معرفی شهرستان جوانرود؛ کرمانشاه «بخش اول»
شهرستان جوانرود در فاصله حدود 90 کیلومتری کرمانشاه قرار دارد و از نقاط پر بازدید و مورد توجه گردشگران از سراسر کشور و حتی خارج از کشور در ایام مختلف سال بخصوص در تعطیلات بخصوص تعطیلات نوروزی و تابستانی می باشد.
جوانرود یکی از شهرهای قدیمی کرمانشاه است و نامش به بیش از ۳۵۰ سال گذشته برمیگردد. در این مقاله قصد داریم شما را با این شهرستان آشنا سازیم. در بخش اول مطالبی تحت عناوین موقعیت جغرافیایی و تاریخی، صنایع و معادن، کشاورزی و... ملاحظه خواهید کرد. در بخش دوم با جاذبه های این استان بیشتر آشنا خواهید شد.
مشخصات جغرافیایی
شهرستان جوانرود یکی از شهرستانهای زیبا و تاریخی کرمانشاه است که در شمال غربی این استان قرار دارد که از شمال و شرق به شهرستان روانسر، از جنوب به شهرستان دالاهو و از غرب با شهرستان ثلاث بابا جانی و کشور عراق هم مرز است. جوانرود در دره ای قرار گرفته است که از شمال و شمال باختری به کوههای گرده برگیر و چاه قلی محدود است و رود زیمکان با گذشتن از به سوی شمال باختری میرود. آب و هوای این شهر معتدل و نیمه مرطوب است.
شهرستان جوانرود دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۱۲۸ روستا بوده است.
آب و هوای جوانرود
آب وهوای منطقه جوانرود معتدل کوهستانی میباشد، وزش جریانهای مرطوب غربی و نزولات جوی مناسب و وجود ارتفاعات و کوههای بلند سرتاسر منطقه را پوشانیده است. هوا در تابستان معتدل و در زمستان سرد است. ریزشهای جوی در منطقه جوانرود فراوان و در مناطق مرتفع بصورت برف میباشد و هر چه از کوهستان به طرف دشت میرویم از اعتدال هوا کاسته میشود، به طوری که مناطق غربی و جنوب شرقی جوانرود به طور محسوس گرمتر از دیگر نواحی میباشند. در شهرستان جوانرود سه باد مهم دیده میشود: بادهای غربی، باد شمال و باد زلان.
راههای ارتباطی
شهرستان جوانرود از سمت شرق از طریق یک راه آسفالته با کانون شهری کرمانشاه با فاصله ۸۷ کیلومتر و از سمت غرب نیز به شرستان ثلاث باباجانی در ارتباط است.
پیشینه تاریخی
جوانرود همان محلی است که حمدلله مستوفی در «نزهت القلوب» از آن به عنوان «الانی» نام برده است. در حال حاضر نیز آب آشامیدنی شهر جوانرود، از آب سراب معروف «الانی» به دست میآید. حمدلله مستوفی از الانی یا جوانرود امروزه به عنوان قصبه ای معتبر با هوای خوش، آبهای روان، علفزارهای نیکو، شکارگاههای خوب و ناحیه ای با محصولات غلات نام برده است. در دوره شاه طهماسب صفوی جوانرود بیش از صد قریه داشته و در اطراف آن قلعه هایی نیز قرار گرفته بوده است. درویش سلطان بر خرابههای الانی، قلعه، مسجد، بازار و مدرسه ساخته است. جوانرود در دوران افشاریه و تا اواخر دوره زندیه مورد توجه خاص حکمرانان بوده است. این شهر در حال حاضر بسیار آباد و توسعه یافته است و طبیعت و فضایی زیبا دارد.
جوانرود و دلیل نامگذاری آن
شهر جوانرود به هفت قلعه و قلعه جوانرود مشهور است و دارای چند محله معروف به اسامی : هلانیه، زمین شهری، گرگه چال، عه مه له، باباجانی، سنجابی و قرگه که مقر حاکم نشینان محل بوده است. اصل قلعه در جای مرتفعی واقع شده بود که تقریباً ۲۰ متر و نیم از سطح آبادی بوده است .
قلعه مذکور از بی مبالاتی حکام آن روز رو به نابودی نهاده است. متاسفانه بقیه قلعهها در اثر جنگها یی که در شهر اتفاق افتاده از بین رفته است.
