قلمی که جهان را میلرزاند
مگر موراکامی در جدیدترین رمان خود چه نوشت؟
مگر موراکامی در جدیدترین رمان خود چه نوشت؟
وقتی جلد اول و دوم «1Q84» وارد بازار کتاب ژاپن شد، تمام کپیهای آن در یک روز به فروش رفت. و حال کتابفروشیهای آمریکا از یک ماه قبل خود را برای شیفت نیمهشب کاری به منظور فروش این شاهکار ادبی آماده کردهاند، اکنون پرسش بزرگ این است که موراکامی اینبار چه معجزهای با قلمش آفریده که بازار کتاب جهانی اینگونه بیصبرانه در انتظار ترجمهی جدیدترین رمان اوست؟
خوانندگان بینالمللی از سال 2007، با انتشار رمان «پس از تاریکی»(1)، منتظر اثر جدیدی از نویسنده محبوبشان بودند.
«1Q84» در ژوئن 2009 در دو جلد روانهی بازار کتاب ژاپن شد. تمام کپیهای این رمان در یک روز به فروش رسید، در حالی که خوانندگان از این رمان فقط عنوان آن را میدانستند.
موراکامی از دادن هرگونه اطلاعات درباره موضوع شاهکار جدیدش خودداری کرده بود؛ زیرا خاطرهی بدی از نشر نقدهایی بر کتاب «کافکا در ساحل»ش(2) در سال 2002 داشت که موجب کاسته شدن ارزش ادبی این کتاب پرفروش شده بود.
تقاضا برای «1Q84» تا حدی بالا بود که «شینچوشا»، ناشر این کتاب در ژاپن، مجبور شد اولین چاپ آن را از 100 هزار به 480 هزار نسخه افزایش دهد. مردم از ساعت 12 نیمهشب پشت در کتابفروشیها صف بسته بودند تا کتاب موراکامی را بخرند. رکورد فوقالعادهی فروش «1Q84» به دو میلیون و 440 هزار جلد در ژاپن رسید.
گویی حلقهی رازآمیزی که این رمان را در بر گرفته بود تمام خوانندگان موراکامی را به سوی خود میکشاند تا از خواندن جدیدترین آفریدهی این رماننویس بزرگ جهانی محروم نمانند.
اولین نقد «1Q84»
در یکی از اولین نقدهایی که بر «1Q84» نوشته شد، این کتاب اینگونه توصیف شد: ««1Q84» روایتی پیچیده و سوررئال است که بین داستان دو شخصیت، یکی مرد و دیگری زن که به دنبال هم میگردند، در حال حرکت است. این رمان به مسائل اجتماعی و احساسی همچون مذاهب، خشونت، عشق و روابط خانوادگی میپردازد.»
«1Q84» یعنی چه؟
بحث بر سر عنوان عجیب موراکامی هنوز هم ادامه دارد. عدهای معتقدند این نام متاثر از «1984» شاهکار «جورج اورول» است؛ چرا که تلفظ حرف Q انگلیسی همآوا با تلفظ عدد 9 در زبان ژاپنی است. برخی نیز بر این باورند که این عنوان نوعی ادای احترام به داستان بلندی به نام «آه کیو» از نوشتههای «لو شون» است.
شون نویسندهای چینی بود که بسیاری میگویند موراکامی تحت تاثیر آثار او مینویسد.
چاپ «1Q84» و ترجمهی آن:
آوریل سال 2010 بازار کتاب ژاپن میزبان قسمت سوم «1Q84» شد و این رمان نیز مانند دو جلد اول با استقبال بینظیر علاقمندان رمانهای موراکامی روبرو شد.
انتشارات «knopf» ترجمهی انگلیسی «1Q84» را روز 25 اکتبر 2011 روانه ی بازار میکند و انتشارات «هارویل سکر» انگلیسی نیز در همین روز جدیدترین اثر موراکامی را در یک جلد منتشر میکند. کتابفروشیهای آمریکایی چندی پیش اعلام کردند برای پاسخگویی به تقاضای خریداران «1Q84» موراکامی در ماه آینده قصد دارند مغازههای خود را تا نیمهشب باز نگه دارند. در یک اقدام بیسابقه ترجمهی انگلیسی این رمان را دو مترجم، «جی روبین» و «فیلیپ گابریل»، به طور همزمان به دست گرفتند.
«هارویل سکر» ناشر این رمان برای اینکه خوانندگان انگلیسی تجربهی اولین مطالعهکنندگان این شاهکار ادبی را داشته باشند، تصمیم گرفته جلد اول و دوم این رمان را در 18 اکتبر (26 مهرماه) در یک کتاب روانه بازار کند و سپس از 25 اکتبر (3 آبانماه)، همزمان با نشر این کتاب در آمریکا، جلد سوم آن را در دسترس علاقهمندان قرار دهد.
موراکامی چه نوشت که بازار کتاب جهانی را لرزاند؟
داستان «1Q84» در سال 1984 اتفاق میافتد. اولین جلد، حوادث بین ماههای آوریل تا ژوئن و دومین جلد، رویدادهای جولای تا سپتامبر را روایت میکند. آخرین قسمت این سهگانه نیز به روایت اتفاقات رخداده بین ماههای اکتبر و دسامبر 1984 میپردازد.
