معرفی وبلاگ
دسته
لینکدونی
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 2307117
تعداد نوشته ها : 11235
تعداد نظرات : 345
Rss
طراح قالب
مهدي يوسفي
دیابت یک نوع اختلا ل در سوخت و ساز بدن است که در آن یا انسولین به تعداد کافی در بدن وجود ندارد یا انسولین موجود قادر نیست تا وظایف خودرا به درستی انجام دهد و در نتیجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون بالا می رود. انسولین هورمونی است که توسط سلول های «بتا» واقع در پانکراس ترشح می شود و وظیفه اصلی آن کاهش قند خون است، پانکراس نیز یکی از غدد دستگاه گوارش است که در پشت معده قرار دارد بالا بودن قند خون در دراز مدت باعث بروز عوارض در سیستم قلب و عروق، کلیه، چشم و سلسه اعصاب می شود.
دیابت نوع یک:
اغلب به نام دیابت وابسته به انسولین یا دیابت جوانان خوانده می شود.
در این نوع دیابت، تولید انسولین بسیار کم و یا متوقف می شود.
درمان شامل تزریق انسولین همراه با تغییرات رژیم غذایی و فعالیت بدنی مناسب می باشد.
دیابت نوع یک معمولا در دوران کودکی یا نوجوانی آغاز می شود اما ممکن است در هر سنی شروع شود. بهبودی کامل ندارد. یک بیماری خود ایمنی است به این معنی که بدن علیه سلول های خود فعال می شود. قبل از کشف انسولین درسال 1920 بیماران مبتلا به دیابت نوع یک معمولا درهمان سال های اول تشخیص بیماری فوت می کردند ولی پس از کشف این دارو همه چیز تغییر کرد.
علا ئم و نشانه های دیابت نوع یک :
علا ئم و نشانه های دیابت نوع یک با میزان افزایش گلوکز خون مرتبط می باشد اغلب افرادی که به دیابت نوع یک مبتلا می شوند نشانه هایی خواهند داشت که با معاینات پزشکی مشخص خواهد شد.
شایعترین نشانه های دیابت نوع یک شامل:
-دیر بهبود یافتن بیماری عفونی و افزایش استعداد ابتلا به اینگونه بیماری ها
- افزایش حجم ادرار
-تشنگی شدید
- کاهش وزن علیرغم افزایش اشتها
- خستگی مفرط
دیابت نوع یک چگونه تشخیص داده می شود؟
جمعیت کثیری از افرادی که به دیابت نوع یک مبتلا می شوند پس از گذشت یک ماه از پیشرفت نشانه ها تشخیص داده می شود. در موارد نادر، وقتی که نشانه ها مبهم تر هستند، ممکن است تشخیص بیماری طولانی تر شود. تست های در دسترس برای تشخیص دیابت نوع یک شامل موارد ذیل هستند:
قند خون تصادفی:
در یک تست تصادفی قند خون، نمونه خون به صورت تصادفی در هر زمان از روز بدون توجه به زمان مصرف غذا آزمایش می شود. طبق نظر انجمن دیابت آمریکا سطح گلوکز قند خون تصادفی بیشتر از mg/bl 200وقتی که با نشانه های دیابت همراه باشد، تشخیص دهنده دیابت می باشد.
قند خون ناشتا:
در یک تست قند خون ناشتا، نمونه خون بعد از یک دوره حداقل 8 ساعته بدون خوردن و نوشیدن گرفته می شود. نمونه خون صبح قبل از صرف صبحانه گرفته می شود. طبق نظرانجمن دیابت آمریکا اگر سطح گلوکز خون ناشتا در دو مرتبه آزمایش بیشتریا مساوی mg/bl 126 باشد تشخیص دیابت قطعی می شود. متداولترین تستی که برای تشخیص دیابت به کار می رود قند خون ناشتا می باشد.
تست تحمل گلوکز خوراکی:
در طی یک تست تحمل گلوکز خوراکی، ابتدا یک نمونه قند خون ناشتا گرفته می شود، سپس از فرد خواسته می شود تا 75 گرم گلوکز مصرف کند و قند خون دو ساعت بعد اندازه گیری می شود.
سطح قند خون کمتر از mg/bl 140 بعد از دو ساعت نرمال تلقی می شود. سطح قند خون بیشتر از mg/bl 200 بعد از دو ساعت مشخص کننده دیابت است. سطح قند خون بین 140 تا mg/bl 200 بعد از 2 ساعت نشانه اختلال تحمل گلوکز می باشد. این افراد باید در آینده از نظر ابتلا به دیابت مرتبا بررسی شوند.
اختلا ل تحمل گلوکز یک عامل خطر برای بیماری های قلبی است.
دیابت نوع دو چیست؟
آنچه در دیابت تخریب می شود فعالیت انسولین است. انسولین ماده ای است که به گلوکز اجازه می دهد توسط ارگان های مختلف بدن مصرف شود.
بر خلا ف دیابت نوع یک که تولید انسولین به طور کامل از بین می رود، علت دیابت نوع دو عدم هماهنگی بین نیاز بدن به افزایش ترشح انسولین و توانایی بدن در انجام این کار می باشد، مهم ترین دلا یل افزایش نیاز به انسولین افزایش توده چربی بدن و کاهش فعالیت فیزیکی می باشد.
از این رو موثرترین درمان شامل کاهش وزن و ورزش منظم است. استفاده از قرص ها می تواند به تحریک ترشح انسولین و موثر شدن انسولین کمک کند.
علائم و نشانه های دیابت نوع دو
متاسفانه دیابت یک بیماری بی سر و صدا است. در واقع سطح نسبتا بالا ی قند خون 200-180 (mg/bl ) نشانه ای در بیمار ایجاد نمی کند و ممکن است برای ماه ها یا سال ها علا مت دار نشود در حالی که آسیب های آن متوجه بدن می شود.
همچنین سطوح بسیار بالا ی قند خون (mg/bl 2200-200) فقط نشانه های خفیفی راایجاد می کند که شامل افزایش حجم ادرار، تشنگی غیرطبیعی می باشد در حالی که می تواند برای سال ها بدون علا مت باشد.
در همین زمان ممکن است ضعف و گرفتگی عضلا ت و سایر نشانه های کوچک اتفاق بیفتد.
سایر نشانه ها مانند کاهش وزن علیرغم افزایش اشتها و خستگی و افزایش استعداد ابتلا به عفونت ها می باشد. علا یم نوروپاتی (عوارض عصبی پاها) و یا اختلالا ت بینایی نیز می توانند از علا ئم افزایش قند باشد که باعث مراجعه فرد به پزشک می شود.
اغلب، دیابت نوع دو به طور تصادفی تشخیص داده می شود وبسیاری از بیماران از افزایش قند خود آگاه نمی باشند.
دیابت نوع دو چگونه تشخیص داده می شود؟
دیابت و تغذیه
تغذیه در دیابت در مورد رژیم غذایی افراد دیابتی به شما حق می دهم اگر سر در گم باشید متاسفانه دراین زمینه اطلا عات کم نزد پزشکان متخصص و کادر واحدهای درمانی کشور موجود است.
