لغو سفر احمدی نژاد به ترکیه،چرا؟ نخست‌وزیر تركیه از رئیس دولت جمهوری اسلامی دعوت كرده بود در مراسم بزرگداشت مولانا كه امروز در قونیه برگزار می‌شود، شركت كند. این در حالی است كه سرلشكر فیروزآبادی روز شنبه هشدار داده بود استقرار سیستم موشكی پاتریوت ناتو در مرز تركیه و سوریه می‌تواند به جنگ جهانی منجر شود كه اروپا را نیز تهدید خواهد كرد سفر محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور كشورمان به تركیه به دلیل آنچه كه محمدرضا فرقانی مدیر‌کل امور بین‌الملل دفتر رئیس‌جمهور، مشغله كاری وی عنوان كرده است، لغو شد. پیش از این احمدی‌نژاد قرار بود بر اساس آنچه كه رسانه‌های تركیه خبر داده بودند 17 دسامبر برای حضور در مراسم بزرگداشت مولانا با عنوان «شب عُرُس» به قونیه سفر كند. پیش از این خبر نیز، آنطور كه 25 آذرماه روزنامه حریت چاپ تركیه گزارش داده بود؛ قرار بر این بود که رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه نیز رئیس‌جمهور ایران را همراهی کند. امام علی رحمان رئیس‌جمهور تاجیکستان نیز قرار بود در این مراسم شرکت کند اما روز گذشته خبرگزاری آناتولی از لغو سفر رئیس‌جمهور كشورمان به قونیه و شركت در مراسم بزرگداشت مولانا خبر داد. آناتولی در خبر مربوط به لغو سفر رئیس‌جمهور به قونیه آورده است: دیپلمات‌های ایرانی به وزارت امور خارجه ترکیه خبر داده‌اند که احمدی‌نژاد به دلیل مشغله كاری برنامه دیگری دارد و به همین خاطر سفر خود به قونیه را لغو کرده و در زمان دیگری به تركیه سفر خواهد کرد و با اردوغان دیدار خواهد داشت. اما این موضوع و لغو سفر احمدی‌نژاد به قونیه، همزمان با واكنش‌ شدید سردار فیرزوآبادی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح نسبت به استقرار سامانه‌ موشكی پاتریوت در تركیه بود و بسیاری بر این عقیده هستند كه این دو موضوع در ارتباط با یكدیگرند. سامانه ای موشکی که برای مبارزه با دولت سوریه و کمک به مخالفان این کشور در ترکیه مستقر شده، اما تحلیلگران سیاسی می‌گویند این موشک‌ها در لفافه، نیم نگاهی به سوی ایران هم دارند. رئیس ستاد کل نیروهای مسلح پیش از این، هشدار داده بود كه؛ «عاقلان و نخبگان اروپا و آمریکا و ترکیه باید زودتر از اینکه آتشی برافروخته شود، پاتریوت‌ها را از این منطقه جمع کنند و ببرند.» از سوی دیگر روزنامه حریت كه منتسب به رجب‌طیب اردوغان است در گزارشی بیان كرده است كه نخست‌وزیر تركیه از رئیس دولت جمهوری اسلامی دعوت كرده بود در مراسم بزرگداشت مولانا كه امروز در قونیه برگزار می‌شود، شركت كند. این در حالی است كه سرلشكر فیروزآبادی روز شنبه هشدار داده بود استقرار سیستم موشكی پاتریوت ناتو در مرز تركیه و سوریه می‌تواند به جنگ جهانی منجر شود كه اروپا را نیز تهدید خواهد كرد. دیپلمات‌های ایرانی به وزارت امور خارجه ترکیه خبر داده‌اند که احمدی‌نژاد به دلیل مشغله كاری برنامه دیگری دارد و به همین خاطر سفر خود به قونیه را لغو کرده و در زمان دیگری به تركیه سفر خواهد کرد و با اردوغان دیدار خواهد داشت لغو سفر به دلیل مشغله كاری گرچه سفر رئیس‌جمهور كشورمان به تركیه لغو شد اما این موضوع همچنان با واكنش‌های متفاوتی مواجه است و گویا توضیحات مدیر‌کل امور بین‌الملل دفتر رئیس‌جمهور در این رابطه، برای برخی قانع‌كننده نبوده است. آنطور كه محمدرضا فرقانی در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر بیان كرده؛ علت لغو سفر احمدی‌نژاد به قونیه، مشغله كاری زیاد بوده است. البته همزمان با هشدار سردار فیروزآبادی و واكنش وی نسبت به استقرار سامانه‌های موشكی پاتریوت در مرز تركیه و سوریه، علی‌اكبر صالحی رئیس دستگاه دیپلماسی كشورمان نیز گفته بود: استقرار موشك‌های پاتریوت در تركیه بیشتر تحریك‌كننده است تا بازدارنده. به گفته صالحی، استقرار موشك‌های