آداب سخنوري 4 همانطور که بيان شد، يکي از اصولي مهمي که در سخنوري بايد به آن پرداخته شود، اصل تناسب است. اين اصل در چند بخش مورد بررسي قرار گرفت. اکنون درباره تناسب مکاني سخن خواهيم گفت. بدون شک هر مکاني که يک سخنران در او به روشنگري مي پردازد، شرايط مخصوص به خود را دارد و لحاظ اين شرايط مي‌تواند در اثر گذاري و جذابيت کلام او تاثير بسزايي داشته باشد . ممکن است کسي در کشورهاي گوناگون، سخنراني کند و يا به تناسب ايام سال در شهرهاي متفاوتي از يک کشور تبليغ کند و يا حتي در يک بخش از يک شهر و در نقاط مختلف آن به سخنراني بپردازد، بدون شک تمام اين موارد با يکديگر متفاوت بوده و تناسب با آن مکان بايد از هر جهت لحاظ شود. يکي از مهمترين دلائل خستگي و ملال آور بودن يک سخنراني، مراعات نکردن تناسب مکاني آن است. در تناسب مکاني از دو جهت بحث به سخن مي آيد که تفصيل آن را ذيلا مشاهده خواهيد کرد. شما تصور کنيد يک مبلغ نداند، در محله اي که براي تبليغ رفته چه مذاهب و فرقه هائي زندگي مي کنند. او بسان رزمنده اي است که در ميدان مين قرار گرفته اما خود نمي داند. کمترين حرکت ناآگاهانه براي او خطرناک خواهد بود. 2 ـ مکان : که مي توان از دو جهت به آن پرداخت: الف ـ جامعه و محله اي که در آن قرار دارد؛ پيام رسان ديني براي موفقيت بيشتر شايسته است به جايي که در آن قرار گرفته توجّه کند. متناسب با آن به تبليغ بپردازد. اگر او نشناسد که در کجاست. طبيعي است که نداند، با چه افرادي مواجه خواهد شد، نياز آنان چيست و چگونه بايد با ايشان ارتباط برقرار کند . اگر تجربه مبلّغان گرانقدر را مرور کنيم، خواهيم ديد چه خاطرات تلخ و شيريني در اين زمينه دارند. شما تصور کنيد يک مبلغ نداند، در محله اي که براي تبليغ رفته چه مذاهب و فرقه هائي زندگي مي کنند. او بسان رزمنده اي است که در ميدان مين قرار گرفته اما خود نمي داند. کمترين حرکت ناآگاهانه براي او خطرناک خواهد بود. ب ـ نقطه اي که در آن تبليغ مي کند؛ مبلّغ علاوه بر آن که بايد جامعه اي را که در آن به سر مي برد بشناسد و به تناسب آن پيام رساني کند. بايد ببيند در چه نقاطي به تبليغ مي پرازد، در مسجد، مدرسه، بيمارستان، باغ و بوستان، سفر يا ... او بايد در هر نقطه اي قرار گرفته، آن مکان را محملي براي بيانات خود قرار دهد. و مثال ها و مطالب خود را با آن پيوند بزند تا تناسب بيشتري بين مطالب او و مخاطبان ايجاد شود. او بايد در هر نقطه اي قرار گرفته، آن مکان را محملي براي بيانات خود قرار دهد. و مثال ها و مطالب خود را با آن پيوند بزند تا تناسب بيشتري بين مطالب او و مخاطبان ايجاد شود مثلا، اگر با گروهي به سفر زيارتي و سياحتي رفته است، در بين راه مناسب است، از سفر روحي انسان و مقايسه آن با مسافرت جسمي سخن بگويد و يا اگر در بيمارستان براي بيماران و کارکنان آن جا سخن مي گويد، از بيماري هاي روحي و مقايسه آن با بيماري هاي جسمي و لزوم پيشگيري و درمان آن مطالبي بيان کند . منبع: پايگاه حوزه ف. خسروي تهيه و فرآوري: محمد حسين امين - گروه حوزه علميه تبيان