حقیقت در مورد بیماران دیابتی این است که بدن این افراد تحمل میزان بالا ی قند خون را ندارد و به همین جهت باید وعده های غذایی آنها را به صورتی تنظیم نمود که در مدت زمانی کوتاه میزان قندی که وارد بدنشان می شود زیاد نباشد.
برای این منظور چند راه پیشنهاد می شود:
کاهش میزان مصرف از مواد غذایی شیرین و حاوی مقدار زیاد کربوهیدرات; موادی نظیر انواع مرباها و نوشابه ها، قند و شکر و بیسکوئیت های شیرین و شیرینی و...
- کم نمودن حجم غذای خورده شده در هر وعده: به عنوان مثال یک فرد دیابتی به جای آن که هر روز از سه وعده غذایی و سه میان وعده استفاده نماید لا زم است از 3 وعده کم حجم و 5 یا شش میان وعده استفاده نماید که حتما یکی از آنها باید قبل از خواب باشد تا هنگام شب از خواب نپرند و با دیدن انواع خواب های آشفته و کابوس دچار کم خوابی نشوند.
- استفاده بیشتر از سبزیجات به همراه وعده های غذایی و همچنین استفاده از انواع میوه جات و غلا ت و حبوبات پوست گیری نشده.
دیابت و بارداری
دیابت حاملگی، نوعی از دیابت است که اولین بار در یک خانم حامله به دنبال حاملگی پدیدار می شود. در آمریکا ازهر 100 خانم حامله، حدود 3تا 8 مورد به دیابت حاملگی مبتلا می شوند، دیابت هم به بیماری اطلا ق می شود که قند خون بالا تر از حد طبیعی است.
بدن شما برای تولید انرژی گلوکز را مصرف می کند اما وقتی که میزان گلوکز خیلی بالا باشد برای بدن شما مضر خواهد بود، وقتی مبتلا به دیابت بارداری هستید، قند خون بالا برای جنین شما مضر است.
عوامل خطر مبتلا به دیابت حاملگی چیست؟
مبتلا بودن یکی از اقوام درجه یک به دیابت
سن بالا ی 25 سال
اضافه وزن
داشتن سابقه دیابت بارداری و تولد نوزاد با وزن بیش از 4/5 کیلوگرم
اگر اضافه وزن دارید و یا سابقه دیابت بارداری یا دفع قند در ادرار داشته اید، شما در معرض خطر بالا ی ابتلا به دیابت بارداری هستید.
اگر یک یا تعداد بیشتری از عوامل خطر را داشتید خطر متوسطی جهت ابتلا به دیابت بارداری دارید.
اگر هیچ یک از عوامل خطر را نداشتید خطر ابتلا به دیابت بارداری در شما پایین است.
دیابت بارداری چگونه تشخیص داده می شود؟
تست تحریکی غربالگری گلوکز(GCT):
برای این تست، یک نوشیدنی شیرین میل خواهید کرد و پس از یک ساعت سطح قند خون شما چک خواهد شد. این تست درهر زمانی از روز قابل انجام است. اگر نتیجه این تست بالا تر از حد طبیعی باشد شما نیاز به بررسی های بیشتری دارید.
تست تحمل گلوکز(OGTT)
حداقل 3 روز قبل از انجام این تست، شما باید رژیم غذایی عادی داشته باشید و حداقل 8 ساعت قبل از انجام این تست ناشتا باشید. قند خون، قبل از انجام تست اندازه گیری می شود. پس از آن شما یک نوشیدنی شیرین(حاوی 100گرم گلوکز) می نوشید و قند خون شما، یک ساعت، دوساعت و سه ساعت بعد از آن چک می شود. اگر قند خون حداقل در دو مورد بالا تر از حد طبیعی باشد شما مبتلا به دیابت بارداری هستید.
دیابت بارداری چه اثراتی بر روی کودک من خواهد داشت؟
تولد نوزاد با وزن بالا ; که این حالت می تواند منجر به زایمان سخت و آسیب به نوزاد شود.
کاهش قند خون نوزاد بعد از تولد
مشکلا ت تنفسی
ناهنجاری های جنینی
دیابت بارداری چگونه درمان می شود؟
یک الگوی غذایی مناسب
جهت طراحی یک الگوی غذایی مناسب برای خود و جنین با یک متخصص تغذیه مشورت کیند. از الگوی غذایی استفاده کنید که قند خون را در محدوده طبیعی حفظ کند. این الگوی غذایی شما را راهنمایی می کند که چه نوع غذاهایی بخورید، چقدر بخورید و چه وقت بخورید. نوع، مقدار و زمان مصرف غذا سه نکته مهم در حفظ قند خون در محدوده طبیعی می باشد.
مصرف شیرینی جات را محدود کنید.
سه وعده غذایی و همچنین یک تا سه میان وعده مصرف کنید.
از فیبرهای موجود در میوه ها، سبزیجات، غلا ت و نان، در رژیم روزانه خود استفاده کنید.
بر خلا ف تصور، نیاز پایه بدن به انرژی در حاملگی بالا تر نمی رود بلکه کمتر می شود و داشتن رژیم غذایی تحت نظر پزشک آسیبی به مادر یا جنین نمی رساند.
فعالیت بدنی مناسب
فعالیت هایی فیزیکی، از قبیل پیاده روی و شنا کردن به شما کمک می کند تا قند خونتان به حد طبیعی برسد. در مورد بهترین نوع فعالیت با پزشک خود مشورت کنید. اگر در حال حاضر فعالیت شما زیاد است از پزشک خود بخواهید شما را راهنمایی کند که الگوی ادامه فعالیت چگونه باشد.
تزریق انسولین (در صورت نیاز)
برخی از خانم های مبتلا به دیابت بارداری، برای رسیدن به قند خون طبیعی علا وه بر الگوی غذایی و فعالیت فیزیکی به انسولین نیاز دارند. در صورت نیاز به انسولین پزشک دوز انسولین و نحوه تزریق را به شما آموزش خواهد داد. انسولین برای جنین شما مضر نیست و از طریق جریان خون به جنین منتقل نمی شود.
بعد از تولد نوزاد، چگونه می توانم از بهبودی دیابت اطمینان حاصل کنم؟
شما باید 6تا 12 هفته بعد از تولد نوزاد تست قند خون را انجام دهید. در اکثر خانم های مبتلا به دیابت بارداری، بعد از اتمام بارداری، دیابت از بین می رود ولی شما همچنان خطر ابتلا به دیابت بارداری در حاملگی های بعدی و ابتلا به دیابت نوع دو را خواهید داشت.
در صورتی که قند خون در دوران بارداری تحت کنترل نباشد، بررسی و پایش نوزاد در 24 ساعت اول ضروری است.
چگونه می توانم از ابتلا به دیابت نوع دو جلوگیری کنم؟
- رسیدن به وزن ایده آل و حفظ آن: اگر وزن شما بالا تر از حد ایده آل باشد، 5 تا 7 درصد کاهش وزن، تغییرات زیادی را ایجاد می کند.
- حداقل 30 دقیقه در روز فعالیت فیزیکی از قبیل پیاده روی، شنا داشته باشید.
- الگوی غذایی سالم داشته باشید میزان زیادی حبوبات، میوه و سبزیجات در رژیم روزانه خود مصرف کنید.
