نوروز در کلام امام خمینی رحمهم الله
این تقلیب قلوب که قلب ها از آمال دنیوی و از چیزهایی که در طبیعت است بریده بشود و به حق تعالی پیوسته بشود و بصیرت ها روشن بشود و صلاح و فساد خودشان را به وسیله بصیرت بفهمند، در ملت ما، بحمداللّه ، تا حدود چشمگیری حاصل شده است و من امیدوارم که در این سال جدید به اعلا مرتبت خودش برسد.
ارزش هر شخص به پاکی اندیشه و گفتار و رفتار او و رهایی از نفس امّاره و گناه است توجّه به این نکته، در همه فصول و ایّام لازم است.
ولی از آن جا که در ایّام تعطیلی، زمینه بروز بعضی گناهان بیشتر است، دقت و هوشیاری بیشتری می طلبد. باید تفریح کرد، بی آن که به گناه آلوده شد. مسافرت خوب است، به شرط دوری از معصیت و آلودگی. روابط با دوستان کار پسندیده ای است، اما وقتی که به کار خلاف و ضد اخلاق منجر نشود.
«ورزش» سودمند است، ولی نباید باعث غفلت از «ارزش» شود. جوانی، فصل مفید و مبارکی است، اما وقتی که به پاکی و قداست سپری شود. دید و بازدیدهای خانوادگی، سنّت نیکو و ارزشمندی است، اما باید مواظب بود تا خدای ناخواسته غیبت و تهتمت «نُقل مجالس» نشود.
در این مقاله کلماتی از حضرت امام ره و دیگر بزرگان در رابطه با نوروز بیان می گردد .
نوروز در کلام امام خمینی رحمهم الله
ضرت امام خمینی رحمهم الله با تبریک عید باستانی نوروز به مسلمانان و ملت شریف ایران، در این باره فرمودند: «ان شاء اللّه این عید سعید و این سال نو بر همه مسلمین و ملت شریف ایرن [و] بر خواهران، برادران مبارک و مسعود باشد... تمام قلوب و تمام ابصار و بصیرت ها در دست خدای تبارک، و تعالی، و ید قدرت اوست.
اوست که تدبیر می کند جهان را، لیل و نهار را، و اوست که قلوب را متحول می کند و بصیرت ها را روشن می کند، و اوست که حالات انسان را متحول می کندو ما آن را در ملت عزیز خودمان در زن و مرد، در کوچک و بزرگ یافتیم.
این تقلیب قلوب که قلب ها از آمال دنیوی و از چیزهایی که در طبیعت است بریده بشود و به حق تعالی پیوسته بشود و بصیرت ها روشن بشود و صلاح و فساد خودشان را به وسیله بصیرت بفهمند، در ملت ما، بحمداللّه ، تا حدود چشمگیری حاصل شده است و من امیدوارم که در این سال جدید به اعلا مرتبت خودش برسد». (1)
دیدار از مریضها
ایام نوروز بروید در این مریضخانه ها، بروید احوال این ها را، این هایی که آواره شده اند،... به اینها سرکشی کنید، و آن تشریفات سابق را تخفیف بدهید.
اگر بخواهید ملت قوی و آزاد باشید از تشریفات یک قدری بکاهید. عید را در بین دوستان خودتان، ملت خودتان، مجروحان خودتان، معلولان خودتان.... این عید را در بین آنها با هم عید کنید... و شما وقتی عید دارید که اخلاق عید داشته باشید. (2)
نوروز و صله رحم
عید نوروز چیز خوبی است؛ وسیلهای كه با آن دلها شاد میشود، انسانها با یكدیگر ارتباط برقرار میكنند، صله رحم و صله احباب میكنند؛ چون دوستان و رفقا هم مثل ارحام، احتیاج به صله دارند. انسان باید با ارحام صله بكند، باید با دوستان و رفقا هم صله بكند؛ یعنی ارتباط برقرار بكند. این، ارتباطِ عید نوروز است كه بسیار خوب است.[3]
آیت الله العظمی بهجت(ره): در روایات برای نوروز وجهه دینی و شرعی داده نشده، فقط نوشته شده که در نوروز این جریانات اتفاق افتاده و مرحوم مجلسی دعا نقل کرده
نوروز و مردم دوستى
در این ایام نوروز، به كمك مستضعفان بشتابید. كسانی كه دارند و میتوانند، جمعاً به كسانی كه نادار و محتاج و مستمندند، كمك كنند.
