صفحه ها
دسته
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 1092
تعداد نوشته ها : 9
تعداد نظرات : 15
Rss
طراح قالب
خوب، تا اینجا فهمیدیم که غبار بین ستاره ای و بعضی از سحابی ها رو نمیشه دید. این غبارها در فاصله بین کهکشان ها هم وجود دارند.اگر یه نگاه به مطالب قبلی بندازید متوجه میشید که یکی دیگه از چیزهایی که قابل رویت نیستند سیاهچاله ها هستند. سیاهچاله ها از ناشناخته ترین اجرام آسمانی هستند. به گفته دانشمندان و نظریه پردازان این اجرام دارای چگالی بسیار زیاد و در نتیجه گرانش شدیدی هستند انقدر زیاد که وصفش مشکله! (مثلا یک سیاهچاله کوچک میتونه به اندازه کل منظومه شمسی جرم داشته باشه!!!).سیاهچاله ها بقایای ستاره های بزرگی هستند که عمرشان به پایان رسیده. بعد از این که عمر ستاره به پایان رسید و مواد لایه بیرونیش رو به فضا پراکنده کرد هسته ستاره تبدیل به سیاهچاله میشه (الان درمورد سیاهچاله ها زیاد صحبت نمی کنم انشاالله موقش که شد خیلی حرف دارم). حالا سوال اینه که این بندگان خدا که "فی فَلَکِه یُسَبِّحون" چه گناهی کردن که ما نمی بینیمشون!؟ نکته اینجاست که اونها گناهی ندارند! آنها طبق دستوری که از طرف خداوند به آنها رسیده در مدار خود در حرکتند و تسبیح خدا را می گویند. ولی ما انسانها چه...!؟انیشتین نظریه ای به نام نظریه نسبیت عام داره که وقتی تا تهش بریم و کلی از اون فسفرهای مغزمون رو بسوزونیم و سلول های خاکستری مغزمون رو با حداکثر توان به کار بگیریم، می فهمیم که این بابا (انیشتین رو میگم) می خواسته بگه سیاهچاله چون چگالی و جرم زیادی داره نورهایی که از اطرافش می گذرند رو جذب میکنه! به همین دلیل هرچقدر هم که تلاش کنیم نمیتونیم سیاهچاله ای ببینیم، چون درواقع نوری از آنها به ما نمی رسد.جالبه بدونید که راه هایی برای آشکارسازی سیاهچاله ها وجود داره که به موقش عرض می کنم. الان فقط در حد یک معرفی بود (با هم آشنا شدید!؟) و می خواستم بگم سیاهچاله ها هم از اشیاء نامرئی هستند.راستی اگه در مورد اون بابا (انیشتین) و نظریات نسبیت عام و نسبیت خاص سوالی داشتید یا اطلاعات بیشتری می خواستید در قسمت نظرات بگید تا بیشتر در موردش صحبت کنیم.فعلا خداحافظ
دسته ها : مقدمه
دوشنبه یازدهم 6 1387

خوب، اجازه بدید برگردیم به بحث قبل در مورد کهکشان ها و خوشه های کهکشانی. رسیدیم به اینجا که بعضی چیزها وجود دارند که ما نمی بینیمشون اما جرم قابل توجهی دارند. احتمالا تا حالا متوجه شدید که چرا نمی بینیمشون درسته!

الآن می خوام چندتا از اون چیزهایی که نمی بینیم رو به شما معرفی کنم:

با سحابی ها که آشنا هستید. میدونید دلیل این که اونا رو می بینیم چیه!؟

همون طور که گفتم سحابی از گاز تشکیل شده، معمولا توی هر سحابی یک یا چند ستاره وجود داره، سحابی هم نور این ستاره ها رو بازتاب می کنه و روشن میشه در ضمن گرمای این ستاره ها باعث می شه که عناصر درون این سحابی ها به دمای التهاب برسند و مثل یک لامپ مهتابی روشن بشن.

اما بعضی وقتها این گرما برای روشن کردن سحابی کافی نیست و سحابی در طول موج مرئی قادر به نور افشانی نیست پس به ناچار در طول موج های بلند تر و با انرژی کمتر (مثلا امواج فروسرخ یا امواج رادیویی) فعالیت می کند. بنابراین از دید ما خارج می شوند. پس اولین چیزی که نمیتونی ببینیمش این گونه سحابی ها هستند.در تصویر زیر یک نمونه از این سحابی ها رو می بینید. این سحابی در نزدیکی مرکز کهکشان خودمون پیدا شده و در طول موج فروسرخ عکس برداری شده.

