منابع اورانیم ایران چقدر است؟
بر اساس اطلاعات موجود در سال 1999بیش از 90% تولید جهانی اورانیوم توسط ده كشور تامین گردیدند كه این كشورها عبارتند از: استرالیا، كانادا، قزاقستان، نامیبیا، نیجر، فدراسیون روسیه، آفریقای جنوبی، اكرائین، آمریكا و ازبكستان كه هر یك از این ممالك بیش از 1000 تن اورانیوم تولید و روانه بازار كردند. در این میان كانادا با 25% تولید در صدرو استرالیا و نیجر با 14.8% و 9% تولید جهانی درمرتبه دوم و سوم قرار دارند.. حدود 50% تولید از معادن نزدیك به سطح زمین كه كم هزینه می باشند بوده و 32% از معادن واقع در عمق زمین كه پر هزینه تر می باشد و مابقی نیاز از طرق سایر منابع كه توضیح آن در بند 3 می آید تامین شده اند. در سالهای بعد تاكید بر استخراج اورانیوم از معادن نزدیك به سطح زمین دارای اهمیّت بیشتری گردیده و بخش اعظمی از معادن درعمق بدلیل پر هزینه بودن استخراج تعطیل شده اند.
در سالهای بین 1991 و 1999 معادل 40% نیاز جهانی از طریق منابعی غیر از معادن و بطور مشخص از موجودی سوخت راكتورهای تعطیل شده تامین گردیدند. از سال 1995 یك منبع مهم دیگر تامین اورانیوم به عرصه آمد كه امتیاز آن عمدتا در اختیار آمریكا و روسیه می باشد و آن استفاده از اورانیوم موجود در سلاحها و موشكهای هسته ای بود كه در قالب پیمانهای خلع سلاح اتمی از زرادخانه های هسته ای خارج گردیدند و در حال حاضر نیز این منبع عظیم كماكان مورد بهره برداری این دو كشور بزرگ اتمی قرار دارند. از سوی دیگر تكنو لوژی استخراج اورانیوم و قیمت جهانی آن اهمیت فراوانی در استخراج و عرضه آن پیدا كرده است. برابر اطلاعات موجود، علیرغم وجود مقادیر قابل توجه این فلز در نقاط مختلف، تعدادی از كشورهای تولید كننده بدلیل هزینه بالای استخراج و همچنین عدم برخورداری از تكنولوژی پیشرفته در امر استخراج مراكز اكتشاف خود را تعطیل كرده اند و هم اكنون بدلایل فنی، مالی و مدیریتی عملا استخراج و عرضه اورانیوم جهت مقاصد تجاری در دست ممالك صنعتی بزرگ قرار دارند.
در حال حاضر 24 كشور دارای معادن اورانیوم در نزد آژانس بین المللی انرژی اتمی ثبت شده اند كه بغیر از چین، پاكستان و هندوستان مابقی گزارشات رسمی منابع و معادن اورانیوم خود را ارائه می دهند. ضروری است توجه شود كه هزینه تولید 130 دلار آمریكا برای هر كیلو اورانیوم زیاد محسوب و منابع با هزینه تولید كمتر كه عبارت از 80 دلار و 40 دلار در هر كیلو هستند بسیار با صرفه ترند و برای مثال كانادا در سال 1999 ،31% از این اورانیوم بسیار اقتصادی را به بازار عرضه نمود. پیش بینی می شود كه تا سال 2015 نیاز جهانی اورانیوم مابین 54500 الی 79800 تن باشد در حالیكه تولید جهانی در همین دوره بین 42000 تن تا 62000 در خوشبیتاته ترین حالت برآورد می گردد .بر اساس چنین واقعیاتی است كه تدریجا توسعه بیشتر نیروگاههای هسته ای مورد بازنگری جدّی قرار گرفته و توجه به منابع دیگر مانند ژئو ترمال رو به افزایش است.
بر اساس گزارشهای رسمی ایران به آژانس، ذخائر اورانیوم قطعی ایران بعد از حدود بیست سال اكتشاف و تحقیق 491 تن برآورد گردیده است كه می توان 876 تن منبع احتمالی قابل بهره برداری با هزینه استخراج هر كیلو 80 تا 130 دلار را نیز بر آن افزود.
علاوه بر اینها فرضیات غیر قابل اثباتی در مورد وجود 4500 تن اورانیوم دیگر و یا احتمال پیدا شدن 5000 تن ذخائر جدید وجود دارند كه تا كنون تائید نگردیده اند. برابر این آمار، منابع قطعی اورانیوم ایران را باید حدود1400 تن برآورد كرد وهر سیاستی باید با توجه به این ارقام طراحی وبرنامه ریزی شود. مطلبی كه این آمار و ارقام به زبان روشن بیان می كنند این است كه ما به هیچ وجه دارای منابع قابل اعتنای اورانیوم كه بتواند نیاز بلند مدّت ما را جهت برق هسته ای تامین كنند نیستیم و تامین برق از نیروگاه های اتمی بدون تامین سوخت از خارج مقدور نیست و حتّی اگر غنی سازی را هم به حدّ كمال انجام دهیم چاره ای بجز وارد كردن اورانیوم(منظور ماده معدنی اورانیوم) از منابع خارجی كه بطور عمده در كنترل كشورهای خاصّی هستند نداریم و اصولا بحث خود كفائی كشور در این مورد بنظر نمی رسد كه بر مبنای اطلاعات صحیحی طرح شده باشد.
گردآوری: مژده اصولی