آفت‌هاي سخن بليغ همانطور که مي‌دانيم هر چيزي در اين دنيا يک آفتي دارد. آفت سلامتي، مرض است، آفت يادگيري، نسيان است و .... . از اين رو، فصاحت و بلاغت نيز آفاتي دارد همانطور که زبان آفاتي دارد و سخن هم آفاتي دارد. در اين نوشتار درباره برخي آفات بلاغت با شما سخن خواهيم گفت. يادمان باشد که شالوده و پايه بلاغت، فصاحت است. اگر مطالب اين بخش را مطالعه نکرديد پيشنهاد مي‌کنم لينک‌هاي زير را مطالعه کنيد: آموزش فصاحت در سخنراني (1) آموزش فصاحت در سخنراني (2) آموزش فصاحت در سخنراني (3) آموزش فصاحت در سخنراني (4) آموزش فصاحت در سخنراني (5) کم‏گويى يا نارسايى سخن مجلس جشنى را در نظر بگيريد که دوستاران اهل بيت عليهم السلام، به مناسبت سالگرد ولادت يکى از ائمه طاهرين تشکيل داده‏اند و از يکى از خطبا دعوت نموده‏اند در آن مجلس سخنرانى کند. بلاغت خطيب اقتضا مى‏کند که قسمت قابل ملاحظه‏اى از وقت مجلس را به آن حضرت اختصاص دهد و پيرامون يکى از سخنان علمى يا خدمات دينى، يا کرامت اخلاقى يا تربيت اصحاب و نظاير اين‏ها سخن بگويد، و خواهش روحانى و عواطف معنوى شنوندگان نسبت به آن حضرت اقناع نمايد. اگر خطيب، به درخواست ايمانى مردم، آن طور که بايد، توجه ننمايد و با عجله و شتاب، سخنان کوتاهى درباره امام بگويد و خواهش مستمعين را بر آورده نسازد، بايد گفت آن خطيب، کوتاه سخن گفته، نارسا حرف زده، حق امام را ادا نکرده و خلاصه، بر خلاف بلاغت سخرانى کرده است. اين همان کم گويى و اقلال سخن است که على (عليه السلام) در دو حديث بالا بدان اشاره فرموده است. زياده گويى پر حرفى و زياد گفتن خطيب، نيز هم مانند کوتاه گويى‏اش، ناپسند و خلاف بلاغت است. چه، اين کار از طرفى موجب خستگى و ملال شنونده مى‏شود و از طرفى موجب خستگى و ملال شنونده مى‏شود و از طرف ديگر، به فصاحت کلام نيز آسيب مى‏رساند و آن را نا مطبوع مى‏سازد. عن على عليه السلام قال آفه الکلام الاطاله‏(154). على عليه السلام فرمود: آفت کلام، سخن را به درازاکشاندن است. و عنه عليه السلام قد يکتفى من البلاغه بالايجاز. گاهى از تمام شاخ و بال‏هاى بلاغت چشم پوشى مى‏شود و به اين اکتفا مى‏گردد که سخنران مختصر بگويد و هر چه زودتر به سخن خويش پايان بخشد. منبع: 1. ميزان الحکمه، ج 8 ص 439 و ج 1 ص 463. سخن و سخنوري - محمد تقي فلسفي تهيه و فرآوري: محمد حسين امين- گروه حوزه علميه تبيان