 در نور مرئی این قسمت از فضا خالی به نظر می رسه اما در طول موج فروسرخ چنین سحابی عجیبی خواهیم دید.

مورد دوم غبار میان ستاره ای و بین کهکشانی است. همون طور که گفتم درسته که فضا یک خلاء کامل محسوب میشه اما باز هم در هر کیلومتر مربع یک ذره وجود داره. در حجم بزرگی که بین ستاره ها و کهکشان ها وجود داره مجموع این ذره ها بسیار زیاد شده و جرم قابل توجهی پیدا خواهند کرد (قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود) این غبارها را هم نمی توان دید یعنی در هیچ طول موجی تابشی از آنها دریافت نمی شود اما آنها می توانند جلوی دید ما را بگیرند. مثلا در کهکشان خودمان به دلیل وجود غبار زیادی که بین ما و مرکز کهکشان قرار دارد ما نمی توانیم اعماق کهکشان خود را در نور مرئی رصد کنیم (ولی امواج فروسرخ و رادیویی می توانند از این غبارها عبور کنند و به ما برسند و ما با استفاده از این امواج و تلسکوپ های رادیویی می توانیم عمق بیشتری از کهکشان مان را ببینیم). نکته دیگه ای که در مورد این غبارها وجود داره اینه که این غبارها تا حدی جلوی نور ستاره ها رو می گیرن و باعث می شن ستاره کم نورتر به نظر بیاد. این خاصیت باعث میشه که نور ستارگان متمایل به قرمز بشه و هرچی ستاره دورتر باشه قرمز تر به نظر می رسه. و اگر فاصله باز هم بیشتر بشه یا به عبارتی غبار بین ما و ستاره بیشتر بشه دیگه اثری از ستاره نمی بینیم و باید در طول موج فروسرخ دنبالش بگردیم.

می بینید این ذره های کوچک (همین ذرات غبار) چه کارهای بزرگی می کنن، می تونن یه ستاره غول پیکر رو ناپدید کنن! فقط با اتحاد. "وَعتَصِموا بِحَبلِ الله جَمیعاً وَ لاتَفَرَّقوا" انسان ها می توانند تا تفکر در آیات و نشانه های خدا درس های بزرگی بگیرند، این طور نیست!؟ "به درستی که در اینها نشانه هایی است برای کسانی که تفکر می کنند" (قرآن کریم).

دوستان از کنار این آیات ساده نگذرید که خیر دنیا و آخرت شما در آن است.

تمام این زیبایی ها از برکت وجود حضرت ولی عصر(عج) است. برای تعجیل در ظهور ایشان دعا کنید و یک صلوات بفرستید.

دسته ها :
دوشنبه سیزدهم 6 1385

در بحث قبل رسیدیم به اینجا که توی آسمون چیزهایی هست که ما نمی بینیم اما جرم قابل توجهی دارند. جالبه بدونید که چیزهایی که نمی بینیم از چیزهایی که می بینیم خیلی بیشتره!

امام علی(ع) در یکی از خطبه هایشان می فرمایند: نورهایی وجود دارد که شما نمی توانید آنها را ببینید.

نوری که ما می بینیم از یک طیف پیوسته تشکیل شده که از قرمز شروع میشه و با بنفش تموم میشه.سال ها پیش نیوتون با استفاده از یک منشور تونست نور خورشید رو (که ترکیبی از چند نور است و سفید به نظر می رسد) تجزیه کنه. نور خورشید پس از عبور از منشور به دلیل مختلف بودن ضریب شکست برای هر نور، تجزیه شده و یک طیف پیوسته را تشکیل می دهد.

نوری که می توانیم ببینیم قسمت کوچکی از یک خانواده بزرگ به نام موج الکترومغناطیس است. پس نور خاصیت موجی دارد و هر موج یک طول موج. طول موج نور قرمز حدود 600nm (نانومتر=10-9متر) و طول موج نور بنفش حدود 400nm است. به که امواجی طول موج آنها بیشتر از 600nm باشد امواج فروسرخ و امواجی که طول موجشان کمتر از 400nm باشد فرابنفش گفته می شود.

