دسته
میانبر
...باهم باشیم
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 111880
تعداد نوشته ها : 358
تعداد نظرات : 94
PageRank
Rss
طراح قالب
محمدرضا عابدي

انقلاب اسلامى ایران مهم‏ترین و بنیادى‏ترین رویداد در طول تاریخ معاصر اسلام است. اثر این رویداد به روشهاى گوناگون و در اندازه‏هاى مختلف تقریبا در تمام کشورهاى اسلامى مشاهده شده است. این انقلاب بزرگ تحت هدایت و رهبرى فعال آیت‏الله خمینى و دیگر علمایى که از وى پیروى مى‏کردند به دست مردم ایران خلق شد. وقوع این حادثه باعث‏سرنگونى معجزه آساى خاندان پهلوى و شاه قدرتمند آن گردید و به تشکیل جمهورى اسلامى ایران منتهى شد. ایران به طور بنیادین از نظر سیاسى و فرهنگى از یک کشور غربمدار و غربگرا به یک کشور اسلامى مبدل شد.

بى‏اغراق باید گفت که این رویداد تاریخى بدون بصیرت، استقامت، فداکارى و زمامدارى و همچنین اراده خلل ناپذیر رهبر روحانى آن براى پیروزى، شاید امکان به وقوع پیوستن آن وجود نداشت. رهبرى و هدایت انقلاب اسلامى به دست‏حضرت آیت‏الله خمینى در تاریخ جهان معاصر اسلام بى‏نظیر است.

توانایى حضرت امام خمینى در درک ضرورت آمادگى نظامى و آمادگى دائمى مردم ایران در جهت وقف خویش براى کشورشان را مى‏توان یک مثال در حد اعلاء براى بیان احساسات عمیق ناسیونالیستى در نظر گرفت. تاریخ انقلاب از آغاز تا کنون را مى‏توان به منزله یک پدیده عبرت‏آموز براى تمام مستضعفان و ستمدیدگان و مسلمانانى دانست که سرنوشت‏خود را اسیر دستان استکبار جهانى مى‏بینند; استکبارى که دین را از زندگى مردم جدا کرده و اسلام را در حد اجراى مراسم عبادى تنزیل داده است. این نهضت‏بر خلاف تمام انتظارات و پیش‏بینى‏ها و در مراحل پایانى که پس از 15 سال تلاش و مبارزه خستگى‏ناپذیر به پیروزى نائل آمد تمام معیارهاى بین‏المللى استکبار را مختل کرد.

این نهضت تمام طبقات اجتماع، بخشها، گروههاى زیرزمینى و احزاب را تحت‏الشعاع خویش قرار داد. بعضى از این گروههاى سیاسى در باطن به انقلاب اعتقادى نداشتند. ولى مجبور بودند به علت مقتضیات زمان و واقعیات موجود به آن گردن نهند.

پایگاه این نهضت که خود موضوع شگفت‏انگیزى است مسجد بود یعنى مکان مقدس عبادت.

نقش حضرت آیت الله خمینى در انقلاب

براى پى بردن و ادراک نقش حضرت آیت‏الله خمینى در انقلاب، در ابتدا ما باید ضمن درک و پذیرش این موضوع که نقش حضرت امام خمینى در پیروزى انقلاب بیشتر مسبوق به شخصیت روحانى و پارساى ایشان و نشاءت گرفته از دستورات اسلامى بود. تطابق این نقش با تئوریهاى سیاسى براى اضمحلال شرایط اجتماعى روز چندان صحیح نیست. امام خمینى وقتى که دیدند درخواستهاى مکرر ایشان براى همکارى و اتحاد بین کشورهاى اسلامى به جایى نرسید، ایشان خود زمام امور را بدست گرفتند و یک تنه به هدایت انقلاب پرداختند و الگویى ساختند تا مردم دیگر کشورهاى اسلامى از آن الهام بگیرند. اگر ما به شخصیت‏حضرت امام خمینى و دستاورد ایشان یعنى انقلاب اسلامى بنگریم، در مى‏یابیم که او در مرتفع‏ترین مکان در بین علماى شیعه در ایران قرار مى‏گیرد. این اعتبار صرفا در راستاى نقش جامع و بنیادین و غیرمعمول که در صحنه سیاسى و اجتماعى ایران از خود نشان داد ختم نمى‏شود بلکه این اعتبار در رابطه با جایگاه علمى و فقهى امام نیز کاملا واضح و بدیهى است. تمایل و رغبت جهان غرب در جهت‏بد معرفى کردن امام خمینى به عنوان یک چهره مبارز که داعیه قدرت سیاسى داشت‏با هدف تحت‏الشعاع قرار دادن و بى‏اهمیت جلوه دادن دستاوردهاى او به عنوان یک فقیه، فیلسوف و عارف است. او توانست‏بر تمامى مشکلات به واسطه سجایاى اخلاقى و روحانى خود فائق شود. على‏رغم زندگى در تبعید، او کمر همت‏به تربیت پیروانى از نسل جوان علما بست و با تعلیم علوم حوزوى به آنها، آنها را در راه وظایف و مبارزات سیاسى و ارشاد یارى داد.

