ظروف سفالی برای غذا
همچنان دود از كنده بلند میشود
قدیمیترین ظروف سفالی كه باستان شناسان موفق به یافتن آنها شدهاند، مربوط به هزاره دهم پیش از میلاد و از محدوده بینالنهرین است. این مسئله نشان میدهد كه وقتی انسانهای اولیه از خوردن غذا در ظرف سنگی و چوبی به تنگ آمدند، به سفال روی آوردند.
قدیمیترین ظرف سفال ایرانی نیز مربوط به 8 هزار سال پیش از میلاد است كه در روستای گنجدره در حوالی كرمانشاه پیدا شدهاست. به هر حال ظروف سفالی را میتوان قدیمیترین ظروف غذاخوری نامید كه البته این قدمت باعث فراموشی آنها نشده است و هنوز هم به دو شكل سنتی سفال و سرامیك استفاده میشوند.
ظروف سرامیکی:
سفالی كه لعاب میخورد و مجدداً پخته میشود به سرامیك تبدیل میشود.
امروزه ظروف سرامیكی معمولاً به عنوان ظروف غذاخوری استفاده میشوند و ظروف سفالی بیشتر جنبه تزئینی دارند، چون سفال اگر لعاب نداشته باشد چربی و رطوبت را پس میدهد.
تهیه ظروف سرامیکی:
برای تهیه این ظروف معمولاً از خاك كائولن به عنوان ماده اولیه به همراه مقداری كاه و شن به عنوان چسب استفاده میشود. این مواد با آب مخلوط میشوند و گل حاصل به شكل ظرف مورد نظر در میآید و سپس در كورهای با حرارت حدود 800 درجه به مدت 8 ساعت عملیات پخت صورت میگیرد. سپس كوره خاموش میشود و ظروف شب تا صبح همانجا میمانند و به آرامی خنك میشوند. بعد از این مرحله با كمك اكسیدهای رنگی فلزات آهن و آلومینیوم و مس و سرب، لعاب بر روی ظرف قرار میگیرد و مجدداً عملیات پخت تكرار میشود. ظرفی كه به این ترتیب تهیه شده است، چون در درجه حرارت 800 درجه پخته شده، توان تحمل حرارت بالایی دارد، به طوری كه بعضی از ظروف سرامیك را میتوان در ماكروفر استفاده كرد. همچنین این ظروف تحمل شعله ملایم را نیز دارند.
خطرات ظروف سفالی:
كارشناسان هشدار میدهند در استفاده از ظروف سفالی و سرامیك باید از استفاده از ظروف آبیرنگ بهعنوان ظروف غذاخوری پرهیز كرد، چون این ظروف دارای تركیبات سربی هستند و احتمال بروز مسمومیت غذایی را ایجاد میكنند. غیر از این، در مذمت ظروف سرامیك و خطرات آن برای سلامت، هیچ مطلب دیگری نمیتوانید پیدا كنید، اگرچه از محاسن این ظروف میتوان به سبك بودن و قیمت كمترشان نسبت به ظروف چینی و كریستال اشاره كرد.
*مطالب مرتبط:
تاثیر ظروف آلومینیومی و مسی بر کیفیت غذا
تاثیر ظروف استیل، تفلون و ... بر غذا