بنابراین نور مرئی گستره ای حدود 200nm دارد، در حالی که گستره امواج الکترومغناطیس از 10-12m (به اندازه هسته یک اتم، که پرتوی گاما نامیده می شود) تا چندین کیلومتر است. پس متوجه شدید که نور ها فقط به صور مرئی وجود ندارند بلکه طبق فرمایش امام علی(ع) نورهایی وجود دارد که ما نمی توانیم آنها را ببینیم.

اجسام می توانند در هر طول موجی را از خود تابش کنند، مثلا خورشید بجز نور مرئی امواج فروسرخ (که باعث گرم شدن زمین می شود) و فرابنفش (که برای موجودات زنده مضر است و توسط لایه اوزون جذب می شود) و حتی اشعه X (که سرطان زاست و باز هم توسط لایه اوزون جذب می شود) هم تولید می کند.

پس متوجه شدید که ما چه اندازه کمی از جهان خود را می بینیم. امروزه با وجود رادیو تلسکوپ ها می توانیم بخش بسیار کوچکی از این جهان مخفی را آشکار کنیم و حتی از آنها عکس بگیریم.

جهان خیلی خیلی وسیع است و ما اکنون پس از گذشت 400 سال از اختراع تلسکوپ فقط توانسته ایم قسمت کوچکی از این آسمان بی انتها را رصد کنیم. و تازه اگر بتوانیم همه جای جهان را ببینیم تازه می شویم مثل کودکی که تازه چشم باز کرده! چون هنوز کمتر از 10 درصد جهان را دیده ایم!!

مطلب بعدی در مورد اجرامیه که تابش های آنها غیر از نور مرئی است و با چشم دیده نمیشن.

دسته ها :
يکشنبه دوازدهم 6 1385

کهکشان: کهکشان ها را می توان از بزرگترین و دور ترین اجرام نسبت به ما به حساب آورد. کهکشان ها مجموعه کاملی از تمامی اجرام آسمان هستند. ستاره ها، سیارات، سحابی ها، غبار میان ستاره ای، سیاهچاله ها، ماده تاریک و... همگی در مجموعه ای به نام کهکشان دور هم جمع شده اند تا نشانگر قدرت بی انتهای پروردگارشان باشند.

 

 

کوچکترین کهکشان ها که کوتوله نام دارند حدود 1000 سال نوری قطر دارند و قطر بزرگترین آنها ممکن است به بیش از 100000 سال نوری هم برسد.

کهکشان ها هم مانند سحابی ها بسیار زیبا هستند و از رنگ های متنوعی تشکیل شده اند (این رنگها به خاطر وجود عناصر مختلف است، هر عنصر وقتی که گرم شود از خود نور ساطع می کند که رنگ این نور برای هر عنصر متفاوت است)، البته این رنگهای متنوع و حتی شکل ظاهری یک کهکشان را نمی توان با چشم غیر مسلح دید، در واقع با چشم غیر مسلح فقط 3 کهکشان را به اندازه یک ستاره کم نور می توان دید در حالی که تا کنون به وسیله تلسکوپ های بزرگ میلیاردها کهکشان رصد شده است.دلیل این که چنین اجرام بزرگی را به این کوچکی و کم نوری می بینیم، فاصله بسیار زیاد آنها از ماست. جالب است بدانید که نزدیک ترین کهکشان به ما یعنی کهکشان آندرومدا حدود 2 میلیون سال نوری از ما فاصله دارد (انصافا از این فاصله نمیشه چیزی دید).

چی شد سرتون گیج رفت! این که چیزی نیست اگه بگم کهکشان ها هم دور هم جمع میشن و خوشه کهکشان ها رو درست می کنن چی!؟ در یک خوشه ممکنه صدها یا هزاران کهکشان وجود داشته باشه. اگه فرض کنیم فاصله بین دو کهکشان به طور متوسط 2 میلیون سال نوری باشه اندازه کل خوشه چند صد میلیون سال نوری میشه. باز اینم چیزی نیست دانشمندان میگن ممکنه این خوشه ها هم دور هم جمع بشن و خوشه خوشه کهکشان ها را بسازند. شاید کهکشان ما هم (کهکشان راه شیری) جزء یکی از همین خوشه ها باشه.

