تپه باستانی کاسی سرا فومن قدیمی ترین اثر شناسایی شده در فومنات تپه باستانی کاسی سرا، قسمتی از شهرستان فومن در استان گیلان است که با توجه به یافته های باستان شناسی، قدیمی ترین منطقه شناخته شده جلگه ای در شهرستان فومن معرفی شده است. شهرستان فومَن از شهرستان‌های استان گیلان در شمال ایران است و مرکز آن شهر فومن است. این شهرستان دارای 2 بخش و 6 دهستان است.در دهستان سردار جنگل، روستایی کهن با نام کاسی سرا وجود دارد که گرچه در منطق مرتفع واقع نشده ولی در کاوشهای باستان شناسی آثار قابل توجهی از ادوار گذشه از آن بدست آمده است به طوری که امروزه قسمتی از این روستا را قدیمی ترین منطقه، در فومنات معرفی کرده اند. در بالای این روستا فضایی تپه مانند است که به آن تپه کاسی سرا می گویند. این تپه باستانی که بقایایی از آثار باستانی مربوط به عصر آهن 1و2 را در بر دارد، در 500 متری بالای روستای کاسی سرا قرار دارد. و بنظر می رسد یکی از اثار ارزشمند مربوط به دوره ی عصر آهن در جلگه های گیلان باشد، که بسیار حائز اهمیت است بررسی های بعمل آمده، آثاری از خشت های دست ساز، سفالینه های با رنگهای متنوع،و لایه های سوختگی و...مشاهده شده است. عمده ترین سفالینه های که از روی این تپه جمع آوری گردید، از نوع خاکستری و قرمز بودند که قدمت این نوع سفالینه ها بیش از 3000 سال می رسد، لذا باتوجه به اینکه این تپه باستانی اولین اثر شناسایی شده مربوطه به پیش از اسلام در دشت های فومنات است از این حیث می بایست، بسیار با ارزش باشد و قرار گیری این اثر باستانی در مسیر راه قدیمی فومن به ماسوله و استفاده از صخره طبیعی بعنوان سکونت گاه خود در هزاره اول پیش از میلاد این احتمال وجود دارد، در هزاره اول پیش از میلاد اقوام مختلف این منطقه آشنایی کامل ساخت بنا روی صخره های طبیعی را داشتند و این سنت تا دوره ی تیموری و قاجاری نیز ادامه داشته است که نمونه های آن را در شهر تاریخی ماسوله و کهنه ماسوله مشاهده می کنیم. لازم به ذکر است، اکثر کاوش های باستان شناسی که در استان گیلان انجام شده مربوط به مناطق کوهستانی بوده است و از این لحاظ جلگه های گیلان کمتر مورد توجه قرار گرفته است و گزارشات و کتب منشر شده مبنی بر این است که جلگه های گیلان در بردارنده آثار مربوط به پیش ازاسلام نبوده است و اگر شخصی به دنبال آثار پیش از اسلام می گردد می بایست به ارتفاعات عزیمت نماید عمده ترین سفالینه های که از روی این تپه جمع آوری گردید، از نوع خاکستری و قرمز بودند که قدمت این نوع سفالینه ها بیش از 3000 سال می رسد، لذا باتوجه به اینکه این تپه باستانی اولین اثر شناسایی شده مربوطه به پیش از اسلام در دشت های فومنات است از این حیث می بایست، بسیار با ارزش باشد و قرار گیری این اثر باستانی در مسیر راه قدیمی فومن به ماسوله و استفاده از صخره طبیعی بعنوان سکونت گاه خود در هزاره اول پیش از میلاد این احتمال وجود دارد، در هزاره اول پیش از میلاد اقوام مختلف این منطقه آشنایی کامل ساخت بنا روی صخره های طبیعی را داشتند و این سنت تا دوره ی تیموری و قاجاری نیز ادامه داشته است علی الحال بررسی ها و کاوشهای باستان شناسی که بعد از انقلاب اسلامی در مناطق جلگه ای رحیم اباد، قلعه گردن، شمشادسرا، دشت شیشار و کهلستان در شرق گیلان و کاسی سرا و شیخ نشین در غرب گیلان انجام شد منجر به شناخت صدها قبر مربوط به هزاره های اول و دوم گردید خود دلیلی بر این ادعا است. بنابراین می توان گفت که جلگه های گیلان در بردارنده آثار مربوط به پیش از اسلام است. متاسفانه کاوش ها و بررسی های هدفمند در این مناطق بدرستی انجام نشده است. به طوری که امروزه بسیاری از این مناطق حتی برای ساکنان بومی نیز ناشناخته است و از سویی دیگر این عدم آگاهی باعث بی توجهی و بعضا آسیب رساندن به منطقه شده است. فراوری: سمیه رمضان ماهی بخش هنری تبیان منبع: سایت باستانشناسی گیلان سایت شهرستان فومن