معرفی وبلاگ
این وبلاگ، پایگاه اطلاع رسانی آزمایشی مرکز فرهنگ و سیاست (جهاد دانشگاهی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران) است. در این وبلاگ اخبار فعالیت‌های مرکز، اخبار دانشکده، مقالات و یادداشت‌ها و آثار دانشجویان و استادان انعکاس می‌یابد. امیدواریم در مدتی اندک این وبلاگ را به وب‌سایتی فعال و روزآمد تبدیل سازیم.
دسته
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 6630
تعداد نوشته ها : 8
تعداد نظرات : 0
Rss
طراح قالب
GraphistThem248

تاكيد بر اهميت اعتدال و آزادانديشي بر بنياد انديشه شهيد مطهري

دكتر نجفقلي حبيبي

نشست فرهنگي اعتدال و آزادانديشي در تفكر استاد شهيد مرتضي مطهري در دانشكده حقوق و علوم سياسي برگزار شد. در اين نشست كه دوشنبه، هشتم ارديبهشت و به همت جهاد دانشگاهي دانشكده حقوق و علوم سياسي برگزار شد، دكتر مجتبي مطهري، فرزند شهيد مطهري، دكتر محسن الويري، استاد دانشگاه باقرالعلوم و دكتر نجفقلي حبيبي، دبير كتاب سال جمهوري اسلامي ايران و شاگرد شهيد مطهري سخنراني كردند.


در ابتدای نشست، دکتر مجتبی مطهری گفت: تعادل مبنای انسان شناسی و هستی شناسی دارد و با توازن و زیبایی در ارتباط است.

وی در این مورد ادامه داد: تعادل با میانه روی و عقلانیت رابطه مستقیم داشته و نقطه مقابل افراط و تفریط است.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی عقلانیت را جزو دین دانست و افزود: تفکر امری مقدس و انسانی نیست و دین خدا نیز براساس تفکر و تعقل است.

وی تاکید کرد: روشنفکران افراطی به مساله جوهر دین ، روح شریعت و روح سنت توجه ندارند و بیشتر بر سبک و قالب نو توجه دارند در حالی که شهید مطهری هم به سنت و روحانیت عمیقا دل بسته بود و هم به مسایل جدید و قالب های نو.

فرزند شهید مطهری اظهار داشت: شهید مطهری هم با غرب زدگی و هم با تحجر با تکیه بر تعادل مقابله کرد.

مطهری در ادامه سخنرانی خود لازمه رشد و بالندگی جامعه را آزادی اجتماعی عنوان کرد و افزود: آزادی اجتماعی با رشد سیاسی و اجتماعی ارتباط دارد و مردم خود باید انتخاب کنند حتی اگر انتخاب آنها اشتباه باشد.

وی با بیان اینکه در جامعه ادب و اخلاق را کم داریم اظهار داشت: به عقیده شهید مطهری اگر اسلام بخواهد برقرار بماند باید اجازه آزادی اندیشه را بدهد زیرا که در مقایسه با سایر اندیشه ها درخشان تر است.

وی همچنین با بیان اینکه شهید مطهری موافق فعالیت احزاب با شروطی بود، گفت: فلسفه اجتماعی اسلام و آزادی اجتماعی در کتاب های شهید مطهری نبوده بلکه در یادداشت های ایشان است و باید به این دو موضوع بیشتر توجه شود.

در این نشست، حجت الاسلام دکتر محسن الویری گفت: اعتدال الزاما به آن معنی که ارسطو می گفت یعنی میانه روی در همه امور نیست بلکه اعتدال به معنای میانه روی در اموری است که بتواند به افراط و تفریط منجر شود.

وی گفت: در کمال جویی و خداجویی افراط معنا ندارد.

این استاد دانشگاه با ذکر آیه ای از قرآن کریم که مسلمانان را امت وسط می نامد، تصریح کرد: شهید مطهری بارها گفتند که یکی از محاسن بزرگ دین اسلام اعتدال است؛ اعتدال یک شعار سیاسی نبوده بلکه معتدل بودن دستور دینی است.

عضو هیات علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع) با بیان اینکه اگر از راه اعتدال بازبمانیم دچار جمود و جهالت خواهیم شد، افزود: رعایت اعتدال در هر کاری ساده و آسان نیست؛ اعتدال ریشه ای بوده و حیانی دارد و باید مبنای عمل قرار گیرد هرچند که اعتدال محدود به زمان نیست.

حجت الاسلام الویری در ادامه سخنرانی خود به موضوع آزاداندیشی در تفکرشهید مطهری پرداخت و گفت: شهید مطهری بین اندیشه و عقیده تفاوت قائل بود.