یه نکته دیگه میگم و تمام. چیزی که الآن میگم خیلی عجیبه و ممکنه باورتون نشه اما باور کنید. بر اساس حرکت کهکشان های درون یک خوشه و استفاده از قوانین گرانش می توان جرم خوشه را مشخص کرد اما وقتی جرم کهکشان ها را با هم جمع کنیم کم تر از این مقدار میشه! یعنی جرم کل خوشه از چیزی که میبینیم بیشتر است. پس چیزهایی هم وجود دارند که دیده نمی شوند اما جرم قابل توجهی دارند مانند غبارهای بین ستاره ای و بین کهکشانی، سیاهچاله ها و ماده تاریک. که بعدا دربارشون مفصل توضیح میدم.

اینم یه عکس از یک مشت کهکشان (خوشه کهکشانی)

فعلا خداحافظ.

دسته ها :
سه شنبه هفتم 6 1385

بالاخره فهمیدم چطوری عکس بزارم.

این عکس یکی از سحابی های معروف به نام سحابی عقاب است.

 

قدرت خدا رو ببینید!

دسته ها :
دوشنبه ششم 6 1385

سحابی: معروف به زایشگاه ستاره هاست. شاید از لحاظ زیبایی هیچ کدام از پدیده های آسمان همتای آن نباشد.

سحابی چیزی شبیه ابر در زمین است، مجموعه عظیمی از گاز و غبار میان ستاره ای. سحابی ها از روی زمین به صورت یک لکه ابر رنگی دیده می شوند، البته تشخیص رنگهای مختلف در آنها با چشم ممکن نیست اما با عکس بر داری از آنها با تلسکوپ های بزرگ می توان زیبایی های آن را به خوبی دید.

فضای بین ستاره ها معمولا خلاء کامل است. در حالی که در هوای روی زمین در هر سانتیمتر مکعب یک کادریلیون(=1024=000 000 000 000 000 000 000 000  1000) ذره وجود دارد. بهترین خلائی که می توان در آزمایشگاه تهیه کرد حدود یک میلیارد ذره در هر سانتیمتر مکعب است. در حالی که خلائی که خارج از جو زمین وجود دارد در حدود 0.00001 تا کمتر از 1 ذره را شامل می شود که خیلی خیلی بهتر از بهترین خلاء ما روی زمین است.

ماده بین ستاره ای (همانطور که گفتم فضا کاملا خالی نیست و مقدار بسیار جزیی ماده در آن وجود دارد، به این مواد ماده بین ستاره ای می گویند) معمولا از هیدروژن یا هلیم تشکیل شده است. وقتی چگالی این مواد به یک ذره در سانتیمتر مکعب برسد به آن منطقه از فضا سحابی می گویند.

سوالی که ممکن است پیش بیاید این است که چطور سحابی را که چگالی آن اینقدر کم است از چنین فاصله دوری می توان دید ولی هوای اطراف خود را که تراکم ذرات آن از سحابی بسیار بیشتر است، نمی توان دید؟

دلیلش اینه که سحابی یه وجب دو وجب نیست که حد اقل چند سال نوری قطر داره در چنین حجم بزرگی حتی اگه تو هر سانتیمتر مکعب یک اتم باشه جرم کلش از مجموع اجرام منظومه شمسی هم بیشتر میشه! پس درسته که چگالیش کمه اما جرمش خیلی زیاده و نمیشه اون ورشو دید. (یاد حدیثی از امام علی(ع) افتادم: نپندارید که جرم (وزن) زبان کوچک است در حالی که جرم اش بزرگ است.)

خوب خسته نباشید از دیدن این همه عظمت خدا. خیلی دلم می خواست عکس چند تا از سحابی ها رو براتون بزارم اما نمی دونم توی این وبلاگ چطور میشه عکس گذاشت. اگه شما می دونید حتما به من بگید عکس های جالبی دارم که باید حتما ببینید.

به هرحال توی این لینک ها می تونید چند تا عکس توپ از سحابی های معروف ببینید

سحابی بازتابی

سحابی عقاب

سحابی بومرنگ

سحابی جبار

دسته ها :
يکشنبه پنجم 6 1385

اول میخوام چند تا از اصطلاحات و تعاریف نجومی رو بگم تا حرف همدیگه رو بهتر بفهمیم.

