قز قلعه، بنای ساسانی قز قلعه (قلعه دختر)، یکی از بناهای باقی مانده از دوران ساسانی است که در استان قزوین وجود دارد. قز قلعه سی واقع در استان قزوین است که در 20 کیلومتری شهرستان تاکستان ، در حوالی منطقه ضیاءآباد و در کنار روستای آبکلو و بر فراز کوه سنگی یگانه قرار دارد. این محوطه در غرب و داخل بافت روستا قرار دارد. از شمال مشرف به کوه های طبیعی و از جنوب و شرق محدود به رودخانه و منازل مسکونی است. قلعه قز قلعه جزو قلعه دخترهایی است که در سرتاسر ایران پراکنده است و اصولا در مناطق دور و بعید ساخته می شده اند. موقعیت جغرافیایی این قلعه طوری است که از کیلومترها دورتر قابل مشاهده است و وقتی در کنار آن قرار می گیرید متوجه می شوید این دژ , زمانی عظیم و با شکوه بوده است. این قلعه از 3 طرف به پرتگاه‌های عمیق منتهی می‌شود و تنها راه ورود به آن از سوی جنوب است. دیواره بلندی که با سنگ لاشه و ملاط برآمده که از استحکام و پایداری این دژ دفاعی حکایت دارد. چشم‌انداز وسیع و اشراف بر تمام دشت گسترده قزوین، ترکیب شگفت‌آور سنگ لاشه با آجر، فرورفتگی‌ها و برجستگی‌های موزون در سطح دیواره قلعه، تزئینات بسیار زیبای مقرنس و طرح‌های دیگر ازجمله ویژگی‌های قزقلعه به شمار می‌آیند. دیواره بلندی که با سنگ لاشه و ملاط برآمده که از استحکام و پایداری این دژ دفاعی حکایت دارد. از آثار باقیمانده از قلعه , جرزهای یک چهار طاقی می باشد که از سنگ و ساروج ساخته شده و طاق آن فرو ریخته است . مشخص نیست که این چهار طاقی کدام قسمت بنا بوده است ولی می توان احتمال داد که محل تقاطع دو سرسرای ارتباطی و ورودی بنا بوده باشد . پایه های باقیمانده سترگ این چهار طاقی , ابعادی در حدود سه متر دارد و فاصله آنها از یکدیگر 4.80 متر می باشد . در هیچ یک از متون تاریخی , از این قلعه به صورت مشروحی سخنی به میان نیامده است و هیچ اطلاعی از گذشته و نحوه زندگی در آن , در دست نیست ولی با توجه به سبک معماری بنا , می توان آن را از آثار اواخر دوره ساسانی یا اوایل اسلام دانست . قز قلعه از جمله آثار اواخر دوره ساسانی یا اوایل اسلام است که همچنان پابرجا مانده‌است و به گفته یکی از محیط بانان جرندق , زمانی هم جزو قلاع اسماعیلیه به رهبری حسن صباح بوده است . مختصات جغرافیایی قز قلعه : N 36-06-40.40 و E 49-32-06.00 ( از چپ به راست : درجه ، دقیقه و ثانیه ) است. متاسفانه اطلاعات ثبت شده در کتب مختلف و تحقیقات صورت گرفته در مورد دیرینه شناسی این محوطه و خود قلعه بسیار ناچیز و اندک است و به تبع آن اقدامات حفاظتی و مرمتی از این منطقه به هیچ عنوان انجام نمی شود. ستونهای سنگی این قلعه که رو به دریای خزر است و روزگازی دژی محافظ در برابر بادهای شدید و مامنی برای نگهبانان بوده، امروزه روز با هر بادی که می وزد ، می لرزد و یک گام بیشتر به ریزش نزدیک می شود. فراوری:س.رمضان ماهی بخش هنری تبیان منابع همشهری ویکی پدیا سایت اطلاعات جغرافی دانشگاه تهران ایران سرزمین من