- از مصرف چربیها و غذاهای با کالری بالا خودداری کنید. متخصص تغذیه در طراحی یک الگوی غذایی مناسب می تواند کمک کند.
چگونه می توانم از سطح قند خون خود آگاهی یابم؟
پزشک جهت کنترل قند خون، استفاده از دستگاه کوچکی که گلوکومتر نامیده می شود به شما توصیه خواهد کرد. شما باید یاد بگیرید که:
- چگونه از این دستگاه استفاده کنید.
- چگونه یک قطره خون از نوک انگشت خود بگیرید.
- محدوده طبیعی قند خون کدامست.
- چه زمانی قند خون خود را اندازه گیری کنید.
زمان هایی که باید قند خون را اندازه بگیرید:
وقتی از خواب بیدار می شوید.
دقیقا قبل از صرف غذا
1 تا 2 ساعت بعد از صرف غذا
تا 2 ساعت بعد از صرف ناهار
1 تا 2 ساعت بعد صرف شام
جدول زیر مقادیر قند خون طبیعی را در یک خانم حامله نشان می دهد:
کمتر از 90
کمتر از 140-130
کمتر از 120-110
بعد از برخاستن از خواب
یک ساعت بعد از غذا
2 ساعت بعد از غذا.
علت ایجاد مرض قند
دلایل مختلفی برای کاهش تولید انسولین توسط لوزالمعده شناخته شده است و هر بیماری ممکن است به یکی از این دلایل دچار مرض قند شده باشد. این دلایل عبارتند از: وارثت (ژنتیک)، ابتلا به بیماریهای عفونی، شرایط محیطی و استرس.
عوامل ارثی
محققینی که بر روی دوقلوهای یکسان و خانواده بیماران مبتلا به مرض قند تحقیق می کنند کشف کرده اند که نقش عوال ارثی در ابتلای به هر دو نوع مرض قند اهمیت دارد. در دوقلوهای یکسان در صورتی که یکی از آنها به مرض قند نوع 1 دچار باشد، 50 درصد احتمال دارد که دیگری نیز به مرض قند مبتلا شود. اما در مورد مرض قند نوع 2، اگر یکی از دوقلوها به این بیماری دچار شود، دیگر حتماً به بیماری مبتلا خواهد شد. بسیار مشکل است که پیش بینی کنیم که چه کسی بیماری را به ارث می برد. در تعدادی از خانواده ها این بیماری شدیداً بین افراد خانواده شایع است و این افراد استعداد زیادی در ابتلاء به این بیماری دارند. دانشمندان در این خانواده ها موفق به پیدا کردن چندین ژن شده اند که احتمالاً مسئول ایجاد این لوزالمعده را شروع کند که چندین سال بعد اثر خود را نشان دهد.
شرایط محیطی
افرادی که به مرض قند نوع 2 مبتلا می شوند اغلب رژیم غذایی غیر متعادلی داشته و چاق هستند. بطور قابل توجهی، افرادی که از کشورهایی که مرض قند در آنجاها زیاد شایع نیست به کشورهایی مهاجرت می کنند که این بیماری در آنجا شیوع بیشتری دارد، آنها نیز در معرض خطر بیشتری برای ابتلای به این بیماری قرار می گیرند. تغییرات عمده در نحوه زندگی نیز می تواند احتمال ابتلاء یک شخص به دیابت را افزایش دهد. یک مثال خوب در این مورد، افراد جزیره نائورو می باشد. وقتی در این جزیره معادن فسفات کشف شد، مردم این جزیره پول یادی بدست آوردند و ثروتمند شدند. در نتیجه رژیم غذایی آنها نیز تغییر نمود و اضافه وزن پیدا کردند و بیشر از گذشته مستعد ابتلاء به مرض قند شدند.
تمام این موارد به اهمیت ارتباط بین رژیم غذایی، محیط زندگی و ابتلاء به مرض قند اشاره دارند. با اینحال هیچ ارتباط دقیقی بین بروز مرض قند و مصرف قند و شیرینی دیده نشده است.
مرض قند ثانویه
تعداد کمی از افراد هم وجود دارند که بروز مرض قند در آنها بعلت ایجاد بیماری دیگری در لوز المعده می باشد. برای مثال بیماری پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) می تواند باعث تخریب قسمت بزرگی از لوزالمعده شود. بعضی از افرادی که به بیماریهای هورمونی دچار هستند مثل سندرم کوشینگ (افزایش تولید هورمون استروئید در بدن) یا آکرومگالی (افزایش تولید هورمون رشد در بدنت) ممکن است به عنوان یک عارضه جانبی از بیماری اصلی شان، به مرض قند نیز مبتلاء شوند. همچنین لوزالمعده می تواند بر اثر مصرف زیاد و طولانی مدت الکل نیز دچار آسیب شود.
استرس ها
گرچه بسیاری از افراد، وقوع ابتلاء به مرض قندشان را به بروز وقایع استرس زایی مثل تصادفات یا سایر بیماریها ربط می دهند اما اثبات یک ارتباط مستقیم بین استرس و مرض قند دشوار می باشد. توضیح این مسئله ممکن است در این حقیقت نهفته باشد که افراد، پزشکشان را به دلیل بعضی از وقایع استرس زا ملاقات می کنند و در همین ملاقات ها است که تصادفاً مرض قندشان تشخیص داده می شود.
