کتاب دوم خانه دينداران در طول زندگي پربارعلمي اش، بيش از 100 اثر تاليفي و تحقيقي در زمينه تاريخ، حديث، اخلاق، رجال، شرح حال نگاري، فقه، کلام، لغت، و ادعيه از خود بر جاي گذاشته که هر يک نيازمند معرفي و بازشناسياند. ملت ها معمولا انديشمندان برجسته اي دارند که نام و يادشان هيچگاه از ذهن مردم پاک نخواهد شد، شخصيت هاي برجسته اي که هر يک در وادي علم، دين يا هنر آثار و تفکرات نابي از خود به يادگار گذاشته اند. مردم هر سرزمين يا ملتي که متفکر يا خالق انديشه اي برجسته دارند، براي پاسداري از ياد و نام و آثار وي، از او تنديس مي سازند يا از طريق ايجاد سبک و سياقي در عرصه فعاليت هاي وي، يادش را همواره زنده نگاه مي دارند تا در عين تجليل از او، انگيزه اي براي نسل آتي و تداوم راهش ايجاد کرده باشند. سرزمين ما ايران، يکي از معدود مللي است که تاريخش سرشار از وجود شخصيت هاي علمي و ديني است. از اين رو لازم است که در معرفي آرا و آثار بزرگان و شخصيت هاي ملي خويش اهتمام بيشتري ورزيم و زندگي خود را با نام و خاطره اين بزرگان حياتي ديگر بخشيم. در اين بين شيخ عباس قمي، مولف کتاب مفاتيح الجنان، يکي از مهجورترين پژوهشگران تاريخ و حديث به شمار مي آيد. وي عمر گرانقدرش را در راه توسعه فرهنگ و پيشبرد تشيع صرف نموده و در طول زندگي پربارعلمي اش، بيش از 100 اثر تاليفي و تحقيقي در زمينه تاريخ، حديث، اخلاق، رجال، شرح حال نگاري، فقه، کلام، لغت، و ادعيه از خود بر جاي گذاشته که هر يک نيازمند معرفي و بازشناسي اند. يکي از ويژگي هاي بارز تاليفات و تحقيقات شيخ عباس قمي تاکيد و تمرکز بر جنبه-هاي کاربردي علوم است. اغلب آثار اين انديشمند، ساده و روانند و از پيچيدگي و کاربرد اصطلاحات مهجور به دورند. محدث قمي در نوشتن، بسيار متواضع بود و در آثار خود از تلخيص و ترجمه آثار ديگران ابايي نداشت زيرا که تنها به پيشبرد علم و انديشه مي انديشيد. براي بررسي موفقيت هاي اين عالم رباني همين بس که به معروفترين کتاب وي مفاتيح الجنان مراجعه کنيم. اين کتاب مجموعه دعاهايي را دربردارد که درکتابهاي مختلف حديث، از امامان شيعه نقل شده اند و شيخ عباس قمي آنها را به صورت موضوعي دسته بندي کرده است. در آن ايام با وجود اينکه جريان فکري خاصي از وي حمايت نمي کرد و او نيز در شمار افراد متمول جامعه نبود تا به اشاعه آثار و آراي خود بپردازد، مفاتيح الجنان به صورت خودجوش دومين کتاب خانه¬هاي دينداران شد! البته بايد ذکر کرد ديگر آثار شيخ عباس قمي در ميان مردم ناشناس مانده و مردم او را تنها با کتاب مفاتيح الجنان اش مي شناسند. از اين منظر کتاب عظيم الشان مفاتيح را کتابي ساده، که صرفا به دعا و مناجات اختصاص دارد، مي پندارند. با نگاهي به تاليفاتي که در زمينه آثار و آراي محدث قمي به رشته تحرير درآمده مشخص خواهد شد که حجم اين تاليفات و تحقيقات بسيار اندک است حال آنکه وي آثار فراوان و معتبري همچون" منتهي الامال (تاريخ چهارده معصوم)"، " الانوار البهيه (تاريخ چهارده معصوم)"، " تتمه المنتهي (تاريخ خلفاي راشدي و عباسي)"، "شرح الوجيزه (علم حديث)"، "الکني و الالقاب (زندگينامه علماي شيعه وسني)"، " وقايع الايام "، "هدي ه الاحباب (علم رجال)"، "گناهان کبيره و صغيره" و دهها اثر ديگر از خود برجاي گذاشته است. شيخ عباس نه منحصر به مفاتيح است و نه مفاتيح کتابي ساده و بي پايه! مرحوم آقاي دواني مفصل ترين و بهترين کتاب را در شرح احوال و آثار محدث قمي در دو جلد (مجلد يازدهم مفاخر اسلام) منتشر کرد. اما هنوز ناگفته ها در اين مورد بسيار است. در وصف شخصيت بزرگي همچون شيخ عباس قمي مي توان به توصيه سه تن از بزرگان، آيت الله خويي، علامه عسکري و مرحوم محمد تقي فلسفي اشاره کرد مبني بر اينکه آثار علمي محدث قمي نظير " سفينه البحار و مدينه الحکم و الاثار " را اهل علم همواره همراه خود داشته باشند. وي مهمترين کتاب حديثي اش يعني " سفينه البحار " را در 1344 قمري نگاشته که فهرست موضوعي تفصيلي براي احاديث کتاب عظيم و صد و ده جلدي بحارالانوار تاليف علامه مجلسي است که پس از سالها تلاش شبانه¬روزي مولف در دسترس علاقمندان قرار گرفت. بر اين اساس او به کتاب عظيم بحارالانوار حيات مجدد بخشيد و مبلغان را در دفاع از اسلام به سلاحي کاري مجهز کرد. شيخ عباس قمي در اين کتاب علاوه بر فهرست احاديث و آيات قرآن، گاه به بيان مطالب مهم و تحقيقات ژرفي نيز اهتمام ورزيده و علاوه بر اين، شرح حال مختصري از مشاهير و بزرگان علماي شيعه و سني و حتي برخي از شاعران و اديبان را نيز ضميمه کرده است. آيت الله شيخ علي نمازي نيز مستدرکي (تکمله اي) براين اثر نگاشته که تاليف آن 36 سال زمان برد. از ميان آثار فراوان محدث قمي، مقتل-هاي اين عالم رباني نظير "نفس المهموم" و "منتهي الامال" نيز همچنان پناهگاهي براي هر پژوهشگري است که در پي مقاتلي صحيح و معتبر باشد. تهيه و توليد گروه حوزه علميه