قانون، آثار مشهوری در زمینه پزشكی اسلامی وجود داشته كه دو عنوان از آنها به ویژه در تألیف قانون نقش داشتهاند؛ یكی «الحاوی» تألیف محمدبن زكریای رازی و دیگری «الكامل فی صناعة الطب» یا كتاب «الملكی»، تألیف علیبن عباس اهوازی. واقعیت این است كه مقایسه این دو كتاب با «القانون فی الطب»، گواهی اهمیت و ممتاز بودن «قانون» است.
تنها ترجمه فارسی «قانون» اثر عبدالرحمن شرفكندی است كه توسط انتشارات سروش چاپ شده است. چاپهای متعدد این كتاب با استقبال طرفداران طب سنتی و گیاهی در ایران روبرو شده است. چاپ جدید این مجموعه، 8 جلدی و با اصلاحیهای در عنوان كتاب، «قانون» به جای «قانون در طب» به همراه مجلد «نمایه موضوعی: اندامها، بیماریها و داروها» صورت گرفته است.
چاپ اول این ترجمه در سال 1362 بوده است و هم اكنون چاپ یازدهم این اثر در اختیار علاقهمندان قرار گرفته است.
بخش کتاب و کتابخوانی تبیان
منبع: مهر
