روش مصرف قارچ یال شیر تازه، خشک و پودری به زبان ساده
قارچ یال شیر با رشتههای سفید و آویزانش شبیه هیچ قارچ دیگری نیست. این قارچ هم در آشپزی جا دارد و هم بهشکل پودر، کپسول و عصاره فروخته میشود. روش مصرف قارچ یال شیر به هدف شما بستگی دارد: آن را بهعنوان غذا میخورید یا بهعنوان مکمل؟
به زبان ساده: قارچ تازه را خیس نکنید؛ با برس تمیزش کنید و حتماً بپزید. قارچ خشک را خیس کنید و در سوپ بریزید یا دمکردهاش را بنوشید. پودر، کپسول و عصاره را طبق برچسب محصول مصرف کنید. برای مکملها دوز استانداردی وجود ندارد و مطالعات انسانی کوچک، مقادیری حدود ۱ تا ۳ گرم در روز را بررسی کردهاند.
| شکل مصرف |
روش آمادهسازی |
نکته مهم |
|---|---|---|
| تازه |
تفت بدون روغن، بعد افزودن روغن و ادویه |
خیس نکنید و خام نخورید |
| خشک |
خیساندن در آب ولرم یا دمکرده |
آب خیساندن را دور نریزید |
| پودر |
افزودن به نوشیدنی یا غذا |
مقدار را از برچسب بردارید |
| کپسول و عصاره |
طبق برچسب |
بخش مصرفشده قارچ را بررسی کنید |
روش مصرف قارچ یال شیر تازه
قارچ تازه بهترین گزینه برای آشپزی است. طعمش ملایم و کمی شیرین است و بافتش بعد از پخت، کشسان و شبیه گوشت خرچنگ یا میگو میشود. برای همین در غذاهای گیاهی گاهی جای غذای دریایی را میگیرد.
انتخاب و نگهداری
قارچ سالم سفید تا کرم، سفت و فنری است. لکه زرد یا قهوهای، سطح لزج و بوی ترش یعنی قارچ کهنه شده است.
قارچ را در پاکت کاغذی و داخل یخچال نگه دارید. کیسه پلاستیکی دربسته رطوبت را نگه میدارد و قارچ زودتر لزج میشود. در پاکت کاغذی، قارچ تازه معمولاً تا حدود پنج روز سالم میماند.
تمیز کردن و پخت
بافت این قارچ مثل اسفنج آب را جذب میکند. پس آن را در آب خیس نکنید. خاک را با برس نرم یا دستمال مرطوب بگیرید و ته سفت قارچ را ببرید. برای پخت، این سه مرحله را دنبال کنید:
- قارچ را در جهت رشتهها با دست ریشریش کنید یا ورقههایی به ضخامت حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر ببرید.
- ورقهها را بدون روغن در تابه داغ بگذارید. با کفگیر کمی فشارشان دهید تا آبشان بیرون بیاید و بخار شود.
- وقتی تابه خشک شد، کره یا روغن، سیر و نمک اضافه کنید. هر طرف را حدود ۳ تا ۴ دقیقه تفت دهید تا طلایی شود.
تابه را شلوغ نکنید. اگر ورقهها روی هم بیفتند، بهجای سرخ شدن در آب خودشان میپزند و آبکی میشوند. قارچ تفتداده را میتوانید در املت، پاستا، سوپ یا کتلت گیاهی هم استفاده کنید.
مصرف قارچ یال شیر خشک
قارچ خشک ماندگاری بیشتری دارد و برای سوپ، خورش و دمکرده مناسب است. تکههای خشک را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در آب ولرم بگذارید تا نرم شوند. آب خیساندن را صاف کنید و در سوپ بریزید تا طعمش هدر نرود.
برای دمکرده، حدود ۳ تا ۵ گرم قارچ خشک را در یک لیوان آب بریزید. آن را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی حرارت ملایم بجوشانید و بعد صاف کنید. طعمش ملایم و خاکی است و با کمی زنجبیل، لیمو یا عسل خوشطعمتر میشود.
اگر قارچ را خودتان از طبیعت چیدهاید، بدون تشخیص کارشناس آن را نخورید. قارچ وحشی همیشه ممکن است با گونهای سمی اشتباه گرفته شود. خرید از پرورشدهنده یا فروشنده معتبر مطمئنتر است.
پودر، کپسول و عصاره یال شیر
این شکلها بیشتر بهعنوان مکمل خریده میشوند. پودر ساده همان قارچ خشک آسیابشده است. میتوانید آن را در قهوه، اسموتی، فرنی جو یا سوپ هم بزنید. کپسول و عصاره را هم دقیقاً طبق برچسب مصرف کنید.
پیش از خرید، این نکتهها را روی برچسب بررسی کنید:
- نام علمی Hericium erinaceus روی بسته آمده باشد.
