حریم سلطان و تحریف تاریخ این حریم چقدر واقعیت دارد؟ یافته های آكادمیك برای بررسی افزایش محبوبیت سریال های تاریخی تركیه نشان می دهد كه تمایز بین واقعیت و داستان اغلب موجب اشتباه مخاطبان و طرفداران این سریال ها شده است. طبق بررسی های علمی،مخاطبان سریال های تاریخی و در سطح گسترده تر، سریال حریم سلطان، كاملا به این موضوع واقفند كه این سریال بیش از اینكه یك سریال مبتنی بر واقعیت باشد، بر اساس داستان های تخیلی ساخته شده است. مردم تركیه در حال حاضر درمورد سریال های تاریخی و مستند این كشور دچار تردید شده اند. استاد تاریخ دانشگاه تركیه: سریالهای تركیه مواقعی نیستند! خبرگزاری آناتولی تركیه در گزارشی به این موضوع اذعان كرده است. ارهان افیونچو، یكی از پروفسورهای هیئت علمی موسسه عالی فرهنگ، زبان و تاریخ آتاتورك كه مشاور سابق سریال "حریم سلطان" نیز بوده است، می گوید: سریال های تاریخی تركیه كاملا با واقعیت متفاوت هستند. وی ضمن انتقاد از سریال های تاریخی تولید شده در این كشور این نكته را یادآور شد كه ساخت سریال های تاریخی در كشورش كمی دشوار است. مشاور سابق سریال "حریم سلطان" در یك نشست تخصصی گفت: سریال های تاریخی علاوه بر یك بعد واقعی، یك بعد تخیلی هم دارند. شما برای ساخت بعد تخیلی این سریال ها نیاز به تفكر بیشتری دارید، چرا كه باید یك داستان خلق كنید. از سوی دیگر واقعیت های سیاسی را می دانید و باید آن ها را به سریال در حال ساخت اضافه كنید. اما كسی نمی داند كه سلطان زنانش را چگونه به دست می آورد و روزمرگی خود را چگونه سپری می كرد و به همین دلیل است كه شما باید داستان پردازی كنید؛ چیزی كه ما در "حریم سلطان" انجام دادیم. در ابتدا بحث بر فرستادن سلطان این سریال، به سفرهای باشكوه بود و من قسمت سفرها را به سریال اضافه كردم اما نكته جالب این بود كه تعداد مخاطبان و رتبه سریال در این قسمت ها كاهش پیدا می كرد. وی به عدم علاقه مخاطبان به سریال های تاریخی ساخته شده توسط شبكه TRT تركیه اشاره كرد و گفت : در سریال های تاریخی ساخته شده توسط این شبكه زنان و دسیسه چینی آنها هیچ نقشی ندارند. مردم از سریال های تاریخی بقیه شبكه ها انتقاد می كنند درحالیكه حاضر به تماشای سریال های تاریخی این شبكه نیز نیستند و این چیزی است كه مرا متعجب می كند! به عقیده علی آكشل، یكی دیگر از اساتید حاضر در این نشست، تخیلات جزء جدانشدنی سریال های تاریخی هستند اما باید توجه داشت كه تخیلات داستانی سریال های تاریخی، نباید در تضاد با واقعیت ها، آداب و رسوم و سنن و آیین ها باشد. این استاد دانشگاه در مورد سریال"حریم سلطان" گفت:باید به بخش محرمانه زندگی خصوصی احترام گذاشت. در غیر این صورت، این بی احترامی به زندگی خصوصی سلطان عثمانیست. در مستندان هیچ تخیلی وارد نیست اما بسیاری از سریال های تاریخی تركیه، داستانی هستند نه مستند. داستان پردازی های سلطان عثمانی از ایران! ظاهرا دردومین قسمت سری جدید این سریال، نكات توهین آمیزی به ایران نسبت داده می شود كه بی ارتباط با وضعیت روابط اخیر ایران و تركیه نیست. در قسمت های جدید سریال دختری به اسم فیروزه كه ایرانی است، به عنوان یكی