پاتریوت به‌طور یقین كمك به استقرار امنیت و ثبات در منطقه نمی‌كند؛ اگر هدف این است، این اقدام توجیهی ندارد. كسانی كه این تصمیمات را گرفتند باید دید چه تحلیلی دارند اما تحلیل ما این است كه این اقدام جز ایجاد تحریك بیشتر و خدای ناكرده وادار شدن به یك اقدام غیرحساب شده به چیز دیگری راه پیدا نمی‌كند. پاتریوت؛ از آمریكا تا تركیه با تصمیم کشورهای ناتو تا حدود چهارهفته دیگر تجهیزات سامانه موشکی پاتریوت به جنوب‌شرقی ترکیه می‌رسند تا پس از مدت‌ها بحث و جنجال در خاک این کشور مستقر شوند. در هفته‌های گذشته شاید درباره سوریه هیچ خبری پر‌سر‌و‌صداتر از استقرار موشک‌های زمین به هوای پاتریوت از سوی ناتو در منطقه مرزی ترکیه با این کشور نبوده است. این در حالی است كه سرلشكر فیروزآبادی روز شنبه هشدار داده بود استقرار سیستم موشكی پاتریوت ناتو در مرز تركیه و سوریه می‌تواند به جنگ جهانی منجر شود كه اروپا را نیز تهدید خواهد كرد مقام‌های ترکیه با اشاره به اصابت خمپاره در خاک این کشور و ادعای احتمال استفاده دمشق از تسلیحات شیمیایی درخواست استقرار این سامانه موشکی را به ناتو ارائه کردند و با وجود مخالفت شدید گروهی از کشورها، ازجمله روسیه سرانجام در جلسه نشست وزرای خارجه ناتو این مسئله به تصویب رسید تا آنکارا یک سامانه موشکی پیشرفته دریافت کند. سامانه موشکی پاتریوت که توسط شرکت آمریکایی Raytheon ساخته می‌شود برای نخستین‌بار در سال1991 برای دفاع از عربستان ‌سعودی و رژیم صهیونیستی در جنگ خلیج‌فارس به‌کار گرفته شد و آمریکایی‌ها اعلام کردند که این سامانه توانسته موشک‌های اسکاد عراق را رهگیری و منهدم کند. زمانی که جورج بوش پدر هنگام این جنگ به محل ساخت پاتریوت در ماساچوست رفت جمله‌ای جنجالی به زبان آورد. او گفت که نتیجه بازی پاتریوت 41 به 42 است تا مدعی شود که این سامانه از هر 42موشک شلیک شده می‌تواند 41 موشک را رهگیری کند. گسست در روابط ایران و ترکیه اما این نخستین تنش در روابط ایران و ترکیه نیست. مدت‌هاست که مقامات نظامی و سیاسی ایران ناراحتی خود را از رفتارهای دولتمردان ترکیه گاهی با الفاظ دیپلماتیک و گاهی به شکل تند به زبان آورده و می‌آورند. دلگیری مقامات کشورمان از رفتار آنکارا در ارتباط با چند موضوع است که شاید بتوان مهم‌ترین آنها را استقرار سپر دفاع موشکی ناتو در ترکیه، همراهی ترکیه با جهان غرب و به ویژه آمریکا در انقلاب‌های کشورهای عربی و سوق دادن این انقلاب‌ها به حالت بی خطر برای دنیای غرب و رفتار ترکیه در قبال سوریه بر شمرد. به عقیده بسیاری از كارشناسان اگر از منظر ایران به این موضوعات نگاه کنیم حق با ایران است از همسایه خود در قبال رفتارهای غیردوستانه‌اش ناراضی باشد. به ادعای غربی‌‌ها، استقرار سپر دفاع موشکی اجتناب‌ناپذیر است؛ زیرا یک عضو ناتو نمی‌تواند درخصوص تهدید بالفعل یا بالقوه اعضای دیگر بی‌تفاوت باشد. علاوه بر این شاید با مخالفت با استقرار این سپر دفاعی، موقعیت ترکیه در سازمانی که ده‌ها سال عضو آن بوده به خطر بیفتد، در حالی که برای استقرار آن می‌تواند امتیازات متعددی از هم‌پیمانان خود طلب کرده باشد. از سوی دیگر اختلافات ایران و ترکیه هم موضوعی است که مهمانپرست درباره آن می‌گوید: «اختلاف‌نظر سیاسی در مورد برخی مسائل منطقه‌ای امری طبیعی بوده که با رایزنی و تبادل نظر بین کشورهای منطقه باید تلاش نمود تا مواضع کشورها به یکدیگر نزدیک شده و بهترین راه‌حل برای بحران‌های موجود انتخاب گردد.» دیدگاه‌های متفاوت ایران و ترکیه در زمینه بحران سوریه سبب شد که ائتلاف نا نوشته 10 ساله ایران با دولت اسلامگرای حاکم بر ترکیه دستخوش آسیب‌های جدی شود و هنوز مشخص نیست که چه سناریویی برای آینده سوریه بار دیگر روابط تهران– آنکارا را به وضعیت گذشته بازخواهد گردانید؟ بخش سیاست تبیان منابع:تهران امروز