امید شاه این بود که با تبعید امام خمینى بر نفوذ و مقبولیت همگانى او خط پایانى بکشد. این اقدام به شکست انجامید. حضرت امام در تبعید به انتشار اعلامیه‏ها ادامه دادند و در آنها از مردم ایران خواستند تا پیروزى نهایى به مبارزه خود ادامه دهند. این اعلامیه‏ها اثر بسیار زیادى بر روى بیدارسازى افکار عمومى مردم ایران داشت. در اوایل سال 1963 میلادى امام خمینى به لت‏سرسپردگى شاه به قدرتهاى بیگانه که حامیان اصلى دیکتاتورى رژیم پهلوى بودند، به خصوص امریکا و اسرائیل حمله نمودند و خطر ادامه این روند را گوشزد کردند. در آن روزها در ایران انتقاد از خاندان سلطنتى و اسرائیل مطلقا ممنوع بود. اما امام خمینى با توجه به ویژگى شخصیتى ایشان که سازش ناپذیر بودند این ممنوعیت را نادیده گرفتند و به رابطه بسیار نزدیک نظامى، سیاسى، امنیتى و اقتصادى که بین اسرائیل و رژیم پهلوى وجود داشت اشاره کردند و به آن حمله نمودند. امام خمینى همچنین ادامه نقض قانون اساسى توسط شاه را محکوم کردند و با یادآورى سوگندى که او هنگام رسیدن به سلطنت در مورد تعهدش به حفاظت و حمایت از اسلام خورده بود و آن را نادیده گرفته بود، شاه را مورد حمله قرار دادند.

امام خمینى که خود یک فقیه اسلام‏شناس بود اعتقاد داشت که جوهره یک کشور اسلامى باید بر مبناى حاکمیت احکام الهى باشد. او حکومت دینى را یکى از راههاى نزدیک‏سازى انسان به خداوند مى‏دانست و هدف از تشکیل حکومت اسلامى را ادامه نبوت و حفاظت و صیانت از دین و تمشیت امور دنیایى انسان مى‏دانست. به عبارت دیگر او سیاست را از دیانت جدا نمى‏دانست و حفاظت از اسلام و اجراى احکام الهى را از اهداف اولیه یک کشور اسلامى مى‏دانستند. امام خمینى اعتقاد داشتند که قلمرو فعالیت در یک کشور اسلامى هم معطوف به امور دنیایى انسانها است و هم در برگیرنده مسائل جهان اخروى. بدین صورت مسئولیت‏یک کشور اسلامى نسبت‏به اتباعش این است که در رساندن آنها به کسب رضاى خداوند آنها را یارى دهد.

ایشان مسئولیت رهبر یک کشور اسلامى را در این مى‏دیدند که تمام آحاد ملت را به تبعیت از اهداف شریعت رهنمون سازند. اما شاه از تمام این احکام تخطى کرد. کاملا آشکار بود که دشمنى رژیم پهلوى با اسلام تنها از امیال یک دیکتاتور براى رسیدن به قدرت نشاءت نگرفته بود بلکه این دشمنى بخشى از یک استراتژى جامع براى حذف اسلام به عنوان یک نیروى عظیم و پویا در سرتاسر جهان اسلام از عرصه‏هاى اجتماعى و سیاسى بود. این توطئه در مراکز عظیم امپریالیسم طراحى شده بود و به سرسپردگان و عوامل محلى امپریالیسم در مناطق مختلف محول شده بود.