دیابت و خانواده
امروزه دیابت کودکان و نوجوانان به راحتی قابل کنترل است برخورداری از یک زندگی پر از نشاط و شادی با توجه به بیماری مزمنی مانند دیابت تنها به سعی و کوشش پزشکان و پرستاران در کلینیک با بیمارستان بستگی ندارد بلکه بزرگترین و مهمترین بخش درمان در دست والدین کودکان و نوجوانان دیابتی است
دیابت فرزند بر کل خانواده اثر می گذارد، بنابراین لازم است اعضاء خانواده در مراقبت از کودک مبتلا به دیابت همکاری کنند. والدین باید خود را با بیماری فرزند خود سازش دهند و سعی کنند مشکلات را با هم حل کنند. با فرزند خود ارتباط خوبی داشته باشند زیرا احساس ترس، نگرانی، عصبانیت و افسردگی والدین به کودک نیز منتقل می شود. در ابتدای تشخیص دیابت برای کودک، والدین یا خود کودک ممکن است دچار شوک و انکار بیماری شوند این مرحله از چند روز تا چند ماه وگاه بیشتر ادامه پیدا می کند. در این مرحله لازم است والدین و کودک توسط تیم بهداشتی (مثل پزشک، پرستار) و انجمن دیابت حمایت شوند تا این مرحله خوبی به پایان یابد
بعد از مرحله شوک و انکار برخوردهای دیگری به صورت غصه یا احساس گناه خود را نشان می دهد. بعضی از والدین ممکن است خود و یا کودک را برای بیماری مقصر بدانند و مرتب فرزن خود را سرزنش کنند. والدین عزیز باید بدانند که هیچکس در پیدایش این بیماری مقصر نیست
والدین تا زمانی که فرزندشان در درمان دیابت خود استقلال پیدا نکرده است. کاملاٌ‌ مراقی باشند ولی باید در نظر داشته باشید که زیاده روی در این کار موجب وابستگی بیش از حد کودک شده، رشد و تکامل او را به تاخیر می اندازد
در هنگام مراقبت از کودک نباید خود یا کودک را سرزنش کرد چون این کار سبب بروز مشکلات عاطفی در کودک و در نهایت سرکشی و عدم پیروی وی خواهد شد. خانواده ای درست عمل می کند که
بیماری دیابت فرزند خود را بپذیرد
اعضاء آن یکدیگر را کمک کنند
با انجمن دیابت در ارتباط دائم باشند
با فرزند خود ارتباط مطلوبی داشته و کنترل دیابت را به نحو احسن انجام دهد
والدین با به رفتار فرزند خود در سن مدرسه توجه داشه باشند کودک در این سنین با محیط مدرسه و دوستان جدید آشنا می شود علاقه دارد با دوستان خود ارتباط داشته باشد بنابراین غیبت مکرر از مدرسه یا بستری شدن مکرر یا از دست دادن دوستان ممکن است وی را نگران کند والدین باید فرزند خود را تحت حمایت خود قرار داده و او را تشویق کنند که نگرانیهایش را ابراز دارد
اگر کودک ازسوی دوستان خود طرد شود یا احساس کند که با دیگران فرق دارد ممکن است احساس تنهایی کند بنابراین حمایت والدین از فرزند در تمام شرایط لازم است
پیاژه یکی از روانشناسان عروف می گوید: کودکان آدم های بزرگهای کوچک نیستند قدرت فکر کردن آنها کم نیست بلکه طرز فکرشان فرق می کند
بنابراین کودک در سن مدرسه به خوبی فکر می کند و قدرت یادگیری دارد لذا باید آنها را همراه با والدین در کلباسهای آموزشی مخصوص کودکان دیابتی شرکت داد و توضیحات ساده در باره دیابت، او را در راه انجام آزمایشها و تزریق انسولین تشویق کرد
متخصصین سعی دارند که کودکان هر چه زودتر استقلال پیدا کنند و بتوانند بدون کمک والدین به تنهایی کنترل(بیماری) خود را به دست بگیرند
بعضی از کودکان بخصوص در سنین قبل از مدرسه از تزریقات می ترسند و آن را به عنوان تنبیه خود می دانند. والدین باید برای کم کردن اضطراب کودک، حینو بعد از تزریق کودک را نوازش کنند تا کودک آن را به عنوان تنبیه تصور نکند
والدین باید تزریق انسولین را بدون تصور اینکه به کودک صدمه ای وارد می کند انجام دهند و آن را به عنوان قسمتی از زندگی کودک بپذیرد
نوجوانان به علت رشد ناگهانی جسمی و تغییر ظاهری بدن از نظر سازش با دیابت مشکل بیشتری نشان می دهند آنها معمولاٌ سرکشی می کنند. بیماری را انکار می کنند و یا آزمایشها را اشتباه پاسخ می دهند. آنها دوست دارند وابستگی خود به والدین را کاهش دهند و در نتیجه ممکن است نسبت به والدین خشمگین شوند. در این موقع والدین باید رفتار نوجوان را درک کنند و مسئولیت بیشتری به وی بدهند و او را برای بیان احساسات خود تشویق کنند والدین باید فرزندان خود را برای ارتباط با کودکان دیابتی دیگر تشویق کنند تا آنها بفهمند که تنها نیستند.
راهی برای مبارزه با دیابت
تا سال 1920 افرادی که به نوع اول دیابت مبتلا می شدند حدود یک سال زندگی می کردند به محض آنکه سیستم ایمنی منحرف شده آنان کار انهدام سلولهای بافت مجزای کوچک و تولید کننده انسولین لوزالمعده را آغاز می کردند، این بیماران(که بیشترشان بچه بودند) دچار کم شدن آب بدن می شدند و به سرعت به حال اغماء می افتادند. از زمانی که پزشکان درمان دیابت را با تزریق انسولین آموختند. این بیماری صورت کمتر مرگباری به خود گرفته است اما هنوز هم عامل اصلی نابینایی و نارسایی کلیه استف و غالباٌ به قطع دستها و پاها می انجامد. دانشمندان دیر زمانی است که امیدوارند با شناخت آنچه که سیستم ایمنی را علیه سلولهای بافت کوچک مجزا می شوراند بتوانند این بیماری را به طور زیربنایی متوقف کنند بدین گونه بود که چندی پیش پیشرفت قابل ملاحظه ای را گزارش کردند دو تیم پژوهشی طی مقاله ای در نشریه نیچر خاطر نشان کردند که نه فقط مولکول عامل نابود کننده ایمنی را شناسایی کرده اند بلکه راهی برای ممانعت از آن را نیز توصیف کرده اند
سیستم ایمنی به نحوی عالی به منظور دفع متجاوزان خارجی بدون صدومه رساندن به نسوج بدن طراحی شده است. گلبولهای سفید خون در بدن گشت می زنند و حملات علیه هر ماده ای را که نشانه های مولکولی، یا آنتی ژن آن ناآشنا باشد را راهبری می کنند. مطالعات قبلی نشان داده اند که وقتی فردی به دیابت مبتلا می شود سیستم ایمنی واکنش خشونت آمیزی در برابر آنتی ژن های پیدا شده روی سلولهای بافت مجزای کوچک نشان میدهد اما تاکنون هیچکس نمی دانست که کدام آنتی ژن این موج ویرانگر را بر می انگیزد برای یافتن این مساله چند تیم پژوهشی از دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس و استنفورد رشته ای از آنتی ژن سلولهای بافت مجزای کوچک را ترکیب کردند و آنها را با خون موشهای مبتلا به مراحل مختلف بیماری دیابت در هم آمیختند. آزمایشها حاکی از آن بود که این جانوران از همان ابتدا نسبت به یک آنتی ژن – پروتئینی به نام جی ای دی واکنش نشان دادند.
اما به گفته دانیل کافمن از تیم دانشگاه کالیفرنیا همزمان با بهبود وضع آنها، سیستم ایمنی شان بر ضد آنتی ژنها نیز قد علم کرد.
عقل سلیم می گوید که اگر جی ای دی هدف اولیه سیستم ایمنی است بنابراین آموختن تحمل جی ای دی ممکن است از بقیه بهمن جلوگیری کند. هر دو تیم به منظور آزمایش این فرضیه، کار تزریق جی ای دی به موشهای مستعد دیابت را در دوران طفولیت آنها یعنی زمانی که سیستم ایمنی آنها در حال شکل گیری بود آغاز کردند. هر دو تیم موفق به پیشگیری از واکنش ایمنی در برابر جی ای دی شدند و توانستند از شروع دیابت جلوگیری کنند یا ان را به تعویق بیندازند 17 موشی که در پژوهش دانشگاه کالیفرنیا درمان شده هم اینک 40 هفته از عمرشان می گذرد و این خیلی بیشتر از سنی است که این بیماری معمولاٌ ظاهر می شود و افزرون بر این هیچیک از سمپوتمها را از خود برزو نداده است به گفته کافمن این یک تزریق ظاهراٌ روند بیماری را از بین برده است
هیچکس نمی داند که آیا این تزریق همین اثر را در انسانها دارد یا نه اما محققان امیدوارند که این احتمال را مورد کاوش قرار دهند. آنان در ابتدا به افرادی که دچار نوع اول دیابت هستند جی ای دی(یا اجزاء غیر فعالی از آْن) را می خورانند تا ببینند که آیا بیماری را کند می کند یا نه. سرانجام کافمن امیدوار است که اجزاء جی ای دی را به اطفال سالم از خانواده های مستعد دیابت تزریق کند. بررسی نتایج کار ممکن است ده سال به طول بینجامد اما اگر این رهیافت به وعده اش عمل کند یکی از عمده ترین بیماریهای کودکان آمریکایی ممکن است به زودی به تاریخ بپیوندد.
