سفر به طوس
حتماً تا به حال کلمه ی پژوهش را شنیده ای، حتی فراتر از آن حتماً تا به حال چند پژوهش هم انجام داده ای. سنگ بنای پژوهش، پرسش است. پژوهش یعنی جست و جو گری.
در این بخش می خواهم تو – سپهری جست و جو گر – را با یک پژوهش گر نمونه از بین دوستان خودت آشنا کنم؛ آقای مرصاد مسعود که کلاس سوم راهنمایی است و یک سال است که سپهری شده. متن زیر، حرف های مرصاد است درباره ی آنچه که به دست آورده:
*سپهر: مرصاد! تا به حال چه پژوهش هایی انجام داده ای؟
*مرصاد: سال قبل یک پژوهش انجام دادم با موضوع فناوری های نظامی دنیا که حدود 150 صفحه شد. به جز آن یک پژوهش هم در مورد ریاضی و ریاضی دانان انجام دادم. یک پژوهش هم درباره ی انواع فعل در زبان عربی.
آخرین پژوهشم درباره ی تأثیر شاهنامه بر ادبیات فارسی است.
*سپهر: موضوع این پژوهش آخرت را، که برگزیده شد، خودت انتخاب کردی؟
*مرصاد: از اداره سه تا موضوع پیشنهاد شد که این یکی از آن ها بود.
من عضو شورای مدرسه هم هستم، چون سال قبل از نفرات برتر پژوهش بودم از طرف شورا مسئول پژوهش مدرسه شدم. امسال خودم یک سری موضوعات پژوهش را به مدرسه پیشنهاد دادم.
*سپهر: چقدر طول کشید تا این پژوهش را انجام دادی؟
*مرصاد: جمع آوری اطلاعات و تهیه ی پرسش نامه و تنظیم متن و ... یک ماه طول کشید.
*سپهر: کمی در مورد پژوهشت برای ما توضیح بده؟
*مرصاد: پژوهش من شامل این بخش هاست: صفحه ی مشخصات، صفحه ی تقدیر و تقدیم، سۆال ها، فرضیه ها، فهرست، متن پژوهش و منابع.
من برای پژوهشم ابتدا سه سۆال طرح کردم با چند فرضیه. بعد هم یک پرسش نامه تهیه کردم با هفت سۆال که آن را بین بچه های کلاس پخش کردم. مثلاً یکی از سۆال های پرسش نامه این بود که آیا تا به حال شاهنامه را مطالعه کرده اید؟
بعد از جمع کردن پرسش نامه ها آن ها را تجزیه و تحلیل کردم و برایشان نمودار کشیدم. منابع پژوهشم هم مجله و کتاب و اینترنت بود؛ که از اینترنت استفاده ی بیش تری کردم؛ و در پژوهشم یک سری از شعرهای فردوسی را هم آوردم.
البته یکی از دوستانم به نام سهند بایرامی در این پژوهش با من همکاری می کرد.
*سپهر: قبل از این پژوهش، فردوسی و شاهنامه را می شناختی؟
*سپهر: الان چطور؟
*مرصاد: الان درباره ی شاهنامه اطلاعات زیادی دارم و می دانم که شاهنامه اثر خیلی مهمی است.
*سپهر: اگر بخواهی برای کسی که فردوسی و شاهنامه را نمی شناسد آن را معرفی کنی، چه می گویی؟
*مرصاد: فردوسی در طوس زندگی می کرد و تمام عمرش را صرف این اثر کرد اگر بخواهم برای یک نفر اهمیت آن را توضیح بدهم می گویم شما فکر می کنید سی سال برای یک کار زحمت کشیده اید حاصل آن چقدر برای شما مهم است؟
فردوسی سی سال زحمت کشیده و هدف مهمی هم داشته و اثر مهمی را به وجود آورده. او می خواست از ورود کلمات بیگانه به فرهنگ ما جلوگیری کند. می خواست میراث ادبی ما را حفظ کند، می خواست مثل همه ی کشورها برای کشور ما هم افسانه هایی را به وجود بیاورد. او یک اثر ادبی را به وجود آورد تا بتواند کشورش را به همه معرفی کند.
*سپهر: در شاهنامه، کدام شخصیت را بیش تر دوست داری؟
*مرصاد: رستم.
*سپهر: در شخصیت رستم چه ویژگی هایی برای تو جالب است؟
*مرصاد: شجاعت و جوانمردی اش. اینکه هرگز از پشت به کسی حمله نمی کرده و جنگ هایش همه را در ربوده. او همیشه همه ی حرف هایش را کامل و واضح می گفته.
*سپهر: اگر قرار بود جای رستم باشی چه کارهایی انجام می دادی؟ یا چه کارهایی را انجام نمی دادی؟
*مرصاد: رستم کارهایی را انجام داده که به نظر خودش درست بوده، من هم اگر جای او بودم همان کارها را انجام می دادم اما شاید بعضی جاها از بعضی از دشمنان گذشت نمی کردم!
*سپهر: اگر بخواهی خودت موضوع را انتخاب کنی دوست داری در مورد چه موضوعی تحقیق کنی؟
*مرصاد: درباره ی فضاهای مجازی و سایبری یا درباره ی جنگ افزارها.
*سپهر: به عنوان حرف آخر، در مورد پژوهش برای دوستانت نکته ای داری؟
*مرصاد: به نظرم بچه ها حتماً باید پژوهش کنند. یکی از کارهایی که من بعد از پژوهش انجام می دهم این است که خلاصه ی آن را سر کلاس برای دوستانم توضیح می دهم تا آن ها هم استفاده کنند. بچه ها باید بروند پژوهش کنند تا اطلاعاتشان زیاد شود.
برگرفته از : ماهنامه سپهر ایرانی