نقش حضرت امام خمینى در انقلاب ایران از این جهت کلیدى و بارز است که خاستگاه سلسله حوادثى که باعث‏بوجود آمدن اولین جرقه‏هاى انقلاب شدند به طور مستقیم با زندانى شدن ایشان تنگاتنگ در ارتباطند. به علاوه امام خمینى در مقام یک رهبر انقلابى نه تنها روحا و جسما به انقلاب متعهد بودند بلکه این انقلاب نیز با ایشان هویت‏خویش را باز مى‏یافت. امام خمینى عمیقا معتقد بودند که احکام صادره توسط رژیم شاه روزى ملعن خواهند شد و فقط قانون خداى بزرگ باقى خواهد ماند.

امام در کشف‏الاسرار مى‏نویسند که: «تمام دستورات و احکام صادره در رژیم دیکتاتورى رضاخان سرباز، هیچ ارزشى ندارند، قوانین وضع شده در مجلس بسان کاغذپاره‏اى مى‏مانند که باید سوزانده شوند تمام مزخرفاتى که از مغز این سرباز بى‏سواد تراوش کرده‏اند همه پوسیده هستند و فقط قانون خدا باقى خواهد ماند و گذر زمان را در آن تصرفى نیست. »

این نوع صراحت لهجه سازش ناپذیرانه که حاکى از عمق بصیرت امام خمینى از واقعیات است علاوه بر آن که باعث افزایش ترس و بیمناکى رژیم پهلوى شد و در یک سرى از روحانیون نیز که در وهله اول مانند هر تشکیلات دیگرى به حفظ موقعیت و مقام خود و ارتقاى منافع حزبى خود مى‏اندیشیدند ایجاد رعب و وحشت کرد. به زعم آنها این نوع صراحت لهجه خطرآفرین بود. به هر تقدیر این فضاء و محیط ضد اسلامى قادر به برآوردن خواسته مردم ایران نبود.

از اینرو پیروزى آیت‏الله خمینى بدون منابع مادى، حزب سیاسى و راه انداختن جنگ و بدون کمک قدرتهاى خارجى بسان یک معجزه مى‏ماند و همگى این عوامل باعث‏شده‏اند که او به عنوان رهبر بى‏چون و چراى یک نهضت‏بزرگ و موفق انقلابى شناخته شود.

یکى از دستاوردهاى قابل ملاحظه انقلاب اسلامى این بود که توانست از مردمى که در آن زمان بسیارى از آنها از تواناییهاى مکتب خود غافل بودند این امکان را بدهد که به بازشناسى اسلام بپردازند و در این بین سجایاى اخلاقى و جذبه‏هاى معنوى امام خمینى نیز به عنوان یک الگوى بزرگ نقش بسیار مثبتى در راه متعهد شدن مردم ایران به اسلام داشت. در اینجا مردى بپاخاست که به هیچ وجه در فکر اکتساب منافع فردى و فرقه‏اى نبود. حضرت امام خمینى به حق جلوه‏گاه متعالى‏ترین آرمانهاى ملت ایران بود.

سلسله حوادثى که در ژانویه 1978 شروع شدند بعد از یک سال با محو نهایى تمام آثار رژیم شاه در ایران به سرانجام رسیدند. در آن زمان دولت موقت انقلاب اسلامى جایگزین رژیم شاه شده نهضت اسلامى و مبارزات خستگى‏ناپذیر مردم ایران به رهبرى حضرت آیت‏الله خمینى فروپاشى مهم‏ترین، امن‏ترین و مورد اعتمادترین پایگاه امپریالیسم آمریکا در منطقه را به دنبال داشت و منجر به تشکیل حکومت اسلامى گردید که بى‏توجه به نفوذ شرق و غرب بود. این انقلاب بارقه‏اى از امید در قلوب مسلمین و مستضعفین جهان ایجاد کرد و به آنها ثابت نمود که بدون اتکاء به شرق و غرب آنها نیز مى‏توانند در شکل‏گیرى سرنوشت‏خویش سهیم شوند و حکومت مورد نظر خود را تشکیل دهند. با عنایت‏به آنچه گفته شد تمییز انقلابهاى آمریکا و فرانسه از یک طرف و انقلاب اسلامى ایران از سوى دیگر، آسان خواهد بود در انقلابهاى آمریکا و فرانسه مردم کوشیدند تا گذشته خویش را نفى کنند در صورتیکه در انقلاب اسلامى مردم بعکس با تداوم و اوج یک بخش مهمى از میراث اسلامى ایران که ثمره سالهاى زیادى از تکامل سیاسى، روحانى و فکرى بود، انقلاب اسلامى را خلق کردند.

ادامه دارد...


دسته ها : انقلاب اسلامی
يکشنبه 15 10 1387
X