پیام آور عاشق!!
ملاصدرا فیلسوف برجسته اسلامی پس از بیان انواع عشق، تفاوت میان عشق حقیقی و مجازی را مطرح می نماید. ما در مقالات گذشته این بیان را ذکر نمودیم و گفتیم عشق حقیقی محبت به خداوند است. عشق به هر چه غیر از خدا باشد مجازی محسوب می شود. امّا اگر عشقهای مجازی در جهت عشق حقیقی باشند میتوانند مطلوب باشند. زیرا سبب می شوند انسان به عشق حقیقی دست پیدا کند. در آن صورت به سعادت دست خواهد یافت. یعنی هر کس خدا را دوست داشته باشد و بقیه را هم به خاطر خدا دوست داشته باشد. مثلاً مادری که به فرزندش عشق می ورزد، کودک دلبند خود را هدیه ای از جانب خداوند مهربان ببیند. اگر برای او زحمت می کشد، اگر همیشه مراقب اوست، اگر از ناراحتی اش ناراحت می شود و با لبخندهایش شادمان می گردد، همه را ایفای وظایف و ایثار در راه خدا بداند. همه این کارها را انجام دهد چون خدا دوست دارد و او هم به خدا عشق می ورزد. یا برای مثال زن و شوهری که به یکدیگر علاقه مندند، این عشق و محبت میان خود را هدیه ای الهی بدانند. خداوند در قرآن می فرماید: و جعل بینکم مودّة و رحمة؛ و میان شما دوستی و مهربانی قرار دادیم.(1) مودّة عشق پاک و خالصی است که عاشق همه چیز را برای محبوبش می خواهد. پس اگر زن و شوهری عاشق هم باشند و هر یک بخواهد دیگری به کمال و سعادت برسد می توان گفت عشق آن ها عشقی الهی است. یعنی عشق شان در جهت عشق حقیقی قرار دارد. آن وقت نه تنها با عشق به هم از خداوند دور نمی شوند بلکه لحظه به لحظه با این محبت و عشق به خداوند نزدیک می شوند.
پیامبر بزرگوار اسلام الگو و اسوه کاملی برای ما هستند. همه اعمال و رفتار پیامبر برای ما سرمشق است. او عاشق خدا بود. کاری نمی کرد که محبوبش ناراحت شود. فقط او را دوست داشت. امّا پیامبر مردم را هم دوست داشت. همان طور که خداوند متعال در قرآن کریم خطاب به پیامبر میفرماید: فبما رحمة من الله لنت لهم و لو كنت فظّاً غلیظ القلب لانفظّوا من حولك؛ «به موجب لطف و رحمت الهی تو بر ایشان نرم دل شدی كه اگر تندخو و سخت دل بودی از پیرامونت پراكنده میگشتند.»(2)
عشق و محبت پیامبر نسبت به بندگان خدا عشقی در جهت عشق به خداوند است. یعنی خداوند بندگانش را دوست دارد و می خواهد آن ها هدایت شوند. پیامبر هم عاشق خداست و می خواهد کاری را انجام دهد که او دوست دارد. پس پیامبر بندگان خدا را دوست دارد و در راه هدایت آن ها از هیچ کوششی دریغ نمی کند.
در اینجا علت گرایش مردم به پیامبر اكرم(ص) علاقه و محبتی دانسته شده است كه نبی اكرم نسبت به آنان مبذول میداشت. ممکن است این سؤال مطرح شود که چطور پیامبر غیر خدا(مردم) را هم دوست داشت؟!! مگر فقط نباید عاشق خدا بود؟! در جواب باید گفت: "عشق و محبت پیامبر نسبت به بندگان خدا عشقی در جهت عشق به خداوند است. یعنی خداوند بندگانش را دوست دارد و می خواهد آن ها هدایت شوند. پیامبر هم عاشق خداست و می خواهد کاری را انجام دهد که او دوست دارد. پس پیامبر بندگان خدا را دوست دارد و در راه هدایت آن ها از هیچ کوششی دریغ نمی کند."
عشق های مجازی دیگری هم هستند که نه تنها انسان را گمراه نمی کنند بلکه سبب کمال و سعادت او می شوند.
به نظر شما این عشق ها کدامند؟ ما در آینده به برخی دیگر از این عشق های مجازی خواهیم پرداخت.
ادامه دارد....
پی نوشت
1. سوره مبارکه روم آیه شریفه 21
2. آل عمران / 159
ن- رادفر
کارشناس فلسفه اسلامی