معرفی وبلاگ
شیراز را به تخت‌جمشید و حافظیه و شاهچراغش می‌شناسیم، یزد را به بادگیرهای سرو مانندش، اصفهان را به زنده‌رود كم‌آبش، به میدان نقش جهان دود گرفته و به چهل‌ستون شگفتش و تبریز را هم به بازار رویایی‌اش؛ اما بسیاری از دیدنی‌های این شهرها پشت برخی ناشناخته های میهن عزیزمان پنهان شده‌ است. این جاذبه‌ها گاهی آنقدر شگفت‌ است كه نه‌تنها با جاذبه‌های مشهور آن قدرت برابری دارد، بلكه بسیاری از آنها كهن‌تر و عظیم‌تر و زیباتر هستند. سعی داریم تا شما را با این جاذبه ها آشنا سازیم.
شخصیت ها
موضوعات مطالب
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 128993
تعداد نوشته ها : 526
تعداد نظرات : 33
Rss
طراح قالب
بـــــوق بــــــــوق ایران
تصويري از عظمت كاخ‌ها

 

ازآنچه امروز از تخت جمشيد بر جاي مانده تنها مي توان تصوير بسيار مبهمي از شكوه و عظمت كاخ‌ها در ذهن مجسم كرد. با اين همه مي توان به مدد يك نقشه تاريخي كه جزئيات معماري ساختمان كاخ‌ها در آن آمده باشد و اندكي بهره از قوه تخيل، به اهميت و بزرگي اين كاخها پي برد.

تخت جمشيد داراي سيستم حرارتي و تهويه بوده ، كه فضاهاي داخل آن را در زمستان گرم ودر تابستان خنك و معتدل مي كرده است . دشت سرسبز مرودشت ، سقفهاي بسيار بلند و فضاهاي وسيع ، درهاي گشاده و پنجرههاي متعد د هواي تخت جمشيد را در تابستان معتدل وخنك مي ساخته و در زمستان ديوارهاي خشتي و لايه هاي گچ كه يك عايق حرارتي تشكيل مي داده ، پردههاي ارغواني بلند و ضخيم كه مانع نفوذ سرما به درون فضاها وتالارها مي شده ، پوشش سقف نيز چوبي بوده كه اين امر در گرم شدن محيط تاثير به سزايي داشته است .

تخت جمشيد نيز داراي سيستم آب و فاضلاب بوده ، در تخت جمشيد مجاري زيرزميني آبرساني و فاضلاب پيچ در پيچي كشف شده كه به طول بيش از 2 كيلو متر مي رسد.

تخت جمشيد نه يك شهر بوده و نه يك دژ و نه يك پرستشگاه ، تخت جمشيد دو نقش جداگانه اما تا اندازه اي به هم پيوسته ايفا مي كرده ، نخست اينكه چون در قلب امپراطوري قرار داشته گنج خانه ي مناسبي براي اندوختن ثروت روز افزون كشور بوده ، دوم اينكه جايگاه مناسب و با شكوهي براي برگذاري مراسم و جشن‌هايي بوده كه در آن زمان برگزار مي شده (جشن‌هاي مهرگان و اعياد نوروز) به نقل از مورخان در تخت جمشيد بيش از 120000سكه ي طلا و نقره ، ظروف و مجسمه‌هاي بسيار ناب، اثاث گران‌قيمت، نيمكت‌هاي زرين، لباس‌ها وفرش‌هاي ارغواني گرانبها و....نگهداري مي‌شده كه در نهايت با حمله اسكندر مقدوني همه اين اشياء يا به غارت رفت يا طعمه حريق شد.

اسكندر وقتي كه وارد تخت جمشيد شد و اين همه شكوه و ثروت ديد دستور داد كه هر چيز را كه مي توانند با خود ببرند و هر چيز را كه نمي توانند نابود سازند.

تخت جمشيد نه شهر بود و نه دژ، جايگاه با شكوهي براي برگزاري مراسم بزرگي بود كه شاه ايران سران كشور و نمايندگان 28 كشور متبوع را در بارعام به حضور مي پذيرفت.