- معلوم باشد محصول از اندام بارده ساخته شده یا از میسلیوم. اندام بارده همان بخشی از قارچ است که بیرون میآید و خورده میشود. میسلیوم رشتههای ریز و ریشهمانند قارچ است.
- مشخص باشد محصول پودر ساده است یا عصاره، و هر وعده چند میلیگرم دارد.
- محصول ادعای درمان بیماری نکند.
فرق اندام بارده و میسلیوم فقط در اسم نیست. پژوهشگران ترکیباتی به نام هریسنون را از اندام بارده و ترکیباتی به نام ارینسین را از میسلیوم جدا کردهاند. پس دو محصول با یک اسم ممکن است ترکیب متفاوتی داشته باشند. اگر میخواهید با ترکیبات فعال، گونههای شبیه و فرق شکلهای تازه، خشک و عصاره بیشتر آشنا شوید، معرفی کامل قارچ یال شیر را بخوانید.
مقدار مصرف قارچ یال شیر در روز
برای قارچ تازه یا خشکی که در غذا میخورید، یک وعده معمولی کافی است. مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ در آمریکا هم مصرف آن را بهشکل غذا و دمکرده بهطور کلی بیخطر میداند.
برای مکمل، هنوز دوز استانداردی تعیین نشده است. چند مطالعه انسانی کوچک این مقادیر را بررسی کردهاند:
- حدود ۳ گرم پودر در روز: در مطالعهای ژاپنی، ۳۰ فرد ۵۰ تا ۸۰ ساله با اختلال شناختی خفیف شرکت کردند؛ یعنی مشکل حافظهای که هنوز به زوال عقل نرسیده است. آنها ۱۶ هفته پودر قارچ خوردند. نمره آزمون ذهنیشان از هفته هشتم بهتر از گروه دارونما (قرص بیاثر) بود، اما چهار هفته بعد از قطع مصرف افت کرد.
- ۱٫۸ گرم مکمل در روز: در مطالعهای روی ۴۱ بزرگسال سالم ۱۸ تا ۴۵ ساله، مصرف ۲۸ روز طول کشید. یک ساعت بعد از مصرف، فقط در یک آزمون تمرکز سرعت بهتر شد و آزمونهای دیگر تغییری نشان ندادند.
- سه کپسول ۳۵۰ میلیگرمی میسلیوم در روز: در مطالعهای روی بیماران آلزایمر خفیف، کپسولها ۴۹ هفته همراه غذا خورده شدند. نتایج امیدوارکننده بود، اما مطالعه کوچک بود و نتیجه قطعی نمیدهد.
این اعداد توصیه نیستند. محصولات از نظر بخش مصرفشده قارچ و غلظت عصاره با هم فرق دارند و عدد یک محصول را نمیشود برای دیگری به کار برد. مقدار روی برچسب را ملاک بگذارید و آن را دوبرابر نکنید. برای مصرف طولانی هم با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
زمان مصرف را هم معمولاً برچسب محصول مشخص میکند. اگر مصرف ناشتا معدهتان را اذیت کرد، خوردن آن همراه غذا گزینه بهتری است.
عوارض و موارد احتیاط
در مطالعات، عوارض گزارششده بیشتر خفیف بودهاند: ناراحتی معده، تهوع، اسهال و بثورات پوستی. با این حال، اطلاعات درباره ایمنی مصرف طولانی مکملها هنوز کم است. در این موارد احتیاط بیشتری لازم است:
- اگر به قارچ یا کپک حساسیت دارید، یال شیر را مصرف نکنید.
- در بارداری و شیردهی اطلاعات کافی نیست؛ بدون نظر پزشک مکمل یال شیر نخورید.
- اگر آسم، بیماری کلیه یا کبد دارید یا داروی همیشگی مصرف میکنید، پیش از شروع با پزشک یا داروساز صحبت کنید.
- مکمل یال شیر جایگزین درمان مشکلات حافظه، آلزایمر یا هیچ بیماری دیگری نیست.
هشدار: اگر بعد از مصرف دچار کهیر گسترده، تورم صورت یا گلو یا تنگی نفس شدید، مصرف را قطع کنید و فوراً به اورژانس بروید.
جمعبندی
خلاصه روش مصرف قارچ یال شیر این است: قارچ تازه را بدون روغن تفت دهید و قارچ خشک را در سوپ یا دمکرده استفاده کنید. اگر دنبال مکمل هستید، برچسب را دقیق بخوانید و مقدار را از همانجا بردارید. شواهد علمی درباره اثرهای این قارچ امیدوارکننده است، اما هنوز به چند مطالعه کوچک محدود است. پس آن را بخشی از یک رژیم غذایی متنوع ببینید، نه جایگزین درمان.



پیام شما به ما