توصیه های تغذیه ای برای بیماران مبتلا به دیابت نوع اول
1. سعی کنید برنامه غذایی خود را به طور منظم تنظیم کنید. به نحوی که هر روز در ساعات معینی غذا بخورید.
2. روزانه بین 4 تا 5 وعده غذا بخورید.
3. در هر وعده مقادیر متناسبی از کربوهیدرات ها را مصرف کنید تا دچار عوارض ناشی از نوسانات قندخون نشوید.
4. چربی دریافتی از طریق موادغذایی را محدود کنید.
5. مصرف قندهای ساده مانند شکر، شکر قرمز، عسل و شربت ذرت را محدود کنید.
6. مصرف فیبر را تا میزان 25 میلی گرم به ازای هر 1000 کیلوکالری دریافتی افزایش دهید. جهت اطلاع از میزان کالری موردنیاز روزانه خود، با متخصص تغذیه مشورت نمایید. منابع غذایی فیبر عبارتند از : انواع میوه و سبزی، حبوبات و غلات سبوس دار.
7. تلاش کنید از محصولات بدون قند مانند نوشابه های بدون قند، ژله بدون قند و بیسکوئیت های بدون قند استفاده کنید.
8. از میوه های تازه و کلوچه های کم چربی و غلات به عنوان میان وعده استفاده کنید.
9. هر روز صبح، غلات پرفیبر را برای صبحانه انتخاب کرده و از مصرف غلات دارای مقادیر زیاد شکر خودداری کنید.
10. به جای آب میوه از میوه تازه استفاده کنید.
11. از شیرهای کم چربی استفاده کنید.
12. روزانه حداقل 8 لیوان آب بنوشید.
توصیه های تغذیه ای برای بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم
از آنجایی که بیماران دیابت نوع دوم در سنین بالاتری قرار دارند، مهم ترین کار در این بیماران، کنترل وزن می باشد. بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم باید توصیه های ذیل را مدنظر قرار دهند:
1. مصرف فیبرهای محلول به میزان 25 گرم به ازای هر 1000 کیلوکالری ضمن ایجاد احساس سیری ، می تواند به کنترل قندخون کمک کند. یکی از انواع فیبرهای محلول پکتین می باشد که در سیب ، مرکبات مثل پرتقال، لیمو و گریپ فروت ، توت فرنگی ، هویج و غلات سبوس دار وجود دارد . غیر از این مواد غذایی، منابعی فیبری که در بالا ذکر شده اند را نیز مصرف کنید.
2. تعداد وعده های غذایی خود را افزایش دهید.
3. حتما قبل از صرف غذا از سالاد یا موادغذایی کم کالری مانند کاهو، کرفس، ژله بدون قند و سوپ های ساده و کم کالری استفاده کنید.
4. از مصرف آب میوه در صبح و به صورت ناشتا خودداری کرده و به جای آن در طول روز از میوه تازه استفاده کنید.
5. از نوشیدنی ها و دسرهای بدون قند استفاده کنید.
6. آرد گندم کامل را جانشین آرد سفید کنید.
7. از مصرف روغن ماهی و مکمل نیاسین خودداری کنید زیرا باعث افزایش قند خون می شوند.
8. مصرف چربی ها را در برنامه روزانه غذایی خود طبق نظر متخصص تغذیه کاهش دهید.
9. روزانه 8 لیوان آب بنوشید.
چگونه می توان دیابت خود را کنترل کرد؟
شما می توانید با برنامه غذایی درست، فعالیت بدنی منظم و نگهداری وزن د حد ایده آل، به کنترل مطلوب قند خون دست یابید.
نگهداری وزن در میزان طبیعی به کنترل چربی های خون و کاهش فشار خون نیز کمک می کند. تعدادی از مبتلایان به دیابت برای کنترل قند خون طبق نظر پزشک به مصرف قرص های خوراکی پایین آورنده قند خون یا انسولین نیاز دارند.
کنترل قند خون= فعالیت بدنی منظم+ برنامه غذایی درست
چگونه می توان به طور صحیح غذا مصرف کرد؟
استفاده از هرم مواد غذایی به شما کمک می کند تا برای تغذیه صحیح از غذاهای متنوع استفاده کنید. زمانی که غذاهای متنوع می خورید ویتامین ها و مواد معدنی لازم نیز به بدنتان می رسد.
سعی کنید هر روز از هر گروه از مواد غذایی نام برده شده در هرم زیر استفاده نمایید.
مواد نشاسته ای چیست؟
مواد نشاسته ای شامل انواع نان، غلات، حبوبات، انواع خمیرها یا سبزیجات نشاسته ای است. در هر وعده غذایی باید از مواد نشاسته ای استفاده کرد. ممکن است شنیده باشید که مبتلایان به دیابت نباید مواد نشاسته ای بخورند ولی به خاطر داشته باشید که این توصیه دیگران را هرگز اجرا نکنید. خوردن مواد نشاسته ای برای سلامت هر فرد لازم و ضروری است.
تعداد واحد کربوهیدارت بستگی به شرایط مختلف دارد:
• میزان کالری مورد نیاز
• برنامه درمانی دیابت
مصرف مواد نشاسته ای سبب کسب انرژی، ویتامین ها، مواد معدنی و فیبر می شود. غلات کامل مفیدتر از بقیه غلات است زیرا باعث رساندن بیشتر مواد معدنی، ویتامین و فیبر به بدن می گردد.
فیبر موجود در غذاهای گیاهی که جزئی غیرقابل جذب است، به کارکرد درست روده ها کمک می کند.
یک واحد ماده نشاسته ای شامل چه غذاهایی است؟
1 واحد
یک برش یا 30 گرم نان (سنگک، تافتون، بربری) یا 3 عدد بیسکویت معمولی یا 1 عدد سیب زمینی کوچک یا 3/1 لیوان برنج پخته یا 3/1 لیوان عدس پخته
2 واحد
2 برش نان یا 1 عدد سیب زمینی پخته+ 1 عدد بلال (تقریباٌ 15 سانتی متر)
3 واحد
1 عدد سیب زمینی آب پز+ 5 قاشق غذا خوری برنج پخته+ برش نان
ممکن است فقط لازم باشد یکی از مواد فوق یا 3 واحد ماده نشاسته ای را مصرف کنید. اگر به خوردن بیش از یک نوع کربوهیدرات در هر وعده غذایی نیاز داشتید از مواد نشاسته ای مختلف استفاده نمایید.
بهترین راه برای خرید، پخت و خوردن مواد نشاسته ای چیست؟
• سعی کنید نان های حاوی غلات کامل (نان سنگک، نان جو و...) تهیه کنید.
