پای آموزش «بلوغ جنسی» به مدارس باز شد سالیان طولانی است که کارشناسان امور تربیتی بر این موضوع تاکید دارند که مباحث مربوط به بلوغ جنسی باید به کتاب های درسی راه پیدا کند و دانش آموزان علاوه بر با فیزیک و شیمی و ریاضی، با تغییراتی که در دوران بلوغ برای آن ها رخ می دهد، آشنا شوند. از قرار معلوم اصرارها جواب داده و آموزش و پرورش در این زمینه دست به کار شده است. فرآوری شده توسط غزل کیانی - بخش اجتماعی تبیان «نترس! این اتفاق طبیعیه» این جمله شاید یكی از نخستین تجربه های صحبت های مادر- دختری در اكثر خانواده های ایرانی باشد. بین ٩ تا ١٢ سالگی برای بسیاری از دختر بچه ها همان سنی بود كه مادرهاشان آرام آرام به این فكر می افتادند كه آن ها را كناری بكشند و در خلوت توضیح دهند كه خیلی زود با تغییرات و اتفاقاتی در بدنشان مواجه می شوند كه نباید از آن بترسند و البته سخنی هم به آشكار در مورد این تغییرات نگویند. صحبت های مادر دختری تا سال های قبل معمولا نخستین مواجهه دختران با پدیده بلوغ جسمی بود. اما حالا حجت الاسلام محی الدین بهرام محمدیان رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی گفته که برای سال تحصیلی ۹۶-۹۵ چهار کتاب جدید خواهیم داشت که در کتاب «انسان و سلامت» نیازهای بلوغ و جوانی پاسخ خواهد داده شد. حجت الاسلام محمدیان با اشاره به اینکه چهار عنوان درسی جدید در شاخه نظری و عمومی برای سال تحصیلی جدید خواهیم داشت، گفت: انسان و محیط زیست، تفکر و سواد رسانه ای، کارآفرینی و کارگاه تولید و انسان و سلامت از محتواهای جدیدی هستند که وارد نظام تعلیم و تربیت شده اند. وی یادآور شد: این محتواها در سال های اول ابتدایی تا پایه نهم به صورت تلفیقی در کتاب ها آمده اما در دوره نظری به صورت اختصاصی ارائه می شود که به رشد بالینی، اجتماعی، سیاسی، نیاز بلوغ و جوانی پاسخ می دهد. حجت الاسلام محمدیان به محتوای «کتاب انسان و سلامت» اشاره کرد و گفت: این کتاب نیاز ۱۵ تا ۱۸ سالگی دانش آموزان را پاسخ می دهد و تبعات آن را در دوران ازدواج خواهیم دید که فرآیند توزیع این کتاب از پانزدهم شهریور ماه آغاز می شود و ۱۳۰ تا ۱۳۵ میلیون تیراژ کتاب تولید خواهد شد. وی با بیان اینکه تولید برنامه درسی مبتنی بر تشخیص نیاز است، گفت: مراجع تشخیص ما، اسناد بالادستی و صاحبنظران تعلیم و تربیت، اقتصاددانان و روانشناسان است. برای سال تحصیلی ۹۶-۹۵ چهار کتاب جدید خواهیم داشت که در کتاب «انسان و سلامت» نیازهای بلوغ و جوانی پاسخ خواهد داده شد این اظهارات رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی در حالی عنوان می شود که مدیركل دفتر تالیف كتاب های ابتدایی وزارت آموزش و پرورش سال گذشته از تدریس كتاب «تفكر و سبك زندگی» در مقطع هفتم و هشتم در موضوع اعتیاد و بلوغ خبر داده بود. وی گفته بود: كتاب سبك زندگی ویژه دختران در سال هفتم در ١٤ صفحه اول خود دختران را با مفهوم بلوغ و نشانه هایش از جمله عادت ماهیانه آشنا می كند ، پسرها هم یك سال دیرتر، در كتاب سبك زندگی ویژه پسران در سال هشتم با مساله بلوغ و بعد از آن هم «اعتیاد» مواجه می شوند. گفت وگوهای پنهانی و حرف های مگو رفته رفته از گوشه خانه ها و جمع های دوستانه خارج شده اند و برای خودشان كتاب و ساعت درسی پیدا كرده اند. دختران اگر پیش از رسیدن به كلاس هفتم از مادرشان هم چیزی نشنیده باشند در متن كتاب درسی خود با حقیقت بلوغ روبه رو می شوند: «عادت ماهیانه یا قاعدگی اتفاقی است كه طی هر ماه در پوشش داخلی رحم دختران و زنان اتفاق می افتد. در این حادثه طبیعی كه با درد همراه است، تخمك زنان همراه با خون و فشار از رحم خارج می شود.» تعریف بلوغ، نشانه های