رفته بود بستنی بخرد. ناخودآگاه رفتم طرف گوشی موبایلش. بازش كردم تا پیامك‌هایی را كه برایم فرستاده بود در گوشی خودش بخوانم. وقتی بازش كردم، دیدم پیامك‌های جدیدی به كسی فرستاده به اسم یاسمن. دیدم پیام‌های محبت‌آمیزی را كه من برایش فرستاده بودم برای او فرستاده. باز هم خواندم. باورم نمی‌شد. همان جملات عاشقانه آشنا، همان جملاتی كه من فكر می‌كردم فقط در دنیای عاشقانه من و او رد و بدل می‌شوند، كلماتی كه شب‌ها مثل لالایی در ذهنم زمزمه می‌كردم و از زیبایی عشق نابم لذت می‌بردم. همه آنها را دیدم كه برای كس دیگری هم فرستاده بود. از شدت ناراحتی و تعجب نمی‌دانستم چه كار باید بكنم. فقط از جایی كه بودیم دور شدم. قلبم انگار می‌خواست از سینه‌ام بیرون بپرد. دویدم و در تنهایی، در حالی که اشك‌هایم بی‌اختیار جاری بود، آنقدر رفتم تا دیگر نمی‌دانستم كجا هستم. مشكلاتی كه در نخستین روابط عاطفی همسران اتفاق می‌افتد دارای اهمیت فراوانی است، زیرا می‌تواند آینده فرد را تحت تأثیر مستقیم قرار دهد. یكی از آسیب‌زاترین و مهم‌ترین وقایع خیانت است. ورود (اغلب پنهانی) فرد سوم به رابطه عاطفی میان دو نفری كه با هم پیوند وفاداری و عشق و تفاهم بسته‌‌اند تأثیرات مخربی بر هر دو و بر رابطه‌شان خواهدداشت. در این جا به اختصار برخی از تأثیرات را با تمركز ویژه بر فرد خیانت دیده بررسی می‌كنیم.

آسیب به عزت نفس

فردی كه همسر وی مرتكب خیانت شده است اغلب احساس خواهد كرد كه عزت نفسش زیر سؤال رفته است. گلدن برگ و همكارانش در مقاله‌ای ذكر كرده‌اند كه در مردان زندگی جنسی موفق و در زنان تعهد عاشقانه در رابطه ارتباط مستقیمی بر عزت نفس دارد. بر این اساس، خیانت كه خدشه‌ای بر نگرش‌های فرد نسبت به توانایی‌ها و جذابیت‌هایش برای فرد مقابل وارد می‌آورد، ‌می‌تواند به عزت نفس او آسیب برساند و آن را كاهش دهد.

كسی كه دچار خیانت شده است ـ به‌خصوص در خانم‌ها ـ وقتی به خود و رابطه‌اش می‌نگرد،‌ علاوه بر خشم و ناراحتی ناشی از خطای دیگری، بخش زیادی را به گردن خود می‌اندازد. او به این فكر خواهد كرد که حتماً من مشكلی داشته‌ام كه برای همسرم كافی یا ارضاكننده نبوده‌ام. او ممكن است چهره، اندام یا حتی ویژگی‌های اخلاقی و خلق و خوی خود را زیر سؤال ببرد و به این فكر كند كه حتماً چنین مشكلی در او وجود داشته است، وگرنه در رابطه‌ای مطلوب چنین اتفاقی رخ نمی‌داد. در بسیاری مواقع، به خصوص در خانم‌ها، فرد خیانت‌دیده به دنبال مقایسه خود با فرد سوم برمی‌آید و با دیدن نقاط مثبت وی و مقایسه آنها با خود دچار رنجش مضاعفی می‌شود.

افسردگی و اضطراب

 در پی مورد خیانت واقع شدن از سوی همسر فرد ممكن است دچار مشكلات عاطفی خاصی شود. مثلاً كاهش عزت نفس، وقتی فرد احساس می‌كند مشكلی در چهره، اندام یا اخلاق او وجود داشته است و اگر هم دچار مشكلات زمینه‌ای مربوط به افسردگی یا اضطراب باشد، احساس بی‌ارزشی یا ناتوانی خواهد كرد و جذابیت‌ها، توانایی‌ها و نقاط قوت خود را زیر سؤال خواهدبرد. در چنین حالتی، با درك اینكه بسیاری از این ویژگی‌ها (مثلاً چهره یا اندام) قابل تغییر نیستند یا اگر هم باشند، نیازمند تلاش یا هزینه بسیار است، فرد دچار افسردگی و ناكامی می‌شود و احساس می‌كند غمگین است. در این مواقع، افت تحصیلی، مشكلات كاری یا ارتباطی با دوستان و خانواده بسیار رخ می‌دهد.