ستاره: کره عظیمی از گازهای داغ و به هم فشرده (مانند خورشید) است. دما در آنجا بسیار بالاست و مرتبا در آنجا فعالیت های هسته ای (البته از نوع صلح آمیز) صورت می گیرد. گفتم که ستاره از گاز درست شده پس در اثر جاذبه خودش تمایل داره که به طرف مرکزش جمع بشه اما همین فعالیت های هسته ایه که دمای ستاره رو بالا میبره و اجازه نمی ده ستاره تو خودش فرو بره و نابود بشه. برای همین گفتم فعالیتش صلح آمیزه! تازه خورشید ما با همین فعالیت های هسته ای داره به ما زندگی میده. شب و روز ما رشد گیاهان گرمای روز و ... به دلیل همین فعالیت های صلح آمیز هسته ایه.

ولی متاسفانه این روال برای همیشه نخواهد بود و عمر هر ستاره ای بالاخره تمام خواهد شد. میدانیم که با هر انفجار هسته ای یک درصد از جرم ماده تبدیل به انرژی می شود. بله همش یک درصد از ماده و این همه انرژی (که از رابطه E=mc2 قابل محاسبه است) بنابراین روزی مواد ستاره به اندازه ای می رسد که دیگر همجوشی هسته ای نمی تواند شکل بگیرد و از اینجاست که دفتر عمر ستاره بسته می شود. عمر هر ستاره به اندازه آن بستگی دارد، هر چقدر که بزرگتر باشد عمر کوتاه تری خواهد داشت!

تعجب نکنید، درسته که ستاره بزرگتره و ماده بیشتری داره اما نیروی گرانش آن هم متناسب با اندازه اش زیاد می شود و برای مقابله با آن باید انرژی بیشتری صرف بشه. به همین دلیل ستاره داغتر، انفجارها شدیدتر و در نتیجه با سریعتر شدن روند از دست دادن جرم عمر ستاره کوتاه تر می شود.

عمر ستاره های بسیار بزرگ که چندین یا چند ده برابر جرم خورشید جرم دارند فقط چند یا چند صد میلیون سال است (می بینید حتی کمشون هم زیاده). ستاره های کوچکتر از خورشید هم ممکن است ده ها میلیارد سال عمر کنند (الله اکبر!).

اما خورشید ما چی؟ چند سالشه؟ چقدر دیگه عمر میکنه؟

هم اکنون که این مقاله را می خوانید خورشید در سن 4.5 میلیارد سالگی است و تا 5.5 میلیارد سال دیگر (یعنی تا سن 10 میلیارد سالگی) به خوبی و خوشی زندگی خواهد کرد. توجه کردین تو این پاراگراف آخر چند بار گفتم میلیارد! راستی 10 میلیارد چند تا صفر داره!

خیلی حرف زدم نه. برای امروز دیگه بسه. اگه سوالی داشتید بپرسید خجالت نکشید.نظر هم یادتون نره.

 

دسته ها :
شنبه چهارم 6 1385

قبل از هر چیز میخوام یه خبر مهم بدم.

سیارات منظومه شمسی 8 تا شدن! البته اولش که 9 تا بودن بعد فهمیدن که یه سری سیارک هم بعد از پلوتون هستند که نه میشه بهشون بگی سیاره نه بگی سیارک یا خورده سنگ. در واقع تعریفی براشون نداشتن یعنی تعریفشون برای سیاره کامل نبود. البته اینا همش تقصیر پلوتون بودا چون خیلی کوچیک بود و در عین حال سیاره هم بود. اوضا خیلی به هم رخته بود یا باید پلوتون رو سیاره حساب می کردن که در اون صورت تعداد بروبچز منظومه شمسی بیشتر از اینها می شد یا اینکه پلوتون رو از خانواده سیاره ها اخراج می کردن. که بالاخره راه دوم رو انتخاب کردند و این سیاره زبون بسته رو از خانوادش انداختن بیرون (حیونکی!). بعد هم برای کارشون یه سری دلیل اوردن که پلوتون مدارش با بقیه سیاره ها فرق می کنه و دقیقا دور خورشید نمی چرخه ... و از این حرفا.

البته نگران نباشید پلوتون هنوز سرجاشه!

دسته ها :
جمعه سوم 6 1385

سلام دوستان.

به وبلاگ من خوش آمدید. در این وبلاگ شما را با زیبایی های دنیای نجوم آشنا خواهم کرد.

دسته ها :
جمعه سوم 6 1385
X