• سعی کنید مواد نشاسته ای پرچربی و سرخ شده مانند چیپس ذرت، چیپس سیب زمینی، شیرینی، بیسکویت و... کمتر مصرف کنید.
• ماست و شیر کم چربی یا بدون چربی تهیه نمایید.
• به جای سس مایونز از خردل یا آب لیمو استفاده کنید.
• سعی کنید در انتخاب مواد غذایی، انواع بدون چربی یا کم چربی آن را مصرف کنید
• به جای کره، روغن های حیوانی یا مارگارین از روغن مایع (ذرت، آفتاب گردان و...) استفاده کنید.
• سعی کنید تا حد امکان شیرینی، شکلات، ژله، آب نبات و کلیه مواد غذایی که از قندهای ساده تشکیل شده اند مصرف ننمایید.
سبزیها شامل چه غذاهایی هستند؟
مصرف سبزیها برای تمامی افراد مفید است. سعی کنید هر روز سبزیهای خام و پخته استفاده نمایید.
مصرف سبزی ها باعث رساندن ویتامین ها، مواد معدنی و فیبر به بدن شما می شود. البته انرژی تولید شده از مصرف سبزی ها بسیار اندک است.
تعداد واحد سبزی هایی که باید در طول روز مصرف کنید به عوامل زیر بستگی دارد:
• میزان انرژی روزانه مورد نیاز
• غلظت قند خون
یک واحد از گروه سبزی ها شامل چیست؟
1 واحد
1 عدد هویج پخته یا یک سوم لیوان لوبیا سبز یا قارچ پخته
2 واحد
1عدد هویج پخته+ 1 کاسه (کوچک) سالاد یا 1 عدد گوجه فرنگی متوسط
3 واحد
نصف لیوان سبزیجات پخته یا خام خرد شده (گل کلم، ذرت و...)+ 1 عدد گوجه فرنگی متوسط+ سه چهارم لیوان آب سبزی ها
ممکن است 1 واحد یا بیشتر از سبزی ها مورد نیاز روزانه شما باشد. اگر روزانه بیش از 1 واحد سبزی ها مورد نیاز است، سعی کنید از انواع مختلف سبزی ها استفاده نمایید.
مهم‏ترین راه برای خرید، پخت و خوردن سبزی ها چیست؟
• سعی کنید از سبزی های خام یا پخته بدون چربی یا کم چربی مصرف نمایید. می‏توانید سبزی ها را بدون چربی نیز طبخ کنید.
• سعی کنید از سس سالاد بدون چربی یا کم چربی برای روی سالاد یا سبزی ها استفاده نمایید.
• از پیاز و سیر در غذاها استفاده کنید.
• به جای سس از آبغوره یا آب لیمو در سالاد استفاده کنید.
• در حین پخت به سبزی ها یک قطعه گوشت قرمز یا مرغ اضافه کنید.
• بهتر است سبزی ها سریعاٌ بپزید و سعی کنید آنها را در کمی آب جوش بجوشانید.
• اگر سبزی را بصورت سرخ کرده مصرف می کنید باید از روغن های مایع نظیر روغن زیتون، ذرت و یا آفتابگردان به مقدار بسیار کم استفاده نمایید.
• سعی کنید به سبزی های پخته شده کره یا مارگارین اضافه نکنید.
• اگر نیاز به مصرف سس برای سالاد دارید از ماست کم چربی و یا آب لیمو نی ز می توانید جهت تهیه سس استفاده کنید.
میوه ها شامل چیست؟
مصرف میوه ها برای همه افراد لازم و ضروری است. با مصرف میوه می توان انرژی، ویتامین ها (C,A)، مواد معدنی و فیبر را به بدن رساند. تعداد واحدهای میوه که در طول روز مصرف می کنید به عوامل زیر بستگی دارد:
• میزان کالری مورد نیاز
• غلظت قند خون
یک واحد از گروه میوه ها شامل چیست؟
1 واحد
نصف لیوان آب پرتقال یا 1 عدد سیب کوچک (یا هلو یاکیوی یا پرتقال) یا نصف
گریپ فروت یا 2 قاسق غذا خوری کشمش
2 واحد
نصف موز بزرگ (5/22 سانتی متر)+ 1 عدد و نصفی انجیر خشک یا یک و یک چهارم لیوان توت فرنگی
ممکن است به مصرف 1 یا 2 واحد میوه در طول روز نیاز داشته باشید. در صورتی که در طول روز بیش از 1 واحد باید میوه بخورید، سعی کنید از انواع میوه ها استفاده نمایید.
چه نکاتی را هنگام مصرف میوه ها باید رعایت کرد؟
• سعی کنید میوه ها را بصورت خام مصرف کنید.
• میوه های خشک شده در واقع شکل تغلیظ شده هستند که مقادیر زیادی قند دارند، بنابراین باید به میزان اندکی مصرف شوند.
• انگور دارای قند زیادی است که اگر آنرا به مقدار زیاد مصرف کنید برکنترل قند خون شما اثر می گذارد.
• در هنگام خرید سعی کنید میوه های کوچک تر انتخاب کنید.
• خوردن میوه ها بصورت کامل بهتر از مصرف آب میوه ها است.
• سعی کنید در صورت مصرف آب میوه، از آب میوه صددرصد طبیعی و بدون شکر اضافه شده استفاده کنید.
• از دسرهای آماده که چربی و قند بالایی دارند استفاده نکنید.
• اگر علاقه زیاد به مصرف آب میوه دارید آنرا با افزودن آب رقیق نمایید و یا آب را به میوه له شده اضافه کنید و به خاطر داشته باشید که نباید به آن شکر اضافه نمایید.
• همچنین به منظور پیشگیری از یبوست و دیگر عوارض گوارشی سعی کنید تاحد امکان میوه ها را با پوست مصرف کنید.
گروه شیر شامل چه غذاهایی است؟
مصرف ماست و شیر بدون چربی و یا کم چربی برای سلامت همه افراد ضروری است. مصرف شیر و ماست سبب تولید انرژی و دریافت کلسیم، ویتامین A، پروتئین و سایر ویتامین ها و مواد معدنی می شود.
هر روز شیر بدون چربی یا کم چربی بنوشید و ماست کم چربی یا بدون چربی مصرف کنید.
تعداد واحد مصرفی از لبنیات به شرایط زیر بستگی دارد:
• میزان انرژی روزانه مورد نیاز
• غلظت قندخون
نکته مهم: اگر باردار هستید یا به نوزاد خود شیر می دهید، روزانه 5-4 واحد شیر و ماست مصرف کنید.
یک واحد شیر و جانشین های آن شامل چه غذاهایی است؟
غذاهای پروتئینی شامل گوشت قرمز، ماکیان (مرغ، بوقلمون و..)، ماهی، تخم مرغ و پنیر است.
هر روز مقدار کمی از این مواد را در برنامه روزانه بگنجانید.
مصرف روزانه پروتئین ها به ترمیم و ساخت بافت های بدن و عضلات کمک می کند و سبب تأمین ویتامین B6 و B12 و مواد معدنی (آهن و...) نیز می گردد.