انتشارات ژاپنی «شینچوشا» رمان موراکامی را با اثر اورول مقایسه کرده و گفته است: «اورول رمانی را با موضوع آینده منتشر کرد، در حالی که موراکامی به همان سال از جهت مقابل نزدیک شده است. وی گذشتهای بدلی را خلق کرده است.»
««1Q84» روایتی پیچیده و سوررئال است که بین داستان دو شخصیت، یکی مرد و دیگری زن که به دنبال هم میگردند، در حال حرکت است. این رمان به مسائل اجتماعی و احساسی همچون مذاهب، خشونت، عشق و روابط خانوادگی میپردازد.»
«1Q84» و چهار شخصیت اصلی
«اومم» زنی 30 ساله یکی از دو راوی داستان است که به عنوان آدمکش برای یک سازمان کار میکند. نام او که از کودکی مایهی شرمساریاش بوده، با تلفظی عجیب به معنای لوبیا سبز است.
«تنگو» معلم ریاضی درونگرا و رماننویسی که هیچیک از آثارش به چاپ نرسیدهاند، دومین راوی این رمان است. تنگو بسیاری از خصوصیات شخصیتهای غالب داستانهای موراکامی را دارد: فردی منفعل، نادیده گرفته شده و نهچندان موفق.
صدای «مایکل جکسون» از رادیوی ماشین شنیده میشود، کارمندان شبکهی ملی ژاپن به در خانهها میروند و حق اشتراک تلویزیون را از مشتریان خود جمع میکنند، شاهزاده «دیانا» زنده است و اخبار جنگ ایران و عراق از تلویزیون پخش میشود ... خوانندهی داستان نمیداند که آیا اومم و تنگو در سال 1984 دنیای ما زندگی میکنند و یا در دنیای غیرواقعی، همچون دنیای 1984 اورول.
حوادث داستان برای تنگو و اومم به گونهای پیش میرود که این دو شخصیت به هم نزدیک میشوند و وجود خود را بدون پیدا کردن دیگری غیرممکن میدانند. موراکامی مرز واقعیت و خیال را در هم میشکند. آشنا تبدیل به غریبه میشود و غریبگی به آشنایی نزدیک میشود. این روایت ساده اما معماگونه، خواننده را روی خط باریک یک مرز نگه میدارد.
«کوماتسو» دیگر شخصیت داستان است. وی مردی 45 ساله است که به عنوان ویرایشگر در یک انتشارات کار میکند. به غیر از شایعاتی که گفته میشود، دربارهی زندگی شخصی او چیز زیادی نمیدانیم. اگرچه او به خاطر صلاحیت کاریاش شهرت دارد اما انسان چندان صلحطلبی به نظر نمیرسد. وی اغلب نیمهشبها به تنگو زنگ میزند.
«فوکری» دانشآموزی 17 ساله است که نوشتهاش در یک مسابقهی ادبی شرکت داده شده است. او دختری تودار و ساکت است که به طرز عجیبی حرف می زند و به نظر میرسد نگاه سردی نسبت به زندگی دارد. او از مشکلش در خواندن و حرف زدن و مشاجراتی که در مدرسه دارد، رنج میبرد. وقتی کتاب «روزشمار پرنده کوکی» موراکامی به انگلیسی ترجمه شد، کسی مطمئن نبود در بازار کتاب جهانی جایی برای آثار یک نویسندهی ژاپنی باشد؛ اما اکنون سوال بزرگی ذهن همه را نگران کرده که آیا این آخرین کتاب موراکامی است و یا این نویسندهی توانمند باز هم خوانندگان خود را خرسند میکند؟
وی در مصاحبهای که اخیرا با یک روزنامهی اسپانیایی داشت، گفت: شاید جلد چهارم این مجموعه هم با موضوع دوران سالخوردگی تنگو به بازار آمد، چه کسی میداند؟
پی نوشت ها:
1-پس از تاریکی/ هاروکی موراکامی/ مترجم: مهدی غبرائی/ انتشارارت کتابسرای نیک. "پس از تاریکی؛ ماجرایِ دختری که شب به کافه میآید و بعد پسری نوازنده سَرِ میزش مینشیند و پرحرفی میکند و بعد، ماجرا به یک پروندهی نیمبندِ قاچاقِ مواد مخدر و این حرفها کشیده میشود."
2-کافکا در ساحل/ هاروکی موراکامی/ مترجم: گیتا گرکانی/ انتشارات کاروان." این رمان داستان دو شخصیت متفاوت است که در موازات هم حرکت میکنند: کافکا که پسری 15 سالهاست و به علت یک پیشگویی عجیب از خانه فرار میکند و آقای ناکاتا پیرمرد آرام و مهربان و عجیبی که به علت اتفاقی شگفت انگیز در بچگی دچار نوعی عقب ماندگی ذهنی شدهاست اما حاصل این حادثه به دست آوردن توانایی صحبت با گربه هاست!"
فرآوری: رویا فهیم
بخش کتاب و کتابخوانی تبیان
منابع: خبرگزاری دانشجویان ایران، هزار کتاب ، ویکی پدیا ، همشهری آنلاین