علت نامگذاری این دیار به معانی گوناگون شرح داده شده است. که اولاً شهر را قلعه جوان رو میخوانند و به این معنی که قلعه هایی در اطراف شهر ساخته بودند و تعداد آنها هفت تا قلعه بوده که به هفت قلعه مشهور بوده است. قلعه اول که به قلعه کهن مشهور بوده و هم اکنون نیز به عنوان برج در میان جوانرودیها معروف است دومین برج به برج تازه معروف بوده است. سوم قلعه که بر روی تپه نقار خان ساخته بودند. چهارم قلعه هم که در شهر جوانرود شروع به احداث آن کرده بودند نیمه کاره رها کرده و آن را به اتمام نرسانیده بودند پنجم قلعه در شهر پاوه بوده است. ششم قلعه را بر روی قلعههای ترکه ساخته بودند ولی هفتم قلعه کسی به یاد ندارد و بعضی هم میگویند در اطراف مزران یا زمکان ساخته اند. دوم اینکه جوانرود از کلمه جوان رو تشکیل شده است که جوان به معنی جوانی و جوانان و رو به معنی گریان و زاری. چون در آن جوانرود بیشتر در مرکز جنگ قرار داشته و جوانان زیادی را از دست میداده به این اسم خوانده شده است.
صنایع و معادن
در شهرستان جوانرود رشتههای صنایع کارگاهی کمد سازی، کابینت سازی، موزاییک سازی، بلوک زنی و چوب بری رواج کامل یافته است. در زمینه صنایع دستی بافت گلیمهای عشایری با طرحهای کردی و جاجیمهای مرغوب و کم نظیر و نیز بافت انواع شال و جوراب و دستکش پشمی از رونق ویژه برخوردار است.
کشاورزی و دام داری
شغل اصلی مردم جوانرود کشاورزی و دامداری است. آب کشاورزی از رودخانهها فراهم شده و محصولات کشاورزی جوانرود عبارتند از گندم، جو، بنشن، گیاهان علوفه ای، سیب، آلو، توت، گردو، و انگور، که از این میان بنشن، گردو، سیب، و آلو جزء صادرات این شهر نیز به شمار میآیند. دامداری و دامپروری از فعالیتهای بسیار مهم شهرستان جوانرود است. همچنین در این شهرستان پرورش زنبور عسل رونق چشمگیری دارد.
اقتصاد جوانرود
درآمد مردم شهرستان عمدتاٌ از راه کشاورزی و دامداری به دست میآید. مردم شهرستان جوانرود به دلیل درصد بالای بیکاری از وضعیت اقتصادی خوبی برخوردار نبودند که با پیگیری مسئولین وقت در سال ۱۳۷۵ مرز شیخ صله در ثلاث باباجانی باباجانی فعال شد که تأثیر به سزایی در رونق اقتصادی مردم شهرستان گذاشت تا جایی که در جوانرود بازاری موسوم به بازارچه در سیل بند جنوبی شکل گرفت که بیکاری زیادی را مشغول به فعالیت نمود. این بازارچه تقریباٌ تمامی بازارهای سطح استان را تحت تأثیر قرارداد و هرساله پذیرای مهمانان زیادی از تمام نقاط کشور است.
در زمینهی صنایع دستی؛ بافت گلیمهای عشایری با طرحهای کردی و جاجیمهای مرغوب و کم نظیر و نیز بافت انواع شالو جوراب و دستکش پشمی در شهرستان جوانرود از رونق ویژه ای برخوردار است.
پوشش مردم جوانرود
مردم جوانرود لباسهای سنتی پیشینیان خود را حفظ کرده و هنوز آنها را میپوشند. پوشش مردان این منطقه چوخه و رانک میباشد که معمولاٌ پشمی و نخی است و روی آن شال میبندند. در این منطقه از کلاش هورامی در فصول گرم استفاده میکنند. اکثر مردان جوانرود کلاه نخی بر سرنهاده و دستمال ابریشمی دور آن میبندند که به آن (کلاودزمال) میگویند. زنان جوانرود در پوشیدن لباس رنگارنگ و زیبا زبانزد میباشند. آنها روی پیراهن بلندشان سخمه ای پوشیده و روی آن نیز کوا و سلته به تن میکنند. زنان این منطقه اغلب (فس و لچک) به سر میکنند و به وسیله یک رشته مهرههای طلایی که به آن (زیرچناکه) میگویند کلاه را نگه میدارند. برای زیبایی بیشتر دور سرهم چتفه و گولنگ میبندند که از نوار پهنی با منگولههای بزرگ و کوچک تشکیل شده و حجاب کامل آنها را تشکیل میدهند.