طرح اصلي ساختمان تخت جمشيد دردوران فرمانروايي داريوش بزرگ ريخته شد. از همان نخست تعداد و محل كاخ ها، عمارت ها و كاربردهاي جداگانه هر يك معين ومشخص شد.

براي برپايي اين بنا از سه نوع مصالح ساختماني عمده ( چوب، خشت هاي خام و پخته و سنگ هاي آهكي محلي ) استفاده شده است. چوب هايي كه در محل تهيه مي شد با ذوق و سليقه طراحان و معماران سازگار نبود وناگزير بودند چوب هاي در خور كاخ هاي تخت جمشيد را از دور دست ها حمل كنند. براي مثال،تيرهاي زير از چوب درخت سدر بوده كه در آن زمان فقط در لبنان مي روييده است.

خشت هاي گلي در ساختن ديوارها و روپوش سقف ها به كار مي رفت كه دوام چنداني نداشت. اين خشت را باران مي شست و با بر اثر زمين لرزه فرو مي ريخت. سنگ هاي كوه رحمت براي سنگتراشان و معماران جمشيد از هر جهت مناسب بود.

اين سنگ هاي آهكي بسيار سخت و محكم اند و رنگ هاي طبيعي گوناگون سفيد، كهربايي، دودي و سياه دارند كه خوب تراشيده مي شوند. به ويژه نوع سياه آن كه بر اثر صيقل به شكل مرمر در مي آيد. بسياري از قطعه سنگ ها را گيرهاي آهني به نام  دم چلچله به هم متصل كرده اند.

در حد فاصل سنگ ها از ملات استفاده نشده است. ديوارها را با آجر لعابدار و كف اتاق ها را با گچكاري مي پوشاندند. روي درها با قطعات زر وسيم آراسته شده بود. پرده هاي بزرگ رنگي بر زيبايي درون و برون كاخ ها مي افزود. فرش هاي نفيس كف اتاق ها چشمان را خيره مي كرد.

عملا امكان نداشت كه ساختمان تخت جمشيد در دوران شاهي داريوش بزرگ به پايان برسد. كار ساخت اين بناي عظيم در طول حكومت پسر او خشايار شا اول و نوه اش اردشير اول ادامه يافت. بدين تربيت ساخت بنا نزديك به 200 سال طول كشيد.

هخامنشيان در ساخت تخت جمشيد از منابع گوناگوني الهام گرفتند. پارس ها دست كم با دو فرهنگ غني، اوراتو در شمال و ايلام در جنوب ،آشنا بودند و از آنها براي ريختن شالوده محكم فكري در هنر معماري بهره گرفتند.

هخامنشيان در لشكر كشي به مصر، بابل،ليدي و اروپا، با انديشه هاي ديگري در زمينه معماري آشنا شدند و با به دست آوردن ثروت سرشار ، هنرمندان و سنگتراشان و معماران برجسته را در گسترش و زيبا سازي تخت جمشيد به خدمت گرفتند.



نكته اي كه سخت غير قابل باور مي نمايد اين واقعيت است كه اين مجموعه عظيم و ارزشمند هزاران سال زير خاك مدفون بوده تا اينكه در اواخر دهه1310خورشيدي كشف شد.

چيزي كه در نگاه اول در تخت جمشيد نظر بيننده را به خود جلب مي كند، كتيبه ها و سنگ نبشته هاي گذر خشايارشاه است كه به زبان عيلامي و ديگر زبانهاي باستاني تحرير شده است. از اين گذر به مجموعه كاخهاي آپادانا مي رسيم، جائي كه در آن پادشاهان بار ميدادند و مراسم و جشنهاي دولتي در آن برگذار مي شد.

مقادير عمده اي طلا و جواهرات در اين كاخها وجود داشته كه بديهي است در جريان تهاجم اسكندر به غارت رفته باشد.

تعداد محدودي از اين جواهرات در موزه ملي ايران نگهداري مي شود. بزرگترين كاخ در مجموعه تخت جمشيد كاخ مشهور به "صد ستون" است كه احتمالا يكي از بزرگترين آثار معماري دوره هخامنشيان بوده و داريوش اول از آن به عنوان سالن بارعام خود استفاده مي كرده است.

موضوع : فارس - تخت جمشيد
جمعه 1391/2/29
X