در این درس نتیجه ی کارهایی که انسان در این دنیا انجام می دهد را به کار کشاورز در مزرعه تشبیه کرده است. گندم از گندم بروید، جو زجو ؛ در واقع زمانی که کشاورز در مزرعه گندم بکارد، از آن دانه ها گندم به دست می آید و زمانی که جو بکارد،جو به دست می آید و هیچ موقع از گندم کاشته شده، جو به دست نیامده است.
برای دنیا چند معنی طلاق کرده اند،دنیا به معنای همه نعمتهای الهی از جمله زمین ، آسمان ، دریا ، صحرا ، فضا ، آب ، درخت ، دام که همه اینها نشانه ای از خداوند می باشد. همچنین دنیا به معنای زیاده خواهی و خود بینی ، که این دنیا مورد مذمت و نكوهش قرار می گیرد.
این دقیقا شبیه رفتارهای آدمی است که هر کاری که در این دنیا انجام دهد، نتیجه ی آن را در آخرت خواهد دید. او اگر کار نیک انجام دهد، نیکی می بیند و اگر کار زشت و بد انجام دهد ، بدی می بیند.
در این درس کارهای انسانها در این دنیا به کار کردن و مزد گرفتن افراد و درس خواندن دانش آموزهم تشبیه شده است . در واقع هر کسی کار کند ،مزد آن کار را می گیرد و یا هر دانش آموزی که درس بخواند، نتیجه ی درس خواندن آن را در زمان امتحان می بیند.
دنیا و آخرت چیست؟
دنیا اسم تفضیل است و برای آن در لغت دو ریشه ذکر کردهاند، «دنو» به معنای نزدیکی ذاتی، زمانی، مکانی، مرتبهای و منزلتی و «دنی» به معنای پست و حقیر است.دنیا یعنی نزدیک ترین و پست ترین یا نزدیک تر و پست تر. از لحاظ ادبی، کلمۀ دنیا وصف است. در قرآن دنیا صفت برای حیاة است؛ یعنی زندگانی ای که نزدیک تر و پست تر است. در مقابل دنیا لفظ آخرة است که به معنای پایانی.
برای دنیا چند معنی طلاق کرده اند،دنیا به معنای همه نعمتهای الهی از جمله زمین ، آسمان ، دریا ، صحرا ، فضا ، آب ، درخت ، دام که همه اینها نشانه ای از خداوند می باشد. همچنین دنیا به معنای زیاده خواهی و خود بینی ، که این دنیا مورد مذمت و نكوهش قرار می گیرد.
دنیا به معنای مقام و پست و جایگاهی است که انسانها برای رسیدن به آن تلاش زیادی می کنند. تلاش می کنند که صاحب جایگاه و مقام باشند، میز به دست آورند،رای بیاورند.
در ایه 20 سوره حدید آمده است: "اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ،كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًا ۖ وَفِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٌ ۚ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ"
بدانید که زندگانی دنیا به حقیقت بازیچهای است طفلانه و لهو و عیّاشی و زیب و آرایش و تفاخر و خودستایی با یکدیگر و حرص افزودن مال و فرزندان. در مثل مانند بارانی است که گیاهی در پی آن از زمین بروید که برزگران (یا کفار دنیاپرست) را به شگفت آرد و سپس بنگری که زرد و خشک شود و بپوسد. و در عالم آخرت (دنیا طلبان را) عذاب سخت جهنم و (مؤمنان را) آمرزش و خشنودی حق نصیب است. و باری، بدانید که زندگانی دنیا جز متاع فریب و غرور چیزی نیست.
اين آيه به دوران مختلف زندگى انسان (كودكى و نوجوانى، جوانى و بزرگسالى) اشاره می کند و بيان مىكند كه در هر دورهاى از عمر، يكى از جلوههاى دنيا، انسان را مشغول مىكند؛ دوران كودكى و نوجوانى، مشغول لهو و لعب است، دوره جوانى، در فكر زينت و زيبايى و دوره ميانسالى و پيرى، گرفتار تفاخر و تكاثر است.
بازى وسرگرمى، ويژگى زندگى دنياست ولى اگر در مسير درست قرار نگيرد، به عذاب آخرت مىرسد. در واقع دنيا براى عدهاى موجب فريب و كيفر است، «فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ شَدِيدٌ» براى مؤمن، اسباب رشد و تكامل و كسب مغفرت و رضوان الهى است.
آخرت، در برابر زندگی دنیا قرار دارد. آخِرَت جهان پس از مرگ و عالَمی که پس از دنیا میآید. اعتقاد به آخرت از اصول دین و شرط مسلمانی است؛ یعنی کسی که آن را نپذیرد، مسلمان به شمار نمی آید.
در آیه 59 سوره یس آمده است: "وَامْتَازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ " و (به فاسقان خطاب شود) ای بد کاران، امروز شما (از صف نیکوان) جدا شوید. جدايى گناهكاران از نيكوكاران طبق قانون عدل الهى است .
