اشلون "Echelon"چیست؟ امروزه فعالیت سیستم جمع آوری الكترونیك اشلون برای همه آشكار شده است و اكثر كشورها در جهت مقابله با آن دست به اقداماتی زده‌اند.... اشلون مردم آمریكا سال‌هاست به نگاه‌های بی‌پروای میلیون‌ها ابزار جاسوسی در زندگی خصوصی‌اشان عادت كرده‌اند. آمریكایی‌ها سال‌هاست كه می‌دانند اگر كتاب‌های فهرست سیاه اف بی آی را از كتابخانه‌ای امانت بگیرند یا از كتابفروشی‌ بخرند، نام و مشخصات آنها، خود به خود، در اولویت‌های حساسیت برانگیز اف بی آی قرار می‌گیرد،. اما مردم جهان هم از این حضور ناخوانده آمریكایی‌ها در حریم خصوصی‌اشان آزرده خاطرند. در 23 فوریه سال 2000 میلادی، پارلمان اروپا گزارش تكان دهنده‌ای را منتشر ساخت كه جهانیان را در هاله‌ای از حیرت فروبرد. در این روز، به دنبال اختلافات تجاری اتحادیه اروپا با آمریكا، پس از شصت سال، پروژه "جاسوسی سری اشلون" فاش شد. اشلون نام رمز یك سیستم جاسوسی جهانی است كه آژانس امنیت ملی آمریكا (ناسا) آن را طراحی كرد و علاوه بر آمریكا، كشورهای انگلیس، كانادا، استرالیا و نیوزیلند در آن شركت دارند. طبق آخرین گزارش‌ها، سیستم جاسوسی اشلون از 120 ماهواره ارتباطاتی، اكتشافی و نظارتی تشكیل شده كه در مدارهای ثابتی دور زمین می‌گردند. علاوه بر این ماهواره‌ها، تعداد بسیار زیادی گیرنده‌های زمینی، در نقاط مختلف دنیا نصب شده تا نقاط كور ماهواره‌ها را پوشش دهند. این ماهواره‌ها و گیرنده‌ها وظیفه دارند، روزانه حدود سه میلیارد تماس تلفنی، فاكس و ایمیل را ذخیره كرده، به رایانه‌های مادری كه در این پنج كشور وجود دارند، انتقال دهند. این اطلاعات پس از ترجمه خودكار به زبان انگلیسی، تحت یك پردازش محتوایی دقیق قرار می‌گیرد. نرم افزارهای قدرتمند اشلون به فهرستی از واژه‌های كلیدی مجهزند كه در صورت یافت شدن هریك از آن واژه‌ها در متن گفتگوهای تلفنی یا فاكس و ایمیل، پرونده ویژه‌ای برای آن اطلاعات تشكیل می‌شود و با تحلیل محتوای بقیه مطالب آن پرونده، میزان اهمیت خبر ذخیره شده مشخص می‌شود و به آژانس اطلاعات امنیت ملی آمریكا ارسال می‌گردد تا اقدامات جاسوسی بعدی درباره آن صورت گیرد. بیشترین توجه سیستم اشلون به كشورهای اروپایی است. شكل ابتدای این سیستم جاسوسی، در سال 1948 میلادی شكل گرفت. در آن سال، پنج كشور آمریكا، انگلیس، كانادا، استرالیا و نیوزیلند تصمیم می‌گیرند برای مبارزه با نفوذ شوروی، پیمان جاسوسی "اوكوسا" را به امضا برسانند. سیستم جاسوسی جهانی اشلون فرزند این پیمان محرمانه شصت ساله است. هیچ‌یك از مقامات آمریكایی حاضر نشدند با فرستادگان ویژه پارلمان اروپا دیدار كنند و درباره سیستم اشلون، توضیحات بیشتری بدهند. نكته جالب‌تر اینجاست كه یكی از اهداف مهم این سیستم بسیار پیچیده جاسوسی، یافتن اسامه بن لادن بود. پروژه‌ای كه بیش از چهار سال به شكست انجامید. اطلاعات بدست آمده به حافظه مدرنترین رایانه‌های موجود در مركز بررسی اشلون ارسال و پیاده می‌شود. این اطلاعات از "دیكشنری‌های اشلون" رد می‌شود كه شامل پایگاه‌های كلمات كلیدی كه این پایگاه‌ها هر ماه در حال نوسازی مرتب است. اشلون چگونه عمل می‌کند ؟ سیستم كار اشلون بدین صورت است كه یك مجموعه كلید واژه كلی دارد و پس از آنكه موردی نزدیك به این كلید واژه مبادله شد، بلافاصله سیستم اصلی فعال شده و اقدامات بعدی را انجام می‌دهد. این كلید واژه از كدها و كلمات رمز خاصی پیرویی می‌كند. اتحادیه اروپا بر اساس گزارش‌های منتشر شده بواسطه وجود اشلون ضررهای مالی بسیاری را متحمل شده است. با این حال بسیاری از كشورها از اطلاعات اشلون به نفع خود استفاده می‌نمایند. حوزه فعالیت اشلون بسیار گسترده است. این شبكه تارگونه در مسایل سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ... مهارت داشته ولی نقطه توجه و تمركز آن بیشتر بر روی مسایل صنعتی و تجاری در حوزه اقتصاد است. امروزه فعالیت سیستم جمع آوری الكترونیك اشلون برای همه آشكار شده است و اكثر كشورها در جهت مقابله با آن دست به اقداماتی زده‌اند . شاید بتوان یكی از راه‌های مقابله با آن را دقت در برقراری ارتباطات دانست. اما فرهنگ سازی و دادن اطلاعات كامل‌تر در خصوص اشلون خود باعث افزایش آگاهی‌های جامعه جهانی می‌تواند شود. برای اولین بار اطلاعات درباره سیستم "اشلون" اواخر سال‌های 1990 پخش شد. یكی از نشریات آمریكایی مطلبی درج كرده بود كه ایالات متحده در چارچوب همكاری با بریتانیا، كانادا، استرالیا و نیوزلند به ایجاد شبكه جهانی استراق سمع و تحلیل اطلاعات و داده‌های همه وسایل الكترونیكی اعم از انواع تلفن، فكس، اینترنت و ایمیل، پرداخته است. سیستم‌های ارتباطات كابلی كه بر روی بستر دریا بین قاره‌ها ساخته شده‌اند، مورد توجه این سیستم قرار گرفت. بعد از انتشار این اطلاعات، كاخ سفید و شركای آن در زمینه جاسوسی الكترونیكی جهانی رسماً به وجود سیستم اشلون اعتراف كردند. اشلون این سیستم كه در سال‌های جنگ سرد ایجاد شده بود، مخصوص نظارت بر اتحاد شوروی، كشورهای عضو پیمان ورشو و دولت‌هایی كه به اردوگاه سوسیالیستی گرایش داشتند، بود. اما امكانات آن برای كسب اطلاعات نه فقط نظامی بلكه اقتصادی و جاسوسی-سیاسی و دیپلماتیك- صنعتی و نیز نظارت بر سازمانها و اشخاص كافی بود. اشلون حدود 120 ماهواره ارتباطات، اكتشافی و نظارتی مستقر در مدارهای ثابت دور زمین را دربرمی‌گیرد. طبق اطلاعاتی كه به مجمع پارلمانی اروپا ارائه شد، بسیاری از ماهواره‌های تجسسی مشغول استراق داده‌ها از كانال‌های ارتباطی نه تنها روسیه بلكه اتحادیه اروپا هستند. جمع‌آوری اطلاعات الكترونیكی در سراسر كره زمین صورت می‌گیرد. ایالات متحده، آمریكای لاتین، آسیای مركزی و چین شمالی را كنترل می‌ كند. اروپا، قسمت غربی روسیه تا اورال و آفریقا در عرصه مسئولیت انگلیس قرار دارد. استرالیا مشغول استراق سمع مكالمات از منطقه جنوب شرق آسیا و چین جنوبی است. زلاند نو در منطقه اقیانوسیه فعالیت می‌‌كند. اطلاعات بدست آمده به حافظه مدرنترین رایانه‌های موجود در مركز بررسی اشلون ارسال و پیاده می‌شود. این اطلاعات از "دیكشنری‌های اشلون" رد می‌شود كه شامل پایگاه‌های كلمات كلیدی كه این پایگاه‌ها هر ماه در حال نوسازی مرتب است. این پایگاه واژه‌ها شامل اسامی افراد، ناوها، سازمان‌ها و كشورها و یك سری اصطلاحات ویژه است. شماره تلفن و فكس، آدرس ایمیل در اینترنت كه به اشخاص، تجار، سازمان‌ها یا سرویس‌های دولتی تعلق دارند، حكم كلید رمز را دارند. با استفاده از مجموعه معین كلیدها می‌توان اطلاعات ارزنده را كشف كرده و اطلاعات بی‌ارزش را بیرون انداخت. تجهیزات ویژه اشلون قادر است بطور اتوماتیك موضوع اطلاعات دریافت شده را طبقه بندی كند. دور كامل پردازش گزارش‌ها از پیاده كردن ماشینی سخن شفاهی تا ترجمه اتوماتیك از بیش از 100 زبان، استخراج می‌شود. سیستم اشلون همچنین دربرگیرنده ناوهای تجسسی و ایستگاه‌های گیرنده‌ای است كه به سازمان‌های عضو پروژه (اداره ارتباطات وزارت دفاع استرالیا، دفتر ملی امنیت زلاند نو و اداره ارتباطات بسته كانادا) تعلق دارند. از این طریق پذیرش و انتقال اطلاعات پردازش شده صورت می‌گیرد. به گزارش خبرگزاری‌های خارجی با كمك اشلون نظارت بر بیش از 10 خط تلفن متعلق به خالد شیخ محمد، بالاترین مقام‎هم رده با بن لادن، صورت گرفت. اطلاعات ب دست آمده همراه با اطلاعات بدست آمده از مأموران اجازه داد كه این شخص را دستگیر كنند. به گزارش خبرگزاری‌های خارجی با كمك اشلون نظارت بر بیش از 10 خط تلفن متعلق به خالد شیخ محمد، بالاترین مقام‎هم رده با بن لادن، صورت گرفت. اطلاعات ب دست آمده همراه با اطلاعات بدست آمده از مأموران اجازه داد كه این شخص را دستگیر كنند. كشورها و سازمان‌های مختلف مدافع حقوق بشر مكرراً آمریكایی‌ها و شركای آنها را به استفاده غیر تخصصی از این وسایل نیرومند متهم كرده‌اند. آنها مدعی هستند كه این ابزار در جهت جاسوسی اقتصادی، صنعتی، سیاسی و دیپلماتیك، استراق سمع مكالمات خصوصی و نظارت بر مكاتبات الكترونیكی خصوصی مردم فعالیت می‌كند. ولی این اتهامات دارای مدرك و سند قابل توجه و محكمه پسندی نیست. در پارلمان اروپا حتی جلسه ویژه‌ای در این مورد تشكیل شد. كمیسیونی كه مخصوصاً تشكیل شد، خاطرنشان كرد كه در اتحادیه اروپا قوانینی وجود ندارد كه فعالیت این‌گونه سیستم‌ها را مقرر كند. این كمیسیون پا را فراتر از حدود بحث درباره كاربرد مشروع این سیستم نگذاشت. آمریكایی‌ها به استفاده گسترده از سیستم استراق جهانی داده‌ها ادامه می‌دهند تا طیف وسیع مسایل و از جمله مبارزه با گسترش مواد مخدر را حل كنند. در حال حاضر یكی از جهات اساسی فعالیت این سیستم، مقابله با تروریسم جهانی و جستجوی رهبران و فعالان القاعده و سازمان‌های تروریستی دیگر است. فرآوری فاطمه ناظم زاده بخش سیاست تبیان منبع : ادیان نیوز