نکته مهمی که باید به آن اشاره کرد این است که تنها ساقه و گلهای این گیاه خوراکی است و برگهای آن به دلیل وجود اگزالیک اسید فراوان بهشدت سمی است. همچنین ریواس به دلیل دارا بودن ویتامینها و مواد معدنی بسیار بالا به تقویت استخوانها کمک کرده و خطر ابتلا به پوکی استخوان را کاهش میدهد، باعث سلامت دستگاه گوارش شده و برای درمان کلسترول خون بالا نیز مفید هست.
از آنجاییکه ريواس حاوی مقدار بسیاری اكساليک اسيد است، زيادهروی در مصرف آن باعث آسيب به دستگاه گوارش و كليهها و جلوگيری از جذب كلسيم و منيزيم میشود. بنابراين خطر پوكی استخوان را بالا میبرد.
طبیعت ریواس در طب سنتی سرد است. ریواس سرشار از آنتیاکسیدانها، فلاونوئیدها، ویتامین A، ویتامین C، ویتامین K، پتاسیم، منیزیم، منگنز و کلسیم است. نکته مهم اینکه باید ریواسهایی را انتخاب کنید که ساقههای آن ترد، صاف، شفاف و کوچکتر باشند، زیرا جوانتر و خوشمزهتر هستند. ساقهی ریواس که در طبیعت رشد کرده بسیارترش است به همین دلیل آن را بهصورت خام و پخته برای تهیه انواع کیک، شربت، ترشی، مربا، کمپوت، آبمیوه، خورش ریواس، ریواس پلو و دمنوش ریواس به کار میبرند.
ارزش غذایی یک فنجان ریواس برابر است با:
- کالری 26
- چربی 0.2 گرم
- کربوهیدرات 5.5 گرم
- پروتئین 1.1 گرم
- فیبر 2.2 گرم
خواص دارویی و درمانی ریواس
ریواس دارای طبیعتی سرد و حاوی ویتامینها و املاح معدنی گوناگونی است. برای تمامی اعضای بدن، ماده غذایی بسیار ممتازی شمرده میشود و اثر فوقالعادهای دارد. قابض است و برای تقویت معده و کبد بسیار مفید است. خوردن ریواس برای بیماران تب دار و بیاشتها مفید بوده و یرقان، وسواس، سستی را درمان مینماید.صفرا و دل به هم خوردگی را رفع میکند و برای حصبه و اسهال گرم صفراوی مفید بوده و کرم کُش است. خوردن ریواس را نباید در برنامه غذایی از یاد ببرید، ولی مراقب باشید در مصرف ریواس زیادهروی نکنید.
مفیدترین طریقه مصرف آن، مصرف آب ریواس همراه با آب هویج، کرفس، خیار و سیب است. که یکسوم آب ریواس و دوسوم بقیه مواد است. ریواس اثر ملین درد و اشتهاآور است و برای افزایش اشتها و یبوست نیز مفید است. مصرف ریواس برای مبتلایان به سنگ کلیه و ناراحتیهای مثانه خطرناک است.
همچنین از خواص ریواس می توان بهعنوان فعال کننده عملکرد دستگاه گوارش، ناقل نمکهای صفراوی و محرک ترشح کبد نام برد. نخستین کارکرد آن در دهان این است که با تحریک جوانههای چشایی به واسطه مزه تلخ خوشایندش، موجب پاک شدن حفره دهان شده ودهان را برای چشیدن غذای بعدی آماده میسازد.
این گیاه در معده باعث افزایش ترشح معده و تحریک آن میشود. در نتیجه به طور کلی باعث بهبود عملکرد معده میگردد. علاوه بر این با تحریک ترشح نمکهای صفراوی از کبد، به تنظیم جذب چربی از روده کمک میکند. ریواس خاصیت مسهلی، ضدالتهابی و متعادل کننده عملکرد رودهها (درمان یبوست و اسهال) را داشته و در درمان یرقان، خونریزی معدی- رودهای، اختلال قاعدگی، ورم ملتحمه چشم، جراحات ناشی از ضربات و صدمات جسمانی، زخمهای چرکی سطحی و سوختگیهای حاصل از حرارت کاربرد دارد.
خواص ریواس برای لاغری و کاهش وزن
گفته می شود که مقادیر بالای فیبر موجود در ریواس باعث کاهش اشتها شده و با جلوگیری از پرخوری باعث لاغری و کاهش وزن افراد چاق می شود. مصرف روزانه 1 تا 3 لیوان آب ریواس به مدت 3 ماه به لاغری و کاهش وزن افراد کمک می کند.