از طرف دیگر، وقتی فرد خیانت‌دیده با این قضاوت درونی مواجه می‌شود كه «من به حد كافی خوب نیستم» یا «مشكلی دارم، وگرنه خیانت نمی‌كرد» یا درمی‌یابد تغییر بسیاری از این ویژگی‌ها از عهده وی خارج است، دچار اضطراب و نگرانی نسبت به آینده می‌شود. حتی ممكن است این تصمیم ناخودآگاه در ذهن وی به وجود بیاید كه «به من همیشه خیانت می‌شود»، تصمیمی كه باعث مسموم شدن آینده فرد می‌شود.

 بدبینی

یكی دیگر از اتفاقات شایعی كه پس از مورد خیانت واقع شدن دیده می‌شود بدبینی نسبت به جنس مخالف است. در پی خشم و نفرتی كه فرد خیانت‌دیده احساس می‌كند، بیزاری از هرگونه ارتباط با دیگران و نیز بدبینی پیش می‌آید و احتمالاً فرد در درون خود به این تصمیم‌گیری می‌رسد كه «دیگران خوب نیستند» و در نتیجه «نباید به آنها اعتماد كرد». این تصمیم ممكن است باعث شود فرد برای مدتی یا حتی همیشه از ازدواج چشم بپوشد و بسیاری از شانس‌های خوب زندگی‌اش را نیز از دست بدهد. از سوی دیگر، ممكن است فرد همچنان به روابط خود با دیگران ادامه ‌دهد، اما با خود تصمیم خواهدگرفت كه فرد مقابل را كنترل كند و به این ترتیب، زندگی خود و شریك عاطفی‌اش را سخت، پر از سوءظن و بدبینی و مسموم كند. 

ناامیدی و حذف ارزش‌های شخصی

احساس ناامیدی زمانی رخ می‌دهد كه فرد طی ناراحتی خود به این نتیجه برسد كه به رغم تمامی ویژگی‌های مثبت وجودی‌اش، توانایی جذب طرف مقابل و حفظ رابطه‌اش را ندارد و از توانایی حفظ یك رابطه پایدار در آینده و احتمالاً یافتن شریكی برای زندگی كه بتوان به وفاداریش اعتماد كرد، ناامید ‌شود. یكی دیگر از صورت‌های بدبینی را می‌توان در خشم و ناراحتی ناشی از این موضوع دانست كه طی آن فرد احساس می‌كند پایبندی به ارزش‌های شخصیش فایده‌ای نداشته و حتی شاید وفاداری‌اش به طرف مقابل نتیجه عكس داشته است. از این رو، ارزش‌های شخصی‌اش را بدون تأمل كافی در موقعیت كنار می‌گذارد و تصمیم می‌گیرد با هر كسی كه سر راهش سبز شد طرح دوستی بریزد. این رفتار را می‌توان نوعی مقابله به مثل یا انتقام دانست كه به نوبه خود یا فرد را به ورطه بی‌بندوباری و دوستی‌های نادرست و خطا می‌كشاند یا به عذاب وجدان و احساس گناهی كه به ناراحتی ناشی از خیانت دیدن اضافه می‌شود و فرد را افسرده‌تر می‌كند.

بعداز خیانت، تمامی اتفاقاتی كه در بالا ذكر شد برای فرد رخ نمی‌دهد، اما با مرور مطالب می‌توان به اهمیت موضوع پی برد. در جامعه ما به دلیل رشد بسیار سریع جمعیت نسبتاً جوان و پویایی‌‌های پیچیده روابط میان دختر و پسر، متأسفانه چنین اتفاقاتی كم نیست و توجه خاص به این موضوع با تأكید بر تأثیرات بلندمدت آن بر فرد و زندگی آینده خود و خانواده‌ای كه تشكیل خواهدداد حائز اهمیت خاصی است.

شما میتوانید در انجمن خانواده تبیان این مبحث را با دیگر دوستان خود در میان بگذارید.

همچنین می توانید در مورد مسایل و مشکلات شخصی خود  با مشاورین تبیان در ارتباط باشید.

سپیده دانایی

تنظیم برای تبیان: کهتری

مقالات مرتبط

پنج نكته مهم برای مواجه‌های اجتماعی

امان از مردان بدبین!

کوه آتشفشان درون شما

موانع عشق من و تو ...

چگونه عزیز همسرمان باشیم؟