از زنان حرمسرای سلطان ترك انتخاب می شود! سلطان سلیمان این فیلم، در حالی ایران را دیار عجم خطاب می كند كه گستردگی امپراتوری ایران در آن زمان بر هیچكس پوشیده نبوده است. بگذریم از اینكه اصلا در دربار این سلطان عثمانی نامه از فیروزه ایرانی آن هم به عنوان زن حرمسرا دیده نمی شود، نوع لحنی است كه صدراعظم سلطان برای خطاب شاه اسماعیل صفوی به كار می برد، یعنی دیو. بسیاری از ایرانیان بی صبرانه داستان این سریال را دنبال می كنند. ناسیونالیسم های دو اتشه ایرانی نیز كه كوروش و پادشاهان ایرانی را همواره افتخار ایران می دانند، در برابر این سریال سكوت كرده و در برابر خدشه وارد كردن به سلطان صفوی هیچ بیانیه ای صادر نكرده اند! هدف از پخش این سریال ضدایرانی چه بود؟ آنطور كه تاریخ می گوید عثمانی در زمان خود یكی از بزرگترین امپراتوری ها بوده است. تاریخ در مورد كلیات عثمانی به توافق رسیده است. اما این سریال بیش از اینكه به واقعیات توجه كند به نظر می رسد در خدمت سیاست خارجی ترك ها در دوره كنونی قرار دارد تا دوره عثمانی. در حال حاضر رابطه ایران و تركیه تحت تاثیر مسائلی خاص قرار گرفته است. شاید بتوان گفت غیرواقعی بودن قسمت ضدایرانی این سریال مربوط به عقده گشایی آنها از روابط كنونی باشد و آنچه كه دولت عثمانی نتوانست به آن برسد. البته ایران تنها كشوری نیست كه مورد هجوم سریال واقع شده. بلكه یونان نیز از این سریال انتقاداتی كرده است. تركیه در حال حاضر بر سر مسئله قبرس با یونان مشكل دارد. "حریم سلطان" توانست آرزوهای ترك ها در قبال یونان را نیز تحقق بخشد و حرص چند ساله خود را بر سر یونان خالی كند. اعتراض ترك ها نسبت به سریال اعتراضاتی كه نسبت به این سریال صورت گرفته تنها محدود به خارج از تركیه نیست. با اینكه علاوه بر ایران، یونانی ها نیز انتقاداتی به آن داشته اند، خود مردم تركیه نیز از این سریال چندان رضایت نداشتند. مردم تركیه معتقد بودند ، سلطان این سریال به صورت شرم آوری به نمایش درآمده است.شورای عالی رادیو و تلویزیون تركیه ادعا می كند كه بیش از 70 هزار شكایت درباره این سریال دریافت كرده است. گفته می شود رجب طیب اردوغان، نخست وزیر تركیه، نمایش این سریال را به دلیل «بد جلوه دادن تاریخ تركیه به نسل جوان» كشور محكوم كرد. و اما ایرانی ها با اینكه نوهین به ایران و ایران در این فیلم كاملا مشهود است، بسیاری از ایرانیان بی صبرانه داستان این سریال را دنبال می كنند. ناسیونالیسم های دو اتشه ایرانی نیز كه كوروش و پادشاهان ایرانی را همواره افتحار ایران می دانند، در برابر این سریال سكوت كرده و در برابر خدشه وارد كردن به سلطان صفوی هیچ بیانیه ای صادر نكرده اند! در حالی كه خود مردم تركیه كه از خوشگذرانی سلطان عثمانی در سریال به سطوح آمده اند، ایرانی ها در برابر تخیلات این سریال، دنبال كردن آن را انتخاب كرده اند. هرچند این سریال غیرواقعی است اما كاركرد رسانه ملی در برابر شبكه های فارسی زبان ماهواره ای به حدی ضعیف شده است كه بسیاری از مردم سریال های دروغین ضدایرانی را به سریال های تلویزیون داخل ترجیح داده اند! بخش سینما و تلویزیون تبیان منبع:آوینی فیلم