از آنجا که در این دنیا نیکوکاران و بدکاران پاداش و کیفر کارهای خود را آنچنان که در خور و شایسته ی آنها است، نمیبینند، عدالت خدا اقتضا میکند که جهان دیگری باشد که در آن هر فرد به آنچه شایسته آن است، برسد.به همین دلیل است که گفته می شود انسان هر کاری در این دنیا انجام دهد، نتیجه ی آن را در آخرت می بیند.
از آنجا که در این دنیا نیکوکاران و بدکاران پاداش و کیفر کارهای خود را آنچنان که در خور و شایسته ی آنها است، نمیبینند، عدالت خدا اقتضا میکند که جهان دیگری باشد که در آن هر فرد به آنچه شایسته آن است، برسد.به همین دلیل است که گفته می شود انسان هر کاری در این دنیا انجام دهد، نتیجه ی آن را در آخرت می بیند.
همچنین در آیه 20 سوره شوری آمده است: "مَنْ كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ ۖ وَمَنْ كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ". هر کس حاصل کشت آخرت را بخواهد ما بر تخمی که کاشته میافزاییم و هر که تنها حاصل کشت دنیا را بخواهد او را هم از آن نصیب میکنیم ولی در آخرت (از نعمت ابدی آن چون نخواسته) نصیبی نخواهد یافت.
اين تعبير براى آنست كه اعمال به حكم كشت هستند، در دنيا و آخرت نتيجه مىدهند، از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نقل شده: «الدنيا مزرعة الاخرة» منظور از آن در آيه نتيجه عمل است.
این آیه درباره کسانى نازل شده که با رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم در جنگها با دشمنان اسلام به مقاتله و نبرد پرداختند و مقصودشان ثواب آخرت و رضاى حق بوده است و خداوند هم به آنها وعده دیدار و رضاى خود را در آخرت داده و در دنیا هم مال و غنیمت نصیب آنان نموده است و نیز درباره قومى منافق آمده که غرض آنها در شرکت جنگها فقط مال و غنیمت بوده نه ثواب آخرت و خداوند ایشان را از آن مال و غنیمت بهره و نصیبى داد ولیکن آنها را از ثواب آخرت محروم داشته است.
بیشتر بخوانید
چرا به امام پنجم باقر العلوم می گویند؟ هدیه های آسمانی سوم دبستان دعا کردن چه فایده ای دارد؟(پیام ها آسمانی هشتم)چرا سلام کردن به دیگران اهمیت دارد؟(هدیه های آسمانی دوم دبستان)
آخرت برای آخرت خواهان از دنیا مهم تر است است ؛ زیرا آخرت برای آخرت خواهان توسعه و رشد است و همچنین آخرتخواهان از دنيا بهره كمى مىبرند ولى دنياخواهان هيچ بهرهاى از آخرت ندارند و همچنین آخرتخواهان به همه اهداف خود مىرسند. «نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ» ولى دنياخواهان تنها به گوشهاى از اهداف خود مىرسند. "نُؤْتِهِ مِنْها". اگرانسان این دنیا را هدف خود قرار دهد،از آخرت محروم می شود.
همچنین در آیه 64 سوره عنکبوت آمده است: "وَمَا هَٰذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ ۚ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ ۚ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ" . این زندگانی چند روزه دنیا (اگر نه در پرستش حق و سعادت آخرت صرف شود) افسوس و بازیچهای بیش نیست، و زندگانی اگر مردم بدانند به حقیقتدار آخرت است (که حیاتش جاوید و نعمتش بیرنج و زوال است).
«لَهْوٌ» به سرگرمىهايى گفته مىشود كه انسان را از هدف اصلى و مسائل اساسى باز مىدارد؛ «لَعِبٌ» انجام كارى مثل بازى است كه قصدى در آن نيست و «هذِهِ الْحَياةُ الدُّنْيا» رمز تحقير دنياست، همانگونه كه «لَهِيَ الْحَيَوانُ» رمز عظمت آخرت.
«لَهْوٌ» به سرگرمىهايى گفته مىشود كه انسان را از هدف اصلى و مسائل اساسى باز مىدارد؛ «لَعِبٌ» انجام كارى مثل بازى است كه قصدى در آن نيست
همانطور که گفتیم دنیا همان نعمتهای الهی است که خداوند به بندگانش ارزانی داشته است؛ اما اگر بنده نتواند از این نعمت به خوبی استفاده کند و دنیا پرست باشد و آخرت غافل باشد، به نتیجه ای نمی رسد. آنچه در اين آيه تحقير و مذمّت شده و لهو و لعب معرّفى شده، مواردى است كه هدف مقدّسى در كنار آن نباشد و با موازين دينى و قانونى مخالف باشد.
سخن آخر: آفرينش دنيا، هدفدار و حكيمانه است، از این رو اگر بنده ای از آخرت غافل باشد و در دنیا پرستی غرق شود، در آخرت هم نتیجه ی اعمال خود در این دنیا را خواهد دید.در واقع حیات واقعی ، حیات آخرت است.
