دشنام دادن یکی از گناهان زبان است. عدهای بخاطر عادت داشتن، تکه کلامشان ناسزا دادن است و برخی به عنوان شوخی کردن به اطرافیان خود دشنام میدهند و کسانی در اثر رخدادهای روزمره از روی عصبانیت به دیگران این کار را میکنند.
همه ما اتفاقاتی را یا خود تجربه کردیم و یا دیدهایم که بسیار تلخ و زننده است. مثلا وقتی دو ماشین تصادف میکنند اولین کاری میکنند دعوا و فحاشی است و در آخر هم دست به یقه میشوند. در صف نانوایی یکی جلوتر میرود، اعتراض به فحاشی ختم میشود. کالایی خریداری میشود که به علت خرابی باید مرجوع شود در نهایت به دشنام دادن منتهی میشود. و دهها مثال دیگر که همگی در زندگی روزمره دیدهایم.
امام صادق علیهالسلام فحش دادن را ظلم معرفی میکنند و کسی را که دشنام میدهد را در زمره ظالمان میداند و میفرمایند که جایگاه این افراد در آتش دوزخ است.
وقتی خدا دشنام دادن به شیطان را هم منع میکند
اما همه اینها بخشی از اثرات مادی آن است و اثرات معنوی بیان شده در روایات خیلی بسیار است که قابل جبران هم نیست. در جایی که خداوند حتی اجازه نداده به شیطانی که از درگاهش رانده شده هم دشنام بدهیم چگونه به یکدیگر ناسزا میگوییم؟ پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله میفرماید: به شيطان ناسزا مگوييد، بلكه از شرّ آن به خدا پناه ببريد. (کنزالعمال، ح2120)
اثرات ناسزا گفتن از نگاه پیامبر اسلام
با تمرین و اراده میتوان این عمل ناپسندی که به فرمایش نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله ما را از بهشت محروم میکند را کنار بگذاریم. (تحفالعقول، ج۱، ص۴۴) پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله یکی دیگر از اثرات فحش دادن را دشمن شدن با مردم مردم بیان میکنند. چیزی که به مرور میتواند حیات اجتماعی افراد را تحت تاثیر خود قرار دهد (اصول کافی، ج2، ص 360) امام صادق علیهالسلام نیز فحش دادن را ظلم معرفی میکنند و کسی را که دشنام میدهد را در زمره ظالمان میداند و میفرمایند که جایگاه این افراد در آتش دوزخ است. (وسائلالشیعه، ج11، ص330) البته درباره معنای ظلم، در حدیث امام باید گفت که ظلم مراتبی دارد با عذابهای مختلف. ولی آنچه مسلم است دشنام دادن نوعی ظلم است که قطعا عذاب به دنبال دارد و دشنام دهنده میتواند با تلاش، اراده و تمرین خود را از زمره ظالمان خارج کند.


