• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
مطالب مرتبط
  • لثه هایی سالم تر با امگا 3
    لثه هایی سالم تر با امگا 3
    بررسی های اخیر مشخص کرده است که مصرف اسیدهای چرب امگا 3، خصوصا دوکوزاهگزاانوئیک اسید(DHA) و ایکوزاپنتانوئیک اسید(EPA) مشخصا موجب کاهش بیماری های لثه می شود.
  • امگا 3 طول عمر را افزایش می ‌دهد
    امگا 3 طول عمر را افزایش می ‌دهد
    محققان می ‌گویند: مصرف اسیدهای چرب امگا 3 با افزایش طول ...عمر ارتباط دارد
  • روش‌های افزودن اُمگا-3 به تخم‌مرغ
    روش‌های افزودن اُمگا-3 به تخم‌مرغ
    مهم ‌ترین اسیدهای چرب امگا -3 عبارت‌اند از: اسید آلفالینولنیک، اسید ایکوزاپنتانوئیک(EPA)، اسید دکوزاپنتانوئیک (DPA) و اسید دوکوزاهگزانوئیک (DHA). 1- استفاده از بذر کتان در جیره‌ی غذایی مرغ‌ تخمگذار: نتایج مختلفی در هنگام است...
عضویت در خبرنامه
  • تعداد بازديد :
  • 140596
  • سه شنبه 14/6/1391
  • تاريخ :

امگا 3 چیست و چه خواصی دارد؟


این روزها بیشتر از هر زمان دیگری صحبت از امگا 3 می‌شود، اما ممکن است برخی از خانواده‌ها هنوز نسبت به نیاز تأمین امگا 3 از طریق تغذیه مناسب اطلاعات کافی نداشته باشند.

امگا

امگا 3 دقیقاً چیست؟

امگا 3 یکی از اسیدهای چرب ضروری است که در ساختمان برخی چربی‌ها وجود دارد و ویژگی‌های خاصی دارد. این اسیدهای چرب را به این دلیل ضروری نامیده‌اند که اولاً برای ادامه حیات بدن کاملاً ضروری است و ثانیاً چون توسط خود بدن انسان قابل تولید نیست، حتماً باید از طریق رژیم غذایی با مکمل‌ها تأمین شود.

در واقع بدن انسان برای برطرف کردن نیازهای خود به مواد تغذیه‌ای ازجمله اسیدهای چرب و پروتئین نیاز دارد.

اسیدهای چرب از اجزای تشکیل‌دهنده چربی‌هاست که بدن قادر به تولید انواع ضروری آن نیست و باید از طریق ماده غذایی تأمین شود.

 

این اسید چرب در چه زمانی شناسایی شد؟

اولین تحقیق به سال 1950 و بررسی‌ای که روی اسکیموها انجام شد، برمی‌گردد. مطالعه روی خون اسکیموها نشان داد با وجود آن که اسکیموها غذای اصلی خود را از گوشت حیوانات پرچرب شکاری تهیه می‌کردند، ولی اسیدهای چرب موجود در خون آن‌ها مانع از تجمع پلاکت و در نتیجه مانع از رسوبات و گرفتگی رگ‌ها می‌شود. در آن سال‌ها امگا 3 را مترادف با روغن ماهی می‌دانستند اما اسیدهای چرب امگا 3 طی 40-30 سال اخیر به خوبی شناخته شده‌اند و در 2 دهه اخیر در مورد نقش آن‌ها در سلامت مطالعه‌های بیشتری انجام شده است.

 

می‌گویند امگا 3 خواص بی‌شماری دارد. این خواص چیستند؟

چربی‌ها در ساختمان سلولی بدن و به خصوص سلول‌های مغزی شرکت دارند. اسیدهای چرب امگا 3 از این نظر نقش‌های به خصوصی را ایفا می‌کنند؛ تحقیقات نشان داده‌اند امگا 3 تأثیر مثبتی در روند درمان میگرن، استرس، تنش‌های عصبی و افسردگی دارد. به طوری که اگر روزانه 2 گرم امگا 3 خالص به بیماران مبتلا به میگرن داده شود، در برخی موارد میگرنشان کنترل می‌شود.