تعداد واحدهای مورد نیاز از مواد پروتئینی به شرایط زیر بستگی دارد:
• میزان انرژی مورد نیاز روزانه
• غلظت قند خون
یک واحد گوشت و جانشین های آن شامل چه غذاهایی است؟
1 واحد
30 گرم گوشت قرمز، ماکیان یا ماهی پخته شده یا 30 گرم پنیر بصورت زیر:
1 عدد ران کوچک مرغ یا 1 قوطی کبریت پنیر یا 30 گرم ماهی تن نصف لیوان حبوبات پخته شده یا 20 عدد تخم مرغ
بهترین راه برای خرید، پخت و مصرف غذاهای پروتئینی چیست؟
• سعی کنید کم چربی ترین گوشت را بخرید.
• پوست مرغ دارای چربی زیاد است؛ قبل از پخت پوست آن را کامل جدا کنید.
• سعی کنید که گوشت را بدون افزودن چربی طبخ کنید.
• به جای سرخ کردن تخم مرغ، آن را با پوست آب پز کنید.
• برای طعم بخشیدن بیشتر به این مواد از آبغوره، آب لیمو، سس گوجه فرنگی و.. استفاده کنید.
• فرآورده های گوشتی نظیر سوسیس، کالباس و همبرگر دارای چربی زیادی هستند، بنابراین مصرف آنها را به حداقل برسانید.
• سعی کنید ماهی بیشتر مصرف کنید و به جای سرخ کردن ماهی، آن را بصورت آب پز، بخار پز و یا کبابی مصرف نمایید.
روغن ها و چربی ها شامل چه غذاهایی است؟
همان طور که در هرم مواد غذایی مشاهده می کنید روغن ها و چربی ها در قله هرم قرار دارند. یعنی باید مصرف آنها را به حداقل رساند. بعضی از چربی ها و روغن ها دارای چربی های اشباع و کلسترول می باشد که برای سلامتی مضر است. مصرف این غذاها انرژی فراوانی در بدن شما تولید می کند ولی مواد مغذی کمی به بدنتان می رساند. غذاهای پرچربی شامل کره، مارگارین، سس سالاد، روغن ها، مایونز، خامه، پنیرخامه ای، سرشیر، چیپس سیب زمینی و... می باشد.
یک واحد از روغن ها و چربی ها شامل چه غذاهایی است؟
1 واحد
1 قاشق مرباخوری روغن (آفتابگردان، ذرت، زیتون، سویا، پنبه دانه) یا 10 عدد زیتون کوچک
2 واحد
1 قاشق مرباخوری مارگارین+ 2 قاشق مرباخوری تخمه کدو یا 12 عدد بادام خشک، در هر وعده غذایی ممکن است 2-1 واحد از این مواد مورد نیاز باشد.
مواد قندی شامل چه غذاهای است؟
همان طور که مشاهده می کنید مواد قندی (نوشابه، شربت، مربا، شکر و عسل، آب نبا، شکلات) نیز در رأس هرم قرار دارند، بنابراین باید از این مواد به مقدار بسیار کم مصرف نمایید (تا حدامکان مصرف نکنید). این مواد سبب تولید انرژی در فرد می شود اما هیچ ماده مغذی به بدن نمی رسانند. بعضی از مواد قندی مثل کیک، دسرها و انواع شیرینی ها حاوی مقدار زیادی چربی نیز می باشند. مصرف کم این مواد نیز به کاهش وزن کمک می کند و قند خونتان را نیز کنترف می نماید.
یک واحد مواد قندی شامل چه غذاهایی است؟
1 واحد
1 عدد شیرینی (1 قطعه 3 سانتی متر) یا 1 قاشق مرباخوری شربت
لازم به ذکر است که مصرف مواد قندی باعث می شود قند خون به سرع بالا رود.
چند نکته مهم:
• سعی کنید روزانه از تمام گروه های مواد غذایی استفاده کنید.
• سعی کنید غذاهای متنوع مصرف کنید تا مواد معدنی و ویتامین ها به مقدار کافثی به بدنتان برسد.
• به اندازه کافی مواد نشاسته ای، سبزی ها و ماست و شیر مصرف کنید.
• روزانه از مواد پروتئینی نیز استفاده نمایید.
• در هر وعده غذایی باید سعی کنید که حداقل از هر 3 گروه غذایی مختلف استفاده نمایید؛ برای مثال ساندویج تخم مرغ که در آن گوجه فرنگی، کاهو و جعفری استفاده شده باشد.
• مواد غذایی که روزانه مصرف می کنید به 3 وعده اصلی و 3 میان وعده تقسیم نمایید.
• غذا خوردن منظم در تنظیم میزان قند خون اثر زیادی دارد به خصوص اگر قرص یا انسولین مصرف می کنید.
• گنجاندن سبزی ها و میوه ها به مقدار کافی در غذای روزانه را فراموش نکنید.
• به هنگام طبخ غذا از نمک کمتری استفاده کنید و سعی نمایید که پس از پخت، نمک به غذا اضافه نکنید.
• از گیاهان معطر و ادویه های فاقد نمک برای طعم دادن به غذا استفاده کنید.
• از غذاهای کنسرو شده که در طی فرآیندهای صنایع غذایی نمک به آنها افزوده می شود کمتر استفاده کنید.
• مصرف هفتگی تخم مرغ را محدود کنید (حداکثر هفته ای 2 بار)
• به هنگام مصرف روغن، هیچ گاه روغن را در ظرف سرازیر نکنید.
• روزانه 8-6 لیوان مایعات بدون شیرینی بخورید.
• سعی کنید وزن مطلوب خود را حفظ نمایید.
• مغزهای گردو، بادام و... در گروه چربی ها قرار می گیرند و هر واحد آنها برابر 2 قاشق غذا خوری است.
در این بخش اطلاعات کامل و جامع تری در مورد این بیماری ارائه می گردد :
دیابت شیرین وابسته به انسولین (IDDM)
در این دیابت که به دیابت جوانی (Insulin Dependent Diabets Mellitus) یا IDDM نیز معروف است، ضایعه معمولا در سلولهای بتا جزایر لانگرهانس لوزوالمعده بوده، لذا پس از صرف غذا (حاوی مواد قندی) ، انسولین ترشح نمی‌گردد.
در این ضایعه ، در کبد فرایندهای گلوکونئوژنز و ستوژنز صورت گرفته و راههای گلیکولیز (تجزیه گلوکز) و لیپوژنز (تجزیه لیپیدها)، صورت نمی‌گیرد. در سلولهای دیگر بافتها ، به علت اینکه گلوکز نمی‌تواند وارد سلولها شود، لذا راه تولید قند از تجزیه پروتئینها و چربیها ، تحریک می‌شود.
• تجزیه لیپیدها در بافت چربی ، باعث آزاد شدن اسیدهای چرب شده که به کبد انتقال یافته و در سنتز اجسام ستونی شرکت می‌کنند که این فرایند تولید ستواسیدوز کرده و در نهایت بیمار را به اغما می‌برد.
• آنزیم لیپو پروتئین لیپاز که در حضور انسولین فعال بوده و باعث صاف کردن خون از لیپیدها می‌شد، در فقدان انسولین ، غیر فعال بوده و غلظت لیپیدها و اسیدهای چرب در خون ، افزایش می‌یابد.
