آداب زیارت حرم اهل بیت(علیهم‎السلام)

علامه مجلسى در بحارالانوار، از شهید ثانى(ره) نقل مى‎كند كه وی در كتاب دروس درباره آداب زیارت می‎فرماید:(1)

1- زائر قبل از ورود به حرم باید غسل كند سپس لباس پاكیزه و نو بر تن كرده، با خضوع و خشوع تمام، به حرم وارد شود.

2- ایستادن در حرم و اذن دخول گرفتن با دعاهاى رسیده از ائمه(علیهم‎السلام). اگر دلی شكسته پیدا كرد و اشكش جاری شد، نشان از اجازه ورود است؛ و بداند كه آن حضرات او را پاسخ داده‎اند، وگرنه منتظر فرصتى باشد كه دلی شكسته و حالى پیدا كند زیرا آنچه اهمیت دارد حضور قلب و شوق و محبت است تا رحمت خدا را بیابد.

3- زائر هنگام ورود با پاى راست داخل شود و هنگام خروج با پاى چپ خارج گردد.

4- زائر كنار ضریح بایستد و یا تكیه دهد و ببوسد.

5- زائر پیش روى امام، پشت به قبله در حال زیارت بایستد.

6- زائر پس از اتمام زیارت، گونه راست خود را بر ضریح بگذارد و با تضرع و زارى دعا كند؛ بعد گونه چپ خود را بر ضریح نهد و با الحاح و اصرار به حق آن امام از خداوند، برآورده شدن حاجت خود را بخواهد و امام را نزد خدا شفیع خود سازد و هر چه بتواند در دعا الحاح و اصرار نماید؛ سپس به طرف بالاى سر رود و رو به قبله بایستد و دعا كند.

7- از زیارت‎هاى سفارش شده، استفاده كند؛ مثل جامعه كبیره، امین الله .

8- پس از اتمام زیارت در بالای سر امام، دو ركعت نماز زیارت بخواند.

امام صادق(علیه‎السلام) فرمود: هر كس امام واجب الطاعة را پس از درگذشتن زیارت كند و در آنجا چهار ركعت نماز(دو تا دو ركعتی) بخواند؛ ثواب یك حج و عمره در نامه اعمالش ثبت مى‎شود.

زائران امام هشتم(علیه‎السلام) باید توجه داشته باشند كه خواندن نماز جعفر طیار در حرم مطهر بسیار با ارزش و با اهمیت است .

علامه مجلسى در بحارالانوار مى‎نوسید كه دیدم، شیخ حسین عبدالصمد، جملات زیادی را از قول شیخ ابوالطیب حسین بن احمد فقیه نوشته است :

كه هر كس به زیارت حضرت رضا(علیه‎السلام) یا امامان دیگر مشرف شود و در حرمش نماز جعفر طیار را بخواند در مقابل هر یك ركعت از آن نماز، ثواب هزار حج و عمره و آزاد كردن هزار بنده و ... در نامه اعمالش نوشته مى‎شود، و در مقابل هر گامى كه برداشته ثواب صد حج و صد عمره و آزادى صد بنده در راه خدا و صد حسنه و محو صد گناه به او داده مى‎شود.(2)  

9- زائر بعد از نماز، براى دین و دنیا و یا هر حاجتی دارد، دعا کند، زیرا در چنین زمان و مكانى به اجابت نزدیكتر است .

10- تلاوت كردن قرآن در مقابل ضریح و هدیه كردن آن به امام(علیه‎السلام) كه البته این ثواب تلاوت به خود زائر مى‎رسد.

11- حضور قلب در مقابل امام و حالت توبه از گناه و استغفار كردن. و نیز تاثیر یافتن از زیارت و نمایان شدن در گفتار و رفتار خود را بعد از فراغت از زیارت  .

12- احترام به خادمان حرم . البته خادمان حرم شریف هم باید وارسته و شایسته و اهل خیر و صلاح و متدین باشند و رفتار ناملایم زائران را تحمل كرده و با آنان درشتى نكنند و غریبان را راهنمایى و مشكلات آنان را حل نمایند.

13- زائر در زیارت آخر، وداع نماید و از زیارت‎هاى ماثور(3) استفاده و از خدا زیارت مجدد درخواست كند.

14- زائر، بعد از زیارت، در خود احساس تغییر معنوى بكند؛ زیرا اگر زیارت، قبول شود، موجب از بین رفتن گناه مى‎شود.

15- رفتار و رفت و آمد زائران، باید به گونه‎اى باشد كه به زیارت آن لطمه‎اى نزند و لیاقت مقام زائرِ امام را داشته باشند، مثلا، خانمى بدحجاب نباشد كه از شان و مقام انسانى خود بكاهد.

پی‎نوشت‎ها:

1- بحارالانوار، ج 10، ص 134.

2- بحارالانوار، ج 100، ص137 .

3- یعنی روایت شده، مطابق حدیث، سینه به سینه .