وی اضافه کرد: شهید مطهری بارها و بارها از آزادی اندیشه دفاع کرد زیرا اعتقاد داشت یکی از مقدس ترین استعدادهای بشر که نیازمند آزادی است، تفکر است.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه آزادی حق تکوینی انسان است و باید به آن گردن نهاد، تاکید کرد: شهید مطهری می گفت من از پیدایش افراد شکاک که علیه اسلام سخن بگویند هیچ گاه متاثر نمی شوم زیرا سبب شناخته شدن بیشتر اسلام می شود.

عضو هیات علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع) اظهار داشت: اگر آزادی بیان نباشد، آزادی اندیشه تنها در مغزها باقی می ماند و شهید مطهری نیز تاکید داشتند اگر آزادی ندهیم، هرگز ذهن و فکر مردم در مباحث دینی رشد پیدا نمی کند.

حجت الاسلام الویری سپس با طرح این سوال که آیا می توان بین اعتدال و آزادی اندیشه ارتباط برقرار کرد، گفت: اعتدال بیش از آنکه رفتاری بیرونی باشد، خصلتی درونی است و آزادی اندیشه بیش از هرچیز دیگری آزادی درونی است.

وی تاکید کرد: تجربه تاریخی نشان داده است که وقتی چرخه اعتدال و آزادی اندیشه متوقف می شود، همه دستاوردها در معرض تهدید قرار می گیرد.

این استاد دانشگاه سپس با اشاره به کسانی که همواره تاکید می کنند فرهنگ و ولایت و اسلام در خطر است، گفت: افراط گری های اعتدال گریز باید جواب دهند که برای فرهنگ چه باید کرد؟ آیا کسی وجود دارد که از اعتلای اخلاق در جامعه هم سخن بگوید؟

در رابطه با اعتدال و آزاداندیشی در اندیشه شهید مطهری وقتی که ورود می‌کنیم به این نکته برمی‌خوریم که تمام نکات و مباحث در محافل و سخنرانی‌های مختلف مطرح شده است ولی از طرف دیگر باعث تعجب است که این سخنان همچنان تازه مانده است و بعد از گذشت 35 سال ما هنوز درگیر همان مسائلی هستیم که ایشان در گذشته مطرح کرده‌اند و همچنان در فضای همان گره‌ها و مشکلاتی که شهید مطهری گفته‌اند، هستیم.

الویری در رابطه با مفهوم اعتدال مبتنی بر اندیشه‌های شهید مطهری گفت:‌ اعتدالی که ما از آن سخن می‌گوییم الزاما بر آن مفهومی که از ارسطو نقل شده به مفهوم میانه‌روی در همه امور نیست و ما در همه امور اعتدال را مثبت و مناسب نمی‌دانیم.

وی تاکید کرد: ما در کمال‌خواهی و خداجویی نمی‌گوییم باید اعتدال داشت و در اینجا افراط معنی‌دار نیست.

استاد دانشگاه باقرالعلوم تصریح کرد: اعتدال به این معنا یعنی بر مبنای کمال‌گرایی، به نظرمن یکی از ویژگی‌های فقه اسلامی، اندیشه اسلامی یا حتی تمدن اسلامی است.

وی خاطرنشان کرد: امروز باید معتدل بود و این یک شعار دینی است و اگر به این آموزه دینی عمل کنیم معتقد هستیم.

الویری اظهار داشت: شهید مطهری از دو بیماری جمود و جهالت سخن گفته‌اند و هر دوی آنها را کجراهه می‌دانند و نقد می‌کنند و بر واژه اعتدال تکیه دارند.

وی افزود: شهید مطهری در جای دیگر می‌گوید رسیدن به اعتدال مسیر دشواری دارد و رعایت اعتدال در هر کاری سخت و دشوار است و لوازم خود را می‌خواهد.

وی در ادامه اظهار داشت: اعتدال از دید شهید مطهری یک آمیزه دینی است و ریشه در امور دینی دارد و باید مبنای عمل قرار گیرد.

او تاکید کرد: شهید مطهری با یک باریک‌بینی بین آزادی اندیشه و آزادی عقیده فرق قائل بود و هر چه به نام اندیشه مطرح می‌شود الزاما شایسته تکریم نیست.

الویری خاطرنشان کرد: شهید مطهری در مقابل هر کسی که فکر خود را از جمود و خرافه و روش‌های غیرعقلانی به دست آورده باشد، شمشیر نقد می‌کشد و عقیده‌های از این دست را برنمی‌تابد و به شدت از بحث آزادی اندیشه دفاع می‌کند.