• پس در این نوع دیابت ، افزایش گلوکز خون ، می‌تواند به دو علت اصلی باشد: عدم وجود و یا نقصان انسولین که گلوگز نمی‌تواند وارد سلولهای مختلف گردد و دیگر اینکه در اثر شدت تولید قند از اسیدهای آمینه در کبد زیاد می‌شود که مقداری گلوکز به خون ریخته می‌شود و باعث افزایش غلظت گلوکز در خون می‌گردد.
فنوتیپ و سیر طبیعی IDDM
• زودرس‌ترین نشانه اختلال ، پیدایش آنتی بادیهای خودی ضد جزیره لانگرهانس در هنگامی است که گلوکز خون ، طبیعی است.
• متعاقب این دوره ، مرحله کاهش تحمل گلوکز ، اما طبیعی بودن گلوکز ناشتای خون است.
• با تداوم از دست رفتن سلولهای بتا پانکراس ، نهایتا افزایش گلوکز ناشتای خون بروز می‌کند، اما هنوز انسولین به میزان کافی جهت پیشگیری از ستوز تولید می‌شود. در طی این دوره بیماران دچار دیابت شیرین غیر وابسته به انسولین می‌باشند.
• سرانجام تولید انسولین به زیر آستانه بحرانی می‌رسد و بیمار مستعد ستواسیدوز می‌گردد. بیماران جوانتر عموما سریعتر از بیماران مسن‌تر این مراحل را سپری می‌کنند.
اداره بیمار مبتلا به IDDM
پیوند پانکراس یا سلولهای جزیره لانگرهانس در صورت نبودن عوارض سرکوب ایمنی ، می‌تواند بیماری را معالجه کند. اداره اکثر بیماران ، بر کنترل قاطع سطح قند خون از طریق تزریق انسولین خارجی ، تاکید می‌کند. تجویز انسولین یا نیکوتین آمید ، ظاهرا بروز IDDM در برخی از بیماران را به تاخیر می‌اندازد.
خطر توارث IDDM
احتمال IDDM در جمعیت عمومی ، تقریبا 1 در 300 است. در صورت ابتلای یک خواهر یا برادر ، این خطر به 1 در 14 افزایش می‌یابد. با ابتلای دومین خویشاوند این احتمال به 1 در 6 می‌رسد. فرزندان مادران مبتلا به احتمال 1 در 100 دچار IDDM می‌شوند.
دیابت شیرین غیر وابسته به انسولین (NIDDM)
برعکس دیابت جوانی ، انسولین در این بیماری که (Non Insulin Dependent Diabets Mellitus) یا NIDDM یا دیابت بالغین نیز نامیده می‌شود، وجود دارد. این دیابت در متوسط سن افراد چاق بوجود می‌آید. این دیابت در 80 تا 90 درصد دیابتی‌ها دیده شده است. علت این ضایعه ممکن است در اثر نقصان گیرنده‌های انسولین بر روی غشا سلولی سلولهای هدف ، یعنی ماهیچه ، کبد و بافت چربی باشد. این افراد با یک افزایش قند (هیپرگلیسمی) و افزایش لیپیدها (هیپرتری گلیسریدمی) دیده می‌شوند، ولی ستواسیدوز که در دیابت شیرین وابسته به انسولین وجود داشت، در این بیماران وجود ندارد. علت افزایش تری گلیسرید ، احتمالا به علت سنتز فراوان تری گلیسریدهای کبد در اثر تحریک حاصل از افزایش گلوکز و انسولین می‌باشد. چاقی قبل از اینکه ، دیابت خود را نشان دهد، وجود دارد و یکی از مهمترین عوامل ایجاد کننده این نوع دیابت است
فنوتیپ و سیر طبیعی NIDDM
NIDDM ، معمولا افراد چاق را در میانسالی را بعد از آن گرفتار می کند، هر چند با چاق شدن و بی تحرکی روز افزون کودکان و افراد جوان‌تر ، تعداد در حال افزایشی از آنها مبتلا می‌شوند. NIDDM تظاهر بی سروصدایی دارد به واسطه افزایش سطح گلوکز در بررسیهای روزمره تشخیص داده می‌شود. بطور کلی پیدایش NIDDM را به سه مرحله بالینی تقسیم می‌کنند:
• اول ، علی‌رغم مقاومت به انسولین ، گلوکز پلاسما طبیعی باقی می‌ماند.
• دوم، علی‌رغم افزایش غلظت انسولین ، افزایش غلظت گلوکز در خون ، پس از صرف غذا ایجاد می‌شود.
• سوم ، کاهش ترشح انسولین باعث افزایش غلظت خون در حالت ناشتا و دیابت آشکار می‌گردد.
علاوه بر افزایش غلظت گلوکز خون ، تنظیم نادرست متابولیزمی ناشی از اختلال عملکرد سلولهای بتا و مقاومت به انسولین سبب آترواسکلروز و بیماری کلیوی می‌شود. پیدایش این عوارض ، با زمینه ژنتیکی و میزان کنترل متابولیزمی ارتباط دارد. کنترل قاطع سطح گلوکز خون ، خطر عوارض را 35 تا 75 درصد کاهش می‌دهد.
اداره بیمار مبتلا به NIDDM
کاهش وزن ، افزایش فعالیت بدنی و تغییرات رژیم غذایی با بهتر کردن چشمگیر حساسیت و کنترل آن ، به بسیاری از مبتلایان به NIDDM کمک می‌کند. متاسفانه بسیاری از بیماران نمی‌توانند یا نمی‌خواهند نحوه زندگی خود را به حد کافی جهت انجام این کنترل ، تغییر دهند و نیاز به درمان با داروهای خوراکی پایین آورنده قند خون مانند سولفونیل دوره‌ها) و بی‌گوانیدها دارند. برای نیل به کنترل قند خون و احتمالا کاهش خطر عوارض دیابت ، بعضی از بیماران نیاز به درمان با انسولین خارجی دارند. به هر حال انسولین درمانی با افزایش مقدار انسولین و چاقی ، مقاومت به انسولین را زیاد می‌کند
خطر توارث NIDDM
خطر NIDDM در جمعیت عمومی ، بسیار وابسته به جمعیت تحت مطالعه است. در اکثر جمعیتها این خطر از 1 تا 5 درصد می‌باشد. هر چند در ایالات متحده ، 6 تا 7 درصد است. اگر بیمار یک خواهر یا برادر مبتلا داشته باشد، خطر به یک در 10 افزایش می‌یابد. اگر یک خواهر یا برادر و یک خویشاوند درجه اول دیگر مبتلا شوند، خطر یک در 5 است. از آنجا که برخی اشکال NIDDM ، پیش زمینه IDDM (وابسته به انسولین) هستند، فرزندان بیمارن دچار NIDDM به احتمال تجربی یک در 10 دچار IDDM می‌شون

منابع :
دیابت چیست ؟ http://www.tbzmed.ac.ir
دیابت چیست ؟ http://aftab.ir
دیابت http://daneshnameh.roshd.ir
دیابت قندی http://daneshnameh.roshd.ir
آموزش تغذیه برای مبتلایان به دیابت http://publicrelations.tums.ac.ir

دسته ها : تندرستی
پنج شنبه 1388/2/3 22:34
X