علل جدايي حوزه و دانشگاه در ابتدا بايد ميان علل جدايي و موانع نزديکي دو نهاد مذکور تمايز قائل شد. قسمت سوم از مقاله علمي نگرش حوزه و دانشگاه به يکديگر برخي ظاهراً اين دو را يکي دانسته اند،در صورتي که ممکن است علل جدايي که به دوره هاي گذشته بر مي‌گردد، از موانع وحدت که مسئله‌اي امروزي است، متفاوت باشد. به هر حال با استفاده از تحليل ها و آرائي که در اين باره تاکنون مطرح شده، عمده‌ترين موانع نزديکي ميان اين دو قشر به شرح زير است: فقدان يک نظريه و ديدگاه جامع که جايگاه و نسبت دو نهاد را مشخص کند. مشخص نبودن تعريف وحدت ناآگاهي نخبگان از ضرورت وحدت عدم شناخت حوزه و دانشگاه از يکديگر عدم وحدت زباني حوزه و دانشگاه فقدان انگيزه وحدت در ميان حوزويان و دانشگاهيان فقدان ساخت سازماني واحد غربي بودن دانشگاه و بومي بودن حوزه وارد کردن اتهام به يکديگر رواج انديشه مدرنيسم (نوگرايي) در ايران تز اسلام منهاي روحانيت فقدان نهادهايي که مسئوليت وحدت را بر عهده بگيرند اسلام ستيزي روشنفکران وجود حاشيه اي دين در دانشگاه روزآمد نبودن حوزه راهکارهاي ايجاد وحدت ميان حوزه و دانشگاه از مجموعه پيشنهادي پراکنده موجود در متون مورد مطالعه که براي دستيابي به وحدت ميان حوزه و دانشگاه ارائه شده اند، مي توان جمع بندي زيرا را ارائه کرد: 1ـ ايجاد احساس نياز به وحدت در ميان نخبگان فرهنگي 2ـ اجماع نخبگان بر ضرورت وحدت 3ـ داشتن نگرش اخلاقي به وحدت 4ـ شناخت واقع بينانه و متقابل هر نهاد از يکديگر 5ـ تعريف الگوي مطلوب وحدت 6ـ‌ فرآيندي کردن مسئله وحدت (به صورت يک امر قطعي به وحدت نگاه نشود) 7ـ تأسيس نهادها و مراکز تلفيقي که هم رنگ وبوي حوزه و هم دانشگاه داشته باشند (مانند دانشگاه امام صادق(ع)، پژوهشکده امام خميني و انقلاب اسلامي) 8- تأسيس نهاد يا ساخت سازماني واحد براي حوزه و دانشگاه 9-آشنايي حوزه با مفاهيم و متدولوژي دانشگاه 10-آشنايي دانشگاه با علوم و معارف ديني 11- بومي کردن علوم دانشگاهي 12-اسلامي کردن دانشگاه ها 13- برگرداندن وحدت حوزه و دانشگاه به وحدت علم و دين روش شناسي تحقيق بر پايه مباني سنجش نگرش و با ملاحظه شرايط فرهنگي حاکم بر دو نهاد نگرش هاي حوزويان و دانشگاهيان در قالب محورهاي زير مورد بررسي قرار گرفت. نگرش حوزويان و دانشگاهيان نسبت به آگاهي ها و توانايي هاي همديگر نگرش حوزويان و دانشگاهيان نسبت به دينداري و صفات اخلاقي همديگر نگرش حوزويان و دانشگاهيان نسبت به نقش و اهميت همديگر نگرش حوزويان و دانشگاهيان نسبت به ميزان شکاف ميان دو نهاد، ضرورت وحدت و امکان تحقق آن نگرش حوزويان و دانشگاهيان نسبت به عوامل جدايي دو نهاد نگرش حوزويان و دانشگاهيان درباره عوامل موثر بر نزديکي دو نهاد براي هر يک از محورهاي فوق چندين گويه ( عمدتاً در قالب طيف ليکرت ) طراحي شد. همچنين متغيرهايي مانند سن، جنس، تحصيلات، پايگاه اقتصادي، شهر محل سکونت و تعلق گروهي نيز مورد بررسي قرار گرفت. اين پژوهش به شيوه پيمايش اجراشده و اطلاعات آن از طريق پرسشنامه گردآوري شده است. مطالعه حاضر به لحاظ معيار زمان، مقطعي، به لحاظ معيار کاربرد، کاربردي و به لحاظ گستره، پهناگر است. جمعيت آماري شامل کليه استادان و دانشجويان دانشگاه هاي دولتي مشغول به تدريس / تحصيل سراسر کشور در سال تحصيلي 81 ـ 80 و تمامي مدرسان و طلاب مشغول به تدريس / تحصيل در حوزه هاي علميه سراسر کشور در همين مقطع زماني است. حجم نمونه دانشگاهيان در اين تحقيق 5000 نفر بوده است که از بين 9 دانشگاه تهران، اهواز، گيلان، کرمانشاه، اروميه، اصفهان، همدان، مشهد و ياسوج با نسبت 10 درصد استاد و 90 درصد دانشجو انتخاب شده اند. حجم نمونه 1000 نفري حوزويان هم با رعايت نسبت 10 درصد مدرس و 90 درصد طلبه از بين 5 حوزه علميه تهران، مشهد، قم، تبريز و اصفهان انتخاب شده است. در اين تحقيق از شيوه نمونه گيري تصادفي طبقه اي نسبي استفاده گرديده است. براي تحليل يافته ها هم علاوه بر جداول فراواني و نمودارها، از آمارهاي F و T (براي مقايسه ميانگين نگرش گروه ها) استفاده شده است. يافته ها مشخصات پاسخگويان 3/87 درصد از پاسخگويان حوزوي، مرد و 7/12 درصد زن بوده اند. در مقابل 1/60 درصد از پاسخگويان دانشگاهي، مرد و 9/39 درصد زن بوده اند. 5/88 درصد از پاسخگويان حوزوي، طلبه و 5/11 درصد مدرس بوده اند. در مقابل 3/85 درصد از پاسخگويان دانشگاهي، دانشجو و 7/14 درصد استاد بوده اند. ادامه دارد... منبع : فصل نامه تخصصي راهبرد فرهنگ شماره سوم محققان:اصغر احمدي عضو هيئت علمي جهاد دانشگاهي و دکتر سيد رضا افشاني استاديار دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه يزد تنظيم: نقدي-حوزه علميه تبيان