نگاهی به علم انگشت نگاری بررسی پیرامون شیوه‌های ارتکاب جرم و وسایلی که برای انجام دادن آن به کار رفته و آثار و نشانه‌هایی که از مجرم باقی مانده است، از جمله مباحث مهم در علوم جنایی تلقی می‌شود. تشخیص جعل و اسناد مجعول،‌تعیین نوع اسلحه در ارتکاب جرم،‌تهیه تصویر مجرم بر اساس اظهارات گواهان و سرانجام بررسی آثار انگشتان در انگشت نگاری از جمله زمینه‌های اصلی تحقیقات پلیس علمی است. تجربیات به دست آمده در گذشته بر اهمیت علم انگشت نگاری افزوده و نشان داده که هویت‌های بی شماری از روی آثار پنجه‌های دست و پا شناسایی شده است. علت اهمیت علم انگشت‌نگاری علت اهمیت علم انگشت‌نگاری تشخیص هویت از طریق انگشت‌نگاری بر این اصل استوار است كه دو اثر انگشت كاملاً یكسان وجود ندارد. آثار انگشت بسیاری از لحاظ شكل، طرح و یا اندازه وجود دارند، اما تا به امروز دو اثر انگشت كه كاملاً مشابه هم باشند به دست نیامده است . بنابراین مهمترین فایده علم انگشت‌نگاری تعیین هویت مجرمان می باشد، زیرا مجرمان همیشه هویت واقعی خود را مخفی می‌كنند و هر بار با مشخصاتی متفاوت مرتكب جرم می‌شوند. اما انگشت‌نگاری وسیله تشخیص هویت واقعی آن‌ها می‌باشد . به عبارت دیگر اگر آثار باقی‌مانده انگشتان مجرم كه بر روی در، میز شیشه یا در سایر نقاط صحنه جرم باقی می‌ماند، با استفاده از دانش انگشت‌نگاری جمع‌آوری و طبقه‌بندی علمی شود، به تشخیص هویت مجرمان كمك خواهد نمود و مقامات قضایی را در انجام وظایف محوله یاری خواهد كرد، به ویژه در مورد مجرمین با سابقه‌ای كه مرتكب تكرار جرم می‌شوند و در حین دستگیری، برای مخفی نگاه داشتن سوابق مجرمیت خود در صدد تغییر نام و مشخصات خودشان بر می‌آیند. در این قبیل موارد دانش انگشت‌نگاری به كمك بایگانی آثار انگشتان مجرمان، سوابق و هویت اصلی مجرم را تعیین می‌كند؛ و مقامات قضایی نیز با كمك اطلاعات این علم امر تعقیب و محاكمه را انجام داده و مقررات تعدد یا تكرار جرم را اعمال می‌كنند. از طریق انگشت‌نگاری قضایی (ده انگشتی). این روش به مواردی اطلاق می‌گردد كه از تمامی انگشتان دست‌های شخص مورد نظر (زنده یا مرده) به طریق فنی انگشت‌نگاری به عمل آید به این ترتیب امروزه علم انگشت‌نگاری به طور مؤثری در كشف جرم ‌و دستگیری بزهكاران و قضاوت صحیح درباره آن‌ها، به حقوق جزا كمك می‌كند . شاید بتوان گفت انگشت‌نگاری تنها وسیله قاطع برای شناسایی هویت واقعی افراد می‌باشد. قابل ذكر است سابقاً روش طبقه‌بندی انگشت‌نگاری "هنری" یكی از پیشرفته‌ترین سیستم‌های طبقه‌بندی در جهان به شمار می‌رفت كه با جمع‌آوری و نگهداری كارت‌های انگشت‌نگاری مجرمان حرفه‌ای، صدور گواهی‌نامه عدم سوء پیشینه امكان پذیر می‌گردید. این روش هنوز هم در بسیاری از كشورها اعمال می‌گردد. اما در كشورهای پیشرفته امروزه به وسیله كامپیوتر و با دستگاه الكترونیك اثرات انگشت نگهداری می‌شوند . آثار انگشت به دو گونه به دست می‌آید اول: از طریق انگشت‌نگاری قضایی (ده انگشتی). این روش به مواردی اطلاق می‌گردد كه از تمامی انگشتان دست‌های شخص مورد نظر (زنده یا مرده) به طریق فنی انگشت‌نگاری به عمل آید. آثار انگشت مكشوفه در صحنه جرم به سه دسته مرئی (آشكار)، پلاستیكی (نرم) و نامرئی (پنهان) طبقه‌بندی می‌شوند دوم: از طریق تماس سطح انگشتان مجرمان با اشیاء و وسایل (دلایل و مدارك) موجود در صحنه جرم. این قبیل آثار كه ندانسته یا ناخواسته برجای می‌مانند اصطلاحاً آثار انگشت جنایی نامیده می‌شوند و اغلب اوقات، ناقص و بعضاً نامرئی هستند كه در این صورت، ابتدا باید آن‌ها را ظاهر كرده و سپس ضبط نمود و نهایتاً مورد استفاده قرار داد. آثار انگشت جنایی گاهی اوقات ممكن است مربوط به كف دست یا كف پای برهنه باشند. ضمناً، آثار انگشتی را كه بعضاً به جای امضاء ذیل اسناد و مدارك می‌زنند و بعداً مورد انكار یا اختلاف واقع می‌شود، می‌توان جزء این دسته از آثار انگشت به حساب آورد. انواع آثار انگشت در صحنه جرم (انواع آثار انگشت جنایی) آثار انگشت مكشوفه در صحنه جرم به سه دسته مرئی (آشكار)، پلاستیكی (نرم) و نامرئی (پنهان) طبقه‌بندی می‌شوند. آثار انگشت مرئی آن‌هایی هستند كه به آسانی دیده می‌شوندو از تماس خطوط برجسته دست و پا با سطوح اشیایی كه بر روی آن‌ها موادی مانند خون، رنگ یا انواع كثافات وجود دارد، ایجاد می‌شوند. آثاری كه روی رنگ نرم، بتونه یا مو باقی می‌مانند از جمله آثار پلاستیكی هستند. آثار نامرئی آن‌هایی هستند كه از تراوشات طبیعی بدن مانند عرق، چربی‌ها و اسیدهای مترشحه از غدد چربی اطراف گوش، بینی و گردن شخص و به وسیله انگشتان منتقل می‌شوند. آثار نامرئی ممكن است با چشم غیر مسلح دیده نشوند و یا این‌كه تنها با استفاده از انواع نورها، بزرگ‌نمایی یا معاینه دقیق شیء از چندین زاویه، قابل رویت شوند. در حالی‌كه اثرهای انگشت پلاستیكی، مرئی و یا منتقله از منبع كثافات، به سهولت قابل رویت بوده و بنابراین روش انگشت‌نگاری آن‌ها با روش انگشت‌نگاری آثاری كه به معنای واقعی نامرئی هستند كاملاً متفاوت است. بعضی از مأموران تحقیق از هر سه مورد این آثار به عنوان آثار نامرئی یاد می‌كنند . فرآوری:طاهره رشیدی بخش حقوق تبیان منابع:1-دكتر اردبیلی، محمد علی: حقوق جزای عمومی، جلد 1 2- آفتاب