 

در سایر بیماری‌ها چطور؟

مطالعه‌های اخیر نشان داده‌اند، امگا 3 نه تنها در پیشگیری از برخی سرطان‌ها و بیماری‌های قلبی بلکه در کاهش عوارض شیمی‌درمانی نیز موثر است. مصرف امگا 3 در بیماران مبتلا به سرطان پستان به خصوص بیمارانی که تحت شیمی‌درمانی قرار می‌گیرند و دچار اختلال‌های عصبی هستند و اعصاب دست و پای آن‌ها دچار گزگز و درد شدید می‌شود، مفید است.

بهترین منابع اسید چرب امگا 3 انواع ماهی و آبزیان، تخم کدو و تخم کتان و گردو است. در واقع منبع امگا 3 در ماهی‌هایی مانند ماهی آزاد، قزل‌آلا، تن، اسقومری

و شاه‌ماهی تعریف می‌شود

در این بیماران مصرف این اسید چرب تحمل شیمی‌درمانی را بالا می‌برد. همچنین امگا 3 می‌تواند عوارض عصبی ناشی از دیابت را کاهش دهد. تحقیقات در زمینه تأثیر امگا 3 بر ام‌اس نیز در دست انجام است و نتایج موثری نیز به دست آمده. طبق بررسی‌ها، مکمل این اسید چرب، پیشرفت ام‌اس را کند می‌کند.

 

کدام مواد غذایی امگا 3 دارند؟

بهترین منابع اسید چرب امگا 3 انواع ماهی و آبزیان، تخم کدو و تخم کتان و گردو است. در واقع منبع امگا 3 در ماهی‌هایی مانند ماهی آزاد، قزل‌آلا، تن، اسقومری و شاه‌ماهی تعریف می‌شود.

در گیاهان نیز روغن‌های سویا، آفتابگردان، دانه کتان و گردو، فندق و کنجد حاوی امگا 3 است. علاوه بر این، مواد غذایی غنی‌شده با امگا 3 مانند برخی از نان‌ها، آب‌میوه‌ها، روغن‌ها و تخم‌مرغ مورد توصیه متخصصان تغذیه است.

 

زیتون چطور؟

زیتون و روغن آن برخلاف باور عموم امگا 3 قابل‌ملاحظه‌ای ندارد.

 

در چه شرایطی لازم است افراد از مکمل امگا 3 استفاده کنند؟

اگر فردی در هفته 3 تا 4 وعده ماهی مصرف نکند، از یک سالگی به بعد برای کمک به رشد مغزی و پیشگیری از بسیاری بیماری‌ها مصرف مکمل امگا 3 یا شربت روغن ماهی برایش لازم است. همان‌طور که می‌دانید، اسید چرب امگا 6 در تمام روغن‌های مایع یافت می‌شود بنابراین اگر در هفته 3 تا 4 بار ماهی نخوریم، تعادل امگا 3 و امگا 6 به هم می‌ریزد.

 

دوز مکمل چقدر باید باشد؟

دوز مکمل‌های امگا 3 متفاوت و از 100 میلی‌گرم تا 900 میلی‌گرم متغیر است. شرکت‌های تجاری معمولاً مقادیر امگا 3 را روی بسته‌بندی می‌نویسند ولی گاهی پزشک از محتوا و دوز باخبر نیست.

 

هنگام مصرف مکمل امگا 3 باید نکته‌ای را رعایت کرد تا جذب آن افزایش پیدا کند؟

بهتر است امگا 3 را همراه با وعده غذای اصلی مصرف کرد زیرا مکمل آن نوعی روغن است و همراه غذا بهتر جذب می‌شود. البته افرادی که بعد از مصرف آن دچار ضعف در پا می‌شوند، می‌توانند مکمل را قبل از خواب مصرف کنند.

 

ماهی بخور، امگا 3 نخور!

اگر در سبد غذایی خانوار به ‌طور متوسط 4-3 بار در هفته هر بار 120-80 گرم ماهی مصرف شود افراد به هیچ‌وجه نیازی به مصرف امگا 3 نخواهند داشت، اما اگر ماهی مصرف نمی‌شود، می‌توان از مکمل امگا 3 استفاده کرد.  مقدار مکمل مصرفی در دوز غیر درمانی یک گرم و در دوز درمانی 3 گرم در روز است. مکمل امگا 3 باید زیر نظر پزشک و بعد از انجام آزمایش‌های لازم و تشخیص وضعیت اکسیداسیون بدن تجویز شود. می‌گوییم زیر نظر پزشک زیرا مصرف خودسرانه این مکمل عارضه دار است.

