ارتش سفالین یکی از ادوار پربار تمدن کهن چین، دوران سلسله چین است. سلسله ای که به دلیل شهرت زیاد باعث شد نام کشور چین از نام همین سلسله اخذ شود. نماد کشور چین یعنی دیوار بزرگ چین در همین دوران ساخته شد. یکی دیگر از آثار عظیم این دوره، ارتش سفالین است که در این مقاله به شرح آن پرداخته خواهد شد. دوران تاریخی فرهنگ و تمدن چین به حدود هزاره دوم قبل میلاد می رسد و با سلسله شانگ قطعی و مستند می شود. برای آشنایی مخاطبان با سلسله های چین ذکر اجمالی آن خالی از لطف نیست. - ادوار اصلی و شاخص در چین عبارتند از: 1- دوره شیا - حدود هزاره 5ق.م، برابر با عصر نوسنگی - برابر با عصر نوسنگی 2- دوره شانگ - 1027-1523ق.م 3- دوره چو - 1027- 256ق.م 4- دوره چین - 256-206ق.م - ساخت ارتش سفالین 5- دوره هان - ورود به دوران میلادی ( 206ق.م تا 220میلادی ) 6- دوره سه پادشاهی ( خاندانهای شش گانه) - 220- 580م 7- دوره سویی - 581- 618م 8- دوره تانگ - 618- 906م 9- دوره سونگ شمالی - 906- 1278 10- دوره سلسلهای پنج گانه 11- دوره سونگ جنوبی- 1127-1279 12- دوره یوان - 1260- 1368م 13- دوره مینگ - 1368-1644م 14- دوره چینگ ( منچو ) 15- دوره جمهوری خلق چین ( معاصر) - در سال 1949 چین به دلیل اختراعات ارزنده ای چون تهیه ابریشم، ساخت ظروف چینی بسیار مرغوب، اختراع کاغذ و صنعت چاپ شهرتی جهانی و قابل توجه دارد اکتشافات باستان شناسانی به وجود تمدن و حکومت منسجمی در دشتهای اطراف رودخانه زرد یا هوانگ هو در شمال و شمال شرقی گواهی داده است. هنر چین از جمله هنرهای شاخص جهان است که از دیر باز هویت خاص چینی خود را حفظ کرده است. چین به دلیل اختراعات ارزنده ای چون تهیه ابریشم، ساخت ظروف چینی بسیار مرغوب، اختراع کاغذ و صنعت چاپ شهرتی جهانی و قابل توجه دارد. تفکر غالب در چین بر سه محور تائویسم، کنفوسیوس و بودیسم شکل گرفته و زمینه تمام هنرها و فرهنگ آن را شکل داده است. از ادوار با شکوه تاریخ تمدن چین، دوران سلسله چین است که بعدها نام اصلی این سرزمین از آن گرفته شد. در دوران سلسله چین بنیاد رسمی و نظام حکومتی منسجمی برقرار و همچنین خط و سکه یکسان و شبکه ای از راه ها احداث و برای استحکام بخشیدن قلمرو حکومتی دیوار عظیم چین ساخته شد. متاسفانه در کنار تمام پیشرفتها و ابداعات ارزنده و ماندگار این دوره ، به دستور پادشاه کلیه کتب ادبی گذشته به غیر از کتب مرتبط با طب سوزانده شد! دلیل این تصمیم پادشاه آن بود که می خواست خود را از قید تمامی سنن و عقاید لایتغیر نیاکان و اجدادش که مانع پیشرفت وی می شد برهاند. هرچند که این عمل در دوران وی نتیچه ای جز پیشرفت نداشت اما کلیه دستاوردهای کهن این سرزمین را از بین برد و ضربه ای جبران ناپذیر بر پیکر تاریخ فرهنگ چین باقی گذاشت. از آثار منحصر به فرد سلسله چین، ارتش سفالین است. لشکر سفالین شامل مجسمه سفالی هزاران سرباز با تجهیزات کامل جنگی، مربوط به پادشاهی چین شی هوانگ دی، موسس دودمان چین در 210 پیش از میلاد است. مجسمه‌های لشکر سفالین با اندام و اندازه واقعی با هدف پاسداری و محافظت از معبد سلطنتی پادشاه در روزگار باستان مستقر شده بودند. بلندی پیکره ها حدود 177سانتی متر است و با توجه به تنوع چهره ها احتمال قریب به یقیین برای پرداخت چهره از چهره افراد ارتش واقعی امپراتور قالب تهیه شده است. سربازانی که روزگاری در رکاب اولین امپراتوری چین متحد به نام چین شی هوانگ به رزم می پرداختند. دوران حکومت این امپراتور از حدود سال 221 تا 206 قبل از میلاد مسیح تخمین زده شده است. تمامی پیکره ها مردان قوی و جوان هستند و کودک، زن و پیر در میان آنها موجود نیست. مجسمه‌های لشکر سفالین با اندام و اندازه واقعی با هدف پاسداری و محافظت از معبد سلطنتی پادشاه در روزگار باستان مستقر شده بودند پیکره سربازان بیش از دو هزار سال پیش به همراه امپراتور به خاک سپرده شدند تا بر پایه باوری قدیمی، در جهان پس از مرگ نگهبان معبد سلطنتی امپراتور باشند و او را از گزند دشمنانش حفظ کنند. این پیکره ها دارای رنگ آمیزی بوده و وقتی باستانشناسان وارد مقبره شدند هنوز رنگ خود را به طرز باورنکردنی ای حفظ کرده بودند اما با انتقال به موزه و مجاورت نور و هوا به ناگهان رنگ پیکره ها تغییر پیدا کرد و کدر شد. به همین دلیل در حال حاضر باستانشناسان در حال بررسی چگونگی تثبیت رنگ ها برای کمترین میزان آسیب رسی به مجسمه ها هستند. چگونگی کشف پیکره ها به این ترتیب بوده که در سال 1974 میلادی، کشاورزان چینی در استان شاآن‌شی به صورت کاملا اتفاقی مقبره چین شی هوانگ و پاسداران معبد سلطنتی را کشف کردند. بر اساس برآوردها، مجسمه‌های لشکر سفالین شامل بیش از 8000 سرباز، 130 کالسکه نظامی و 520 اسب می‌شود. در رشته‌ای از حفاری‌های دقیق و پیوسته از سال 1974 تاکنون، بیش از 2000 پیکره از زیر خاک بیرون آورده شده‌اند. این کاوش هنوز ادامه دارد و مسلما با اتمام کاوش رازهای سر به مهر بسیاری در مورد تفکر، آداب و رسوم و فرهنگ چین باستان برای محققین باز خواهد شد. ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین ارتش سفالین سمیه رمضان ماهی بخش هنری تبیان منابع: 1- ویکی پدیا 2- هنر در گذر زمان، هلن گاردنر