کاری بهتر از نماز و روزه
کتاب «اخلاق در اداره» نوشته آیتالله حسین مظاهری، وظایف کارمندان را در برخورد با ارباب رجوع تعیین و چگونگی پاسداشت کرامت آنان را گوشزد میکند. این کتاب که به کوشش محمدجواد خالقی تهیه شده است، سعی دارد تا مخاطب را با اخلاق در خانه، محل کار و... آشنا سازد.
بر اساس مطالب کتاب، فطرت آدمی کمالخواه و خداجوست و از همینرو انسان میکوشد تا خود را به سوی تکامل ببرد و استعدادهایش را به رشد برساند. در این فرآیند، مجموعه عوامل تشویق کننده و نیز بازدارنده در وجود او در حال فعالیت هستند و هریک او را به سویی میبرند.
هرگاه که عوامل بازدارنده بر انسان غلبه کند، فلسفه وجودیاش از یاد میرود. در این غفلت خانمانسوز، همه استعدادها به هدر میرود و سطح توقع انسان تا حد حیوانیت تنزل میکند.
انسانی که باید رو به خدا میداشت و به او نظر میکرد و هدفی جز رضایت و رضوان حضرت حق نداشت اکنون فقط به خور و خواب و شهوت میاندیشد و از آسمان و آن سوی طبیعت بریده است.
اینجاست که نقش بزرگ انبیای الهی و امامان معصوم(ع) مشخص میشود. آنان با تذکرهای به موقع و انذارها و بشارتهای خود، رابطه انسان را با خدا، مردم، پدر و مادر، معلم و استاد، همسایه و دوست، فامیل و حتی ارتباط او را با همه هستی مشخص میکنند و هدفهای عالی را به یاد میآورند.
فطرت آدمی کمالخواه و خداجوست و از همینرو انسان میکوشد تا خود را به سوی تکامل ببرد و استعدادهایش را به رشد برساند
این تذکرها و اندرزها و تبشیرها، همان است که آن را «اخلاق» مینامیم. همه پیامبران برای این مبعوث شدند تا رفتارها و کردارهای مردم را تصحیح کنند و آنان را به اخلاق نیکو برانگیزانند و پیامبر ما(ص) آخرین آنها بود که برای تکامل چنین اخلاقی مبعوث شد چنانکه خود ایشان میفرماید: «انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق؛ من برانگیخته شدم تا مکارم اخلاق را تکامل بخشم.»
ادامه رسالت پیامبران و امامان معصوم(ع) را عالمان دینی برعهده دارند تا اخلاق را بهطور همهجانبه در خانه، مدرسه، کارخانه و اداره تعلیم دهند و همگان را به وظایف خویش آشنا سازند. این مهم در روزگار ما خود را به صورت یکنیاز مبرم و ضروری نشان داده و در ادارهها و سازمانهای گوناگون کارآیی دارد. از همینرو سلسله مباحث اخلاقی برای کارکنان ادارات برگزار شد.
محمدجواد خالقی در بخشی از مقدمه این اثر مینویسد: «کتاب حاضر، متشکل از مجموعه بحثهای اخلاقی است که فقیه متتبع و معلم اخلاق، حضرت آیةالله مظاهری در جمع کارکنان ادارهها مطرح کردهاند که پس از پیاده شدن از نوار، استخراج منابع، مستندسازی و ویرایش به صورتی که اکنون ملاحظه میکنید درآمده است.
درباره ارزش کار اداریان باید گفت که اقتصاد هر مملکتی مبتنی بر کار است؛ کار تولیدی، کار توزیعی و کار خدماتی. از نظر اسلام، قرآن و روایات اهلبیت(علیهمالسلام) کارهای خدماتی -نظیر ادارهها- اهمیت بیشتری دارد؛ یعنی اسلام که مردم را برکار تولیدی و کار توزیعی مثل تجارت سفارش کرده، به کار خدماتی بیشتر اهمیت داده و تاکید کرده است؛ تا جایی که میتوان گفت: عبادتی بالاتر از خدمت به جامعه نیست.
سعی و کوشش پیغمبر اکرم(ص) همیشه این بود که گرهای از کار مسلمانی باز کند. یا اگر امیرالمومنین(ع) گرهای از کار یک مسلمانی میگشود، برایش از نماز شب خوشحالکنندهتر بود
براساس مطالب کتاب، ثواب کار خدماتی، از نماز شب، روزه مستحبی، حج و حتی از جهاد بالاتر است. در روایتی آمده است: «قضاء حاجةالمومن یعدل سبعین حجة مبرورة؛ برآوردن حاجت مردم، مساوی با هفتاد حج مقبول است». در این باره اگر همین یک روایت بود قبولش مشکل بود و به نوعی توجیه میشد، اما آن چه آن را یقینآور میکند این است که این روایت به طور پی در پی و متواتر، نقل شده است.
در سیره پیامبر(ص) آمده است که سعی و کوشش پیغمبر اکرم(ص) همیشه این بود که گرهای از کار مسلمانی باز کند. یا اگر امیرالمومنین(ع) گرهای از کار یک مسلمانی میگشود، برایش از نماز شب خوشحالکنندهتر بود. از تاریخ و سیره پیامبر و ائمه(ع) به خوبی استفاده میشود که بیتفاوت بودن در کار مسلمانان، توهین کردن به آنان، به اندازهای برای آن بزرگواران ناراحت کننده و غمانگیز بوده که حتی اگر فرزندشان از دنیا میرفت، آن اندازه ناراحت نمیشدند.
ارزش کار اداریان، خدمت خالصانه، نتایج اخلاص، پرهیز از منتگذاری، پرهیز از عجب، ویژگیهای مدیران موفق، نتایج سعه صدر، مدیران و امتحان الهی، اهمیت خردورزی، احتیاط در مدیریت، اهمیت دادن به شخصیت انسانها و برخوردها، نقش تهذیب در ساماندهی کارها، خدمتگزاری و آرامش، حسابرسی از منصبداران در قیامت و جبران کوتاهی و گناه(توبه)، از مهمترین عناوین کتاب حاضرند.
چاپ نهم کتاب «اخلاق در اداره» در شمارگان 2500 نسخه، 156 صفحه و بهای 20000 ریال راهی بازار نشر شد.
بخش کتاب وکتاب خوانی تبیان
منبع:کتاب نیوز
