اشکال دارویی : قرص 750 میلی گرمی                                                                                                                                                                                            موارد مصرف : این دارو برای برطرف ساختن کوتاه مدت یبوست بکار می رود                                                                                                                                                 اجزاء فرآورده : قرص سی لاکس حاوی 600 میلی گرم برگ سنا Cassia obovata ( معادل 15 میلی گرم سنوزید B) و 100 میلی گرم دانه گشنیز Coriandrum sativum می باشد.                                                                                                                                     مواد موثره :هیدروکسی آنتراسن گلیکوزید ( سنوزید A,B) ،روغن های فرار نظیر لینالول و کوریاندرول.                                                                                                                                                                                                                               آثار فارماکولوژیک و مکانیسم اثر :                                                                              مطالعات در آزمایشگاه نشان داده است که سنوزیدهای A,B توسط باکتریهای روده بزرگ متابولیز شده ،‌تبدیل به مشتقات فعال Rhein-anthrone می گردند . این ترکیبات موجب تحریک و افزایش حرکات پریستالتیک روده و در نتیجه کاهش جذب آب و الکترولیتها شده و همچنین ترشح مایعات در روده بزرگ را از طریق تحریک ترشح فعال کلراید و مخاط افزایش می دهند . بر اساس گزارشات موجود، اثرات فوق احتمالا با افزایش بیو سنتز و آزاد سازی پروستا گلاندین ها ایجاد می شوند . روغنهای فرار اسانس زیره بعلت داشتن اثرات آنتی اسپاسمودیک مانع ایجاد درد و کرامپ ناشی از مصرف سنا می گردند .                                                                                                                                                                                           تداخل دارویی                                                                                                                                                                                                                            این دارو به دلیل تغییر رنگ و افزایش PH ادرار ممکن است با آزمایشهای تشخیصی ( مانند تعیین میزان اوروبیلینوژن ادرار و تعیین میزان استروژن به روش کوبر ) تداخل نماید . فرآورده های حاوی سنا با داروهای پایین آورنده پتاسیم خون مانند مدرهای تیازیدی ، آدرنوکورتیکوستروییدها ،‌ریشه شیرین بیان و گلیکوزیدهای قلبی تداخل اثر داشته و احتمالا ایجاد اختلالات قلبی و عصبی - عضلانی می نماید .                                                                                                                                                                                                                    مقدارمصرف :                                                                                                      ملین : بزرگسالان 2-1 قرص در روز                                                                             کودکان بالاتر از 6 سال ، 1-0/5 قرص طبق دستور پزشک مصرف شود                                 مسهل : 3-2 قص بطور همزمان قبل از خواب مصرف شود                                                                                                                                                                       موارد احتیاط :                                                                                                                                                                                                                           1- دفع کلیوی ترکیبات آنتراکینونی موجب تغییر رنگ ادرار ( زرد قهوه ای به قرمز ) همراه با افزایش PH می گردد                                                                                                      2- ملینها در خردسالان تا 6 سال بجز با دستور پزشک نباید مصرف شود                                                                                                                                                     عوارض جانبی :                                                                                                                                                                                                                         1- مصرف سنا ایجاد درد و کرامپ شکمی می نماید ولی این فرآورده بدلیل داشتن اسانس زیره احتمالا این عارضه را ایجاد نمی نماید .                                                                                                                                                                                             2- مصرف طولانی مدت و دوزهای بالای این فرآورده موجب از بین رفتن کارایی روده ها ، اسهال و از دست دادن آب و الکترولیتها ( بویژه پتاسیم ) آلبومینوری و هماتوری می گردد .                                                                                                                                          3-مقادیر زیاد سنا ممکن است ایجاد نفریت کند                                                                                                                                                                                   4-در افرادی که به مدت طولانی از ملین های آنتراکینونی استفاده نموده اند پیگمانتاسیون ملانوتیک مخاط روده ( Melanosis colic) مشاهده شده است . البته 12-4ماه پس از قطع مصرف دارو این عارضه از بین خواهد رفت                                                                                                                                                                                                    موارد منع مصرف :                                                                                                 1-این فرآورده مانند سایر ملین ها در بیماران مبتلا به تنگی  و انسداد روده و ایلئوم ، دردهای شکمی ناشناخته ، خونریزی رکتوم با علت نامشخص ،‌بیماریهای التهابی روده و آپاندیسیت ممنوعیت مصرف دارد                                                                                             2-استفاده طولانی از ملین های آنتراکینونی ایجاد وابستگی می نماید لذا مصرف طولانی مدت آنها ممنوع می باشد .                                                                                                                                                                                                                 مصرف در حاملگی وشیردهی                                                                                  1-مصرف این فرآورده در دوران بارداری تنها هنگامی توصیه می گردد که رژیم غذایی مناسب و ملین های فیبری موثرواقع نشده اند .                                                                         2-به علت احتمال ترشح مشتقات آنتراکینون در شیر مادر مصرف این فرآورده در دوران شیردهی توصیه نمی گردد .                                                                                                                                                                                                                     نکات قابل توصیه  :                                                                                               1- با توجه به اینکه اثرات سنا 10-8 ساعت پس از مصرف آن ظاهر می گردد بهتر است این فرآورده قبل از خواب مصرف شود                                                                              2-مصرف حداقل 8-6 لیوان آّب در روز برای کمک به نرمش دن مدفوع و جلوگیری از کاهش آب بدن بیمار ضروری است این امر به علت خروج حجم زیادی از آب یا مدفوع اهمیت دارد .

X