بلوغ، بهداشت و تغذیه در دوران بلوغ از جمله مسائلی است كه به صورت مختصر و مفید برای دختران و پسران به صورت جداگانه در این كتاب ها توضیح داده شده اند و البته به هر دو گروه توصیه می شود كه «افكار مزاحم و غلط را از ذهن خود دور كنید و با مطالعه، سرگرمی و تماشای تلویزیون خود را سرگرم سازید.» كتاب سبك زندگی ویژه دختران در سال هفتم در ١٤ صفحه اول خود دختران را با مفهوم بلوغ و نشانه هایش از جمله عادت ماهیانه آشنا می كند سید امیر رون، رییس گروه برنامه ریزی درسی آداب و مهارت های زندگی آموزش و پرورش هم در خصوص مباحث گنجانده شده در مقطع هفتم و هشتم برای دختران و پسران گفته که: «مباحث مربوط به بلوغ بر اساس مطالعات كارشناسی و كاملا مطابق با تغییرات رشدی كه در دختران و پسران رخ می دهد در كتاب ها گنجانده شده است. با توجه به اینكه در حال حاضر با توجه به تغییرات اجتماعی، رابطه در میان اعضای خانواده كمرنگ تر شده و سوالاتی برای دانش آموزان پیش می آید كه گاه خانواده ها از پاسخ به آن طفره می روند، مدرسه بهترین نهادی است كه می توانست وظیفه این دسته از آموزش ها را بر عهده بگیرد.» رون تاكید دارد كه مباحث با در نظر گرفت «خط قرمزها» و حساسیت های موجود در دین و فرهنگ ایرانی تعریف و مطرح شده اند اما معلم ها این آمادگی را دارند كه پس از مطرح شدن بحث های كلی كتاب به سوالات و مشكلات دانش آموزان در سر كلاس درس پاسخ گویند. او در پاسخ یه این سوال كه آیا معلم ها برای این بخش از كلاس آمادگی دارند؟ می گوید: «حتما همین طور است. در مرحله اول ما مدرسان كشوری را برای مطرح كردن این بحث ها آموزش دادیم كه آنها هم به نوبه خود معلمان سطح مدارس را آموزش دادند، به علاوه جدای از كتاب درسی، معلم ها یك راهنما هم دارند كه به صورت مفصل درخصوص چگونگی مطرح كردن این مباحث در كلاس و برخورد و نحوه مواجهه با سوالات دانش آموزان به آنها آموزش داده است. ما در راهنمای معلم حتی سایت های اینترنتی مفیدی را معرفی كرده ایم تا همكاران ما به دانش آموزان بگویند در این دنیای گسترده مجازی با سایت ها و منابع مختلف به كدام سایت می توانند مراجعه كنند تا پاسخ سوالات خود را به صورت صحیح دریافت كنند». او اطمینان می دهد كه اگر معلمی نتواند از پس پاسخگویی به سوالات دانش آموزان برآید نتیجه سهل انگاری است و نه ضعف در آموزش معلمان. مباحث مربوط به بلوغ بر اساس مطالعات كارشناسی و كاملا مطابق با تغییرات رشدی كه در دختران و پسران رخ می دهد در كتاب ها گنجانده شده است اما این طرح آموزش و پرورش هرچند خلاقیتی از سوی یک نهاد دولتی محسوب می شود، اما کارشناسان معتقدند که این آموزش ها زمانی به نوجوانان ارائه می شود که آن ها عملا به بلوغ رسیده اند و آشنایی دانش آموزان با موضوع بلوغ نباید منحصر به دوره تحصلی و کتابی خاص باشد. امروزه نوجوانان و حتی كودكان خوب می دانند كه برای برطرف كردن سوال های خود به چه منابع غیررسمی مراجعه كنند، حالا دیگر مانند زمان گذشته نیست كه بچه ها تا به آن ها نگفته ایم، از مسائل بی خبر باشند، چراکه آن ها با این مسائل از طریق اینترنت و رسانه ها و همسالان خود آشنا می شوند، خیلی زودتر از سنی كه در كتاب درسی برایشان در نظر گرفته شده است. لذا کارشناسان تاکید دارند که اگر بنا بر آموزش است، این آموزش باید از سنین کودکی آغاز شود. ارائه آموزش به نحوی که آموزش و پرورش مدنظر قرار دارد، مورد انتقاد است. اگر قرار است این مسائل مطرح شود و در حد كلیت باقی بماند آموزش ندادن بهتر است، چراکه آموزش ناقص تنها سبب می شود كه یك مساله در ذهن نوجوانان پررنگ تر شود، بدون این كه پاسخ های قانع كننده ای بگیرند. منابع: مهر/ روزنامه اعتماد