خواص ریواس برای درمان معده و دستگاه گوارش
ریواس حاوی مقادیر بالای فیبر است که به بهبود هضم غذا کمک می کند، معده درد و خونریزی معده را درمان کرده، رفلاکس اسیدی معده را کاهش می دهد و باعث سلامت دستگاه گوارش می شود.
خواص ریواس در درمان آلزایمر
ریواس به دلیل خواص ضد التهابی طبیعی که دارد از استرس اکسیداتیو در بدن جلوگیری کرده و با کاهش رادیکال های آزاد که باعث بیماری های مزمن مغزی می شوند، خطر ابتلا به بیماری هایی مانند آلزایمر و سکته مغزی را کاهش می دهد.خواص ریواس برای کاهش فشار خون
در طب سنتی گفته می شود که ریواس به دلیل مقادیر بالای مواد مغذی که دارد می تواند به کاهش فشار خون بالا کمک کند.
خواص ریواس در رفع یبوست و اسهال
ساقه و ریشه ریواس حاوی مقادیر بالای فیبر هستند و به عنوان یک ملین طبیعی به بهبود حرکات روده کمک کرده و به پیشگیری ودرمان یبوست کمک می کند. ریواس به عنوان یکی از بهترین سبزیجات حاوی مقادیر بالای فیبر برای درمان اسهال شناخته می شود. به کاهش فشار در طی حرکات روده کمک کرده و درد هموروئید یا بواسیر را کاهش می دهد.
خواص ریواس در جلوگیری از پوکی استخوان
مقادیر قابل توجه ویتامین K موجود در ریواس به تقویت و بازسازی استخوان ها کمک کرده و خطر ابتلا به پوکی استخوان را کاهش می دهد.خواص ریواس در درمان سرطان
مقادیر بالای فلاونوئید هایی مانند کورستین موجود در ریواس به کاهش فعالیت رادیکال های آزاد در بدن کمک کرده و خطر ابتلا به سرطان را کاهش می دهد.خواص ضد التهابی ریواس
خواص ریواس برای کمک به پوست سالم، غشای مخاطی، بینایی خوب و حفاظت از بیماری سرطان مفید است. همه اینها به دلیل نقش آن به عنوان یک غذای ضد التهابی است.
خواص ریواس برای سلامت چشم
مقادیر بالای آنتی اکسیدان لوتئین موجود در ریواس به تقویت بینایی کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری های چشمی را کاهش می دهد.
خواص ریواس برای بیماران دیابتی و کاهش قند خون
ترکیبات موجود در ساقه ریواس به نام راپونتیسین می توانند به کاهش قند خون در افراد مبتلا به دیابت کمک کنند.
خواص ریواس در تقویت سیستم ایمنی بدن
ریواس سرشار از آنتی اکسیدان ها و ویتامین C است که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری های عفونی را کاهش می دهد.خواص ریواس برای کاهش کلسترول خون و تقویت قلب
مقادیر بالای فیبر موجود در ریواس به کاهش کلسترول خون بالا کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی را کاهش می دهد.
خواص ریواس برای پوست و مو
- جوان سازی پوست صورت: مقادیر بالای آنتی اکسیدان ها، ویتامین A و ویتامین C موجود در ریواس به کاهش رادیکال های آزاد بدن کمک کرده و با رفع چین و چروک باعث جوان سازی پوست صورت می شوند.- آکنه و جوش صورت: ریواس به دلیل خواص ضد باکتری و ضد قارچ طبیعی که دارد به پیشگیری و درمان آکنه و جوش صورت کمک می کند.
- رنگ موی طبیعی: از ریواس برای رنگ کردن موها استفاده میشود، جالب است بدانید که ریواس موها را به رنگ قهوهای تیره یا بلوند درمیآورد و اگزالیک اسید موجود در آن دوام رنگ مو را بیشتر میکند. حدود سه قاشق غذاخوری پودر ریشه ریواس را به دو فنجان آب اضافه کنید و بگذارید 15 دقیقه بجوشد. سپس در دمای اتاق بگذارید یکشب بماند و صبح روز بعد موها را با آن شسته و خوب ماساژ دهید تا رنگ بگیرند.
سایر خواص ریواس
ريواس خواص شگفتانگیز و منحصربهفردی دارد که به چند نمونه دیگر از خواص ریواس اشاره میکنیم:- فيبر و پتاسيم موجود در آن سوختوساز بدن را بالا میبرد و باعث كاهش وزن میشود.
- با تحريك ترشح نمکهای صفراوی از كبد، باعث تنظيم جذب چربی از روده میشود.
- كاهنده چربی و كلسترول خون است و از ايجاد لخته در رگها جلوگيری میكند.
- به ترميم جراحات، زخمهای چركی سطحی و سوختگیهای پوستی كمک میکند.
- لوزالمعده را وادار به ترشح انسولين كرده و قند خون را كاهش میدهد.
- مصرف مداوم آن باعث تصفيه خون و رفع جوش و دمل میشود.
- مسرتبخش است و باعث رفع افسردگی میشود.
- باعث كاهش خونريزی از معده و روده میشود.
- برطرفکننده استرس، ترس و وسواس است.
- سرگيجه و وزوز گوش را كاهش میدهد.
- به رفع اختلالات قاعدگی كمک میكند.
- ورم ملتحمه چشم را كاهش میدهد.
- زخمهای دهان را درمان میكند.
- مقوی قلب و اعصاب است.
- اسيد معده را متعادل میكند.
- شهوت را کاهش میدهد.
- جهت پاك كردن آثار سوختگی از ظروف، مقداری ريواس را همراه با آب در آنها بجوشانيد. اسيد موجود در ريواس چربیهای سوخته و چسبيده به ته ظرف را پاک میكند.
آشنایی با برخی از خواص ریواس
ریواس یکی از سبزیجات بومی آسیاست و از سالهای بسیار قدیم در طب سنتی برای درمان برخی امراض مورد استفاده قرار میگیرد.
- برای رفع درد، ناراحتی، گاز و نفخ معده 15 گرم پودر ريشه ريواس را به مدت 20 دقيقه در آب جوش دم كنيد و قبل از غذا یک استكان از آن بنوشيد.
- برای استحكام استخوانها، ريشه ريواس را همراه با عرق مرزه در روغن كنجد بجوشانيد و بعد از ولرم شدن آن را روی بدن ماساژ دهيد.
- برای بیماری برص ریشه ریواس را بهصورت پودر درآورده با عسل مخلوط کنید و در محل بمالید.
- برای درمان آبله، پیوره و دندان درد، ساقه ریواس را بجوشانید و بهصورت ضماد روی محل قرار دهید. همچنین میتوانید خود ریواس را بجوید.
- برای درمان سرفههای کهنه و زیادی صفرا گرد ریشه ریواس را با لعاب به دانه، بهصورت حبه های کوچک درآورده و زیر زبان قرار دهید.
- ریواس به دلیل خاصیت اسیدی، برای پاک کردن ظروفی که آثار سوختگی مواد غذایی در آنها بهجای مانده باشد، مورداستفاده قرار میگیرد.
- افرادی که موی آنها قهوهای کمرنگ است، با استفاده از ریشه این گیاه میتوانند به رنگ موی طلایی دست یابند.
- برگهای ریواس را میتوان بهعنوان حشرهکش مؤثر برای دفع حشرات به کار برد.
تهیه ماسک ریواس:
ریواس له شده را با مقدارى سرکه مخلوط نمایید و روى تمام صورت بمالید این ماسک براى از بین بردن کک و مک و جوشهای چرکى و از بین بردن لک و جاى جوش مفید است.- ماسک ریواس برای برطرف کردن جوشهای چرکى: پودر گل ریواس را با یک قاشق ماست مخلوطکنید و هفتهای سه بار روى پوست صورت بمالید.
- لوسیون ریواس برطرفکننده جوش و لک: ریواس رنده شده را با آبلیمو مخلوط نمایید و این لوسیون را به پوست خود بمالید این لوسیون موجب از بین رفتن جوش و لک میشود.
عوارض و مضرات مصرف ریواس
از آنجاییکه ريواس حاوی مقدار بسیاری اكساليک اسيد است، زيادهروی در مصرف آن باعث آسيب به دستگاه گوارش و كليهها و جلوگيری از جذب كلسيم و منيزيم میشود. بنابراين خطر پوكی استخوان را بالا میبرد. افراد بالغ در روز مجاز به مصرف 10 گرم اكساليک اسيد و كودكان مجاز به مصرف 3 تا 4 گرم از اين ماده هستند.کلیه: اگزالیک اسید موجود در ریواس خطر ابتلا به سنگ کلیه را در افراد مستعد این بیماری تشدید میکند.
بیماری کبدی: اگر از بیماریهای کبدی رنج میبرید و داروهای خاصی مصرف میکنید توصیه میکنیم که قبل از مصرف ریواس با پزشک متخصص مشورت کنید.