استاد دانشگاه باقرالعلوم خاطرنشان کرد: شهید مطهری در رابطه با آزادی و آزاداندیشی می‌گوید که اعتقاد به خدا مساوی است با اینکه انسان آزاد و مختار باشد. به گفته شهید مطهری یکی از مقدس‌ترین استعدادهای بشر که بسیار نیازمند آزادی است تفکر است.

وی تصریح کرد: آزادی برای اندیشه، حق طبیعی انسان است نه حق اعتباری و هرگاه که انسان هست این حق باید باشد.

الویری یادآور شد: از لوازم گردن نهادن به آزادی اندیشه بیان آزادانه اندیشه‌ها است.

وی افزود: شهید مطهری تصریح می‌کند که از نظر اسلام مفاهیم دینی همیشه با آزادی مساوی بوده است برعکس آنچه در غرب جریان دارد.

الویری اظهار داشت: شهید مطهری در کتابی تأکید می‌کند که در جمهوری اسلامی محدودیتی برای افکار وجود ندارد و از کانالیزه کردن اندیشه‌ها خبر و اثری نیست و همه باید آزاد باشند که حاصل تفکرات و اندیشه‌های خود را مطرح کنند.

این استاد دانشگاه اظهار داشت: آزادی بیان با آزادی اندیشه همراه است و آزادی اندیشه تا آزادی بیان نباشد در حصار ذهن افراد محصور می‌ماند.

الویری افزود: ما باید خدا و برتری اسلام را با فکر و اندیشه خود بشناسیم و بپذیریم و اسلام امروز به این دلیل باقی مانده است که با افکار مختلف درست مواجه شده است.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: اگر کسی در درون خود بتواند روح اعتدال را حاکم کند در اجتماع نیز می‌تواند چنین کاری انجام دهد و کسی که این مدیریت را ندارد در بیرون هم ناکارآمد است.

وی یادآور شد: امروزه خیلی‌ها هستند که موضع عملی خود را با موضعی که در خلوت و به صورت خصوصی مطرح می‌کنند به صورت دو موضع متفاوت بیان می‌کنند و وقتی علت را می‌پرسی می‌گویند به خاطر مصلحت و ... است و این به خاطر مباحث دیگری است که به نظر من کسانی که باعث ایجاد چنین فضایی شده‌اند در درون خود مشکل دارند.

همچنین دکتر نجفقلی حبیبی، در این نشست گفت: تلاش شهید مطهری آن بود تا دانایی مردم را نسبت به اسلام بالا برده و برداشت های غلط از دین مبین در طول تاریخ را از بین ببرد.

رییس اسبق دانشگاه علامه طباطبایی با یادآوری یادداشت نویسی شهید مطهری در روزنامه زن روز اظهار داشت: در آن زمان خیلی از افراد به شهید مطهری می گفتند که در شان شما نیست در این روزنامه مطلب بنویسید اما ایشان پاسخ می داد این روزنامه به خانه همه افراد می رود.

این فعال فرهنگی گفت: متاسفانه امروز منطقه ی ما دچار افراط گرایی به نام اسلام شده است و برای مقابله با آن باید اندیشه ها و تفکرات شهید مطهری را به مسلمانان بشناسانیم.

استاد دانشگاه تهران به موضوع اعتراض در برابر دفن ریچارد فرای ایران شناس آمریکایی در اصفهان اشاره کرد و گفت: مسئولان نباید اجازه رشد این مساله را بدهند زیرا افراط گرایی حیات اسلام را به خطر خواهد انداخت.

حبیبی خاطرنشان کرد: در اسفندماه سال 1357 شهید مطهری گفت ما آرزو داریم در دانشکده الهیات، کرسی مارکسیسم تاسیس شود ، استادان مارکسیست آن را تدریس کنند زیرا از آن نمی ترسیم. این دید کجا رفته است؟

وی با انتقاد از برخی اعتراضات در کشور به هر نوع اظهار نظری ادامه داد: جریان افراط هر روز خرافات بی شماری را در کشور مسلط می کند که این امر هشداری برای جمهوری اسلامی است.

رییس اسبق دانشگاه علامه طباطبایی جدی گرفتن آموزش اسلام اصیل را خواستار شد و گفت: باید از تسلط افراطیون بر جریان فرهنگی کشور جلوگیری شود .

حبیبی با انتقاد از کسانی که از اسلام محمدی دفاع بد می کنند، خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی مبتنی بر آزادی اندیشه و فکر است و برگزاری برنامه های بزرگداشت برای شهید مطهری نیز زنده نگاه داشتن افکار ایشان است.