اگر در سبد غذایی خانوار به ‌طور متوسط 4-3 بار در هفته هر بار 120-80 گرم ماهی مصرف شود افراد به هیچ‌وجه نیازی به مصرف امگا 3 نخواهند داشت، اما اگر ماهی مصرف نمی‌شود، می‌توان از مکمل امگا 3 استفاده کرد

وقتی مکمل امگا 3 بیش از مقدار مورد نیاز مصرف می‌شود، چون یک نوع اسید چرب است، با اسید چرب امگا 6 که برای عملکرد بینایی و مغزی لازم است، رقابت می‌کند و میزان جذب آن را پایین می‌آورد. از سوی دیگر، وقتی امگا 3 به طور خالص در برنامه غذایی گنجانده می‌شود، کلسترول که برای غشای سلول‌های بدن مورد نیاز است، کاهش می‌یابد و یکپارچگی غشاهای سلولی از بین می‌رود. در دوره‌های خاصی مثل بارداری یا شیردهی نیز مصرف مقادیر بالای امگا 3 می‌تواند خطرساز باشد. افزایش بیش از حد امگا 3 در بدن پاسخ‌های سیستم ایمنی را کند و واکنش‌های دفاعی مثل پاسخ به میکروب‌ها را ضعیف می‌کند. حتی می‌تواند تری‌گلیسیرید خون را به عنوان تأمین‌کننده انرژی بدن از حد طبیعی پایین‌تر آورد و فرد را دچار کمبود انرژی کند. به علاوه، اضافه دریافت آن در بدن اکسید می‌شود و بعد از اکسیداسیون به بافت‌های مختلف از جمله عروق و حتی کبد آسیب می‌رساند و می‌تواند کبد چرب ایجاد کند.

 

امگا 3 ممنوع!

با همه خواص مفیدی که مصرف امگا 3 دارد، اما برای برخی هم مضر است. افراد دچار اختلالات خونی، کسانی که پوستشان به راحتی دچار کوفتگی و کبودی می‌شود، کسانی که از داروهای رقیق‌کننده خون مثل آسپیرین یا وارفارین استفاده می‌کنند، افرادی که به غذاهای دریایی حساسیت دارند و افرادی که فشار خون خیلی بالا و کنترل نشده دارند، نباید امگا 3 مصرف کنند. مصرف دوز بالای امگا 3 سیستم ایمنی بدن را سرکوب می‌کند بنابراین کسانی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است نباید از آن استفاده کنند.

 

امگا 3 علیه بیماری‌ها

مصرف امگا 3 در واقع می‌تواند برای مبتلا نشدن به مجموعه‌ای از بیماری‌ها مفید باشد که برخی از این موارد را مرور می‌کنیم.

* اولین و مهم‌ترین تأثیری که امگا 3 به آن معروف شده، نقش آن در پیشگیری از بیماری‌های قلبی عروقی است.

* رژیم غذایی سرشار از امگا 3 مانع خشکی و ریزش مو می‌شود.

*‌ به گفته پزشکان، سالمندان برای پیشگیری از آلزایمر غذاهای حاوی امگا 3 مصرف کنند.

* امگا 3 باعث بهبود خلق و خو، رفتار و شخصیت اشخاص می‌شود. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که میزان اسیدهای چرب امگا 3 در خون آن‌ها کم است، نسبت به دیگران رفتار متغیرتر و دیدگاه منفی‌تری دارند و دارای علائم خفیف افسردگی هستند، در عین حال افرادی که اسیدهای امگا 3 بیشتری در خون خود دارند، سازگارترند.

 

فرآوری: مریم مرادیان نیری

بخش تغذیه و آشپزی تبیان


منابع:

هفته نامه سلامت - دکتر سید علی کشاورز، متخصص تغذیه و رژیم درمانی

سلامتیران - دکتر هاتف شجاعی، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی

جام جم آنلاین

 

مطالب مرتبط:

خواص ضد کلسترولی امگا3 ها

غذای جادویی برای قلب و مغز

2 فایده‌ی دیگر از امگا 3

تاثیر امگا 3 بر سلامت چشم ها

خواص ماهی و امگا 3 موجود در آن

فواید اُمگا-3 در غذاهای دریایی

چربی امگا- 3 باعث بهبود افسردگی و اسکیزوفرنی می شود

اُمگا-3، معجزه قرن جدید در پیشگیری از بیماری ها

نقش اُمگا- 3در پیشگیری از بیماری ها

UserName