این روح همكاری و همیاری در میان ملتها كه سنت قدیمی و دستور عالی اسلام است، چیز بسیار ارزشمندی است؛ آن را حفظ كنید.
به خصوص در ایام عید و ایام ماه مبارك رمضان، آن را بیشتر اهمیت بدهید. روحیه مردمدوستى، روحیه ایثار و ازخودگذشتگى، برای دیگران فكر كردن و كار كردن، روحیهای است كه ملت ما را به نتایج و غایات این حركت خواهد رسانید. [4]
آیت الله العظمی مکارم شیرازی: عید نوروز مراسم و جنبه های مثبتی دارد مانند پاک سازی منازل و صله رحم و دید و باز دید و امثال اینها که از نظر شرع مقدس اسلام خوب است ولی از مراسم خرافی مانند شب چهارشنبه سوری و سیزده بدر سزاوار است اجتناب شود. [5]
علامه شهید مطهری(ره): برای بعضی از مردم فصل بهار بخش بهار الهام دهنده است، درس است آموزنده است نکته ها و رمزها و حقیقتها در می یابند؛
اما متأسفانه استفاده بعضی دیگر از افراد از حد استفاده یک حیوان تجاوز نمی کند...آنها در این فصل الهام می گیرند اما نه از این فصل بلکه از صفات و ملکات پلید خودشان الهام می گیرند اما چه چیز الهام می گیرند؟ جنایت و آدمکشی فحشاء و فساد اخلاق شکستن قیود و حدود انسانی ...
به هر حال بهار فصل تجدید حیات و زندگی از سرگرفتن زمین ماست، فصل نشاط و خرمی زمین است... در قرآن از این تجدید حیاتی که برای این موجود رخ می دهد مکرر یاد شده حدود پانزده بار و شاید بیشتر در قرآن کریم به این موضوع اشاره شده ولی به عنوان یک درس یک تعلیم و یک حکمت آموختنی. [6]
محدث بزرگوار قمی رحمه الله در کتاب الکنی و الالقاب جلد یک صفحه 78 نقل می فرماید: ابوریحان بیرونی ... کان مشتغلا فی تمام الایام السنه الّا یوم النیروز .
آن مرد بزرگ بسیار در تحصیل علم جدی بود ... تمام روزهای دوره سال به مطالعه و تألیف و کارهای علمی و تحقیقی اشتغال داشت و سرگرم بود مگر روز عید نوروز که آنروز را تعطیل می کرد. قطعا تعطیل کردن او روز عید نورز را نمی تواند بدون دلیل و جهت منطقی باشد و می توان یکی از دلایل اعتبار عید نوروز را اهتمام آن مرد بزرگ به این روز دانست. [7]
آیت الله العظمی صافی گلپایگانی: نوروز از اعیاد اسلامی نیست هر چند در بعضی روایات دستور دعا و غیره وارد شده باشد. [8]
پی نوشتها :
1- پایگاه حوزه نت
2- برگرفته از سایت شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی
3- سخنرانی در تاریخ 1/1/1377
4- روزنامه جمهوری اسلامى، ص 3، 5/1/1370.
5- مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، ج 1، ص 160
6- بیست گفتار، علامه مرتضی مطهری، ص297 و298
7- نوروز چه روزیست؟، سیدباقر آیت میردامادی، صص 49 و 50 ، انتشارات میرداماد تهران، چاپ 76
8- مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، ج 5، ص 68
تهیه و فرآوری : جواد دلاوری ، گروه حوزه علمیه تبیان