این استاد دانشگاه تهران تاکید کرد: شهید مطهری به لحاظ آنکه یک فیلسوف اسلامیست، بدنبال مسلط کردن عقل وعلم بود و با پیروی کورکورانه مقابله می کرد.

وی افزود: مطهری امت وسط و اعتدال را اعتقاد صحیح می‌دانست و تلاش وی این بود که دانایی مردم را نسبت به اسلام بالا برده و برداشت‌های غلط مسلمانان را از بین ببرد و مخلصانه و صادقانه در این راه کوشش کرد.

وی افزود: بر اساس فرمایش امیر‌المومنین امام علی (ع) افراط و تفریط از صفات جاهلان است و در اسلام جایی ندارد.

حبیبی ادامه داد: در زمان مطهری افراد افراط‌گر متدین مسئله حضور زنان در جامعه را سخت می‌گرفتند ولی مطهری برای معرفی اسلام و وجود تعادل تلاش کرد و همه می‌دانند که مطهری در تبیین حقایق اسلامی بسیار زحمت کشید و تابع محیط سیاسی نبود.

دبیر جشنواره کتاب سال جمهوری اسلامی عنوان کرد: مطهری کوشش کرد تا جلوی افراط را در مقابل درک مسائل اسلامی گرفته و اعتدال و منطق را جایگزین آن کند و امروز کسانی که افراط و تفریط را سرلوحه کار خود قرار داده‌اند باید بدانند که اعتدال مطهری به عنوان یکی از معیارهای صحیح اسلام می‌تواند الگو باشد.

شاگرد استاد مطهری اظهار داشت: در حال حاضر در منطقه دچار افراط‌گرایی شدیم و افراط به صورت‌های گوناگون بیداد می‌کند در حالی که اگر بتوانیم تفکر شهید مطهری را به خوبی منعکس کنیم اعتدال حاکم می‌شود.

حبیبی با بیان اینکه اسلام‌هراسی در اروپا ناشی از افراط‌گرایی برخی افراد است، گفت:برخی مسلمانان دچار افراط و تفریط می‌شوند و این افراد نمی‌توانند به عنوان افراد متعهد به اسلام شناخته شوند.

وی جریانات سوریه و عراق را نمونه‌هایی از افراط و تفریط در جهان اسلام برشمرد و گفت: افراط و تفریط حیات اسلام را به خطر می‌اندازد و مسئولان نظام ما باید به اتفاقات وحشتناکی که از افراط و تفریط حاصل می‌شود توجه کنند.

وی ادامه داد: مطهری همواره اعلام می‌کرد که ما از آزادی اندیشه نمی‌ترسیم و حتی از وجود کرسی مارکسیست در دانشگاه تهران استقبال می‌کرد زیرا به آزادی اندیشه معتقد بود، امروز کدام یک از متولیان فکری جمهوری اسلامی اینگونه فکر می‌کنند.

حبیبی گفت: گاهی در جامعه خرافات‌هایی به عنوان سنت اجتماعی شکل می‌گیرد و جای مطهری خالی است که با قدرت معنوی خود برای این معضلات فکری بیندیشد.

استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه تسلط جریان افراطی در جامعه برای جمهوری اسلامی یک هشدار است، گفت: اگر مطهری هنوز در جایگاه معنوی بالایی در نظام قرار دارد باید از تفکرات وی استفاده کرده و از تسلط افراط‌گران و جریانات فکری جلوگیری کنیم زیرا این افرا‌ط‌گران به اسلام و جمهوری اسلامی آسیب می‌زنند.

وی افزود: جمهوری اسلامی بر اسلام تشیع، آزادی اندیشه و گفت‌وگوی آزاد و منطقی استوار است و امام علی (ع) نیز در جریان جنگ صفین در برابر افراط‌گری‌های خوارج مطرح کردن اندیشه را آزاد گذاشتند.

وی گفت: توقیف روزنامه‌ها با تفکرات مطهری مطابقت ندارد، وقتی اصالت اندیشه‌های مطهری مطرح می‌شود سالن برگزاری نشست خالی است و گوش شنوایی وجود ندارد که این مسئله به صلاح نظام نیست و غربت تفکرات مطهری را نشان می‌دهد.

وی افزود: افراط‌گران چه کرده‌اند که امروز جوانان ما به اندیشه‌های مطهری توجهی ندارند. وی با بیان اینکه عقل و عقل‌گرایی در اندیشه مطهری جایگاه والایی دارد، اظهار داشت: مسئولان باید به خاموش شدن اندیشه‌های مطهری بیاندیشند.